The suburban territories of large cities are transitional zones where intensive transformations in land use are constantly taking place. Therefore, the presented work is devoted to an integrated assessment of land use changes in the Shortandy district (Kazakhstan) based on an integrated study of the dynamics of land use and sustainable development indicators (SDIs). It was found that the main tendency in the land use of this Peri-urban area (PUA) during 1992–2018 is their intensification, through an increase in arable lands. Kazakhstan only recently started the systematic collection of SDIs according to international standards. Therefore, to assess the sustainable development of the study area, limited amounts of information were available. Nevertheless, the use of SDIs from 2007 to 2017 showed that the growth of economic development inthe study area is almost adequately accompanied by an increase in the level of social and environmental development. The methodological approach used can be widely used to assess the sustainable development of specific territories in general and the development of the capital of Kazakhstan and their PUA, in particular.

Background and Aim. Research conducted by scientists in the field of determining the role of the personal subsidiary sector in agriculture cannot clarify the issue of the nature and essence of the phenomenon of personal subsidiary farms (hereinafter referred to as PSF), and do not clearly define their socio-economic role. Of course, this aspect of consideration is important for the modern changing conditions of the economic environment. The purpose of the study is to assess the state and dynamics of the development of personal subsidiary farms in Kazakhstan; identify the main problems hindering the effective functioning of personal subsidiary farms; determine incentives and mechanisms for the development of personal subsidiary farms to increase their contribution to the agricultural economy and food security; and develop recommendations for supporting personal sub-sidiary farms at the state level. Materials and Мethods. The materials and sources of information were publications of agricultural scientists, annual Consolidated analytical reports on the state and use of lands of the Republic of Kazakhstan, as well as data from the Bureau of National Statistics. The study used economicstatistical and abstract-logical methods. Results. The assessment of the state of development of private household plots in Kazakhstan showed that this sector of agricultural production is the most vulnerable in terms of lack of state support. Given the current state of the village and the fact that the rural household has eco-nomic stability, it is necessary to support the initiative of villagers in running households, to provide them with state support in various forms and at various levels. Conclusion. Analysis of the development of private household plots as a form of economic entity specializing in the cultivation of agricultural products showed that it is not affected by the crisis in the country's economy. Today, inorder to strengthen the role of private household plots in the agricultural sector, increase incomes and employment of rural residents, a comprehensive approach and legislative reforms are needed that provide for the stimulation of cooperation between private household plots and state support, including subsidies, microcredit and educational initia-tives.

Алғышарт мен мақсат. Қазіргі таңда топырақ эрозиясы қоршаған ортаға көптеген зардабын тигізуде. Ауыл шаруашылық саласында топырақ эрозиясы (желдің және судың шайуы) немесе антропогендік деградацияның әсерінен топырақтың құнарлы қабатының жойылуына әсер етуде. Ғылыми мақалада нақты ауылшаруашылық жерлерінде заманауи технологияларды қолданып жер деградация процессін азайту жолдары көрсетілген. Материалдар мен әдістер. Зерттеудің мақсаты геоақпараттық жүйелер (ГАЖ) мен RUSLE моделінің интеграциясы негізінде Ақмола облысы Есіл ауданының су эрозиясына шалдыққан жерлерінің жағдайын зерттеу. Талдау барысында келесідей көрсеткіштер мен коэффициенттер қарастырылды: R - жауын-шашынның түсу мөлшері; К - топырақтың эрозияға төзімділігі коэффициенті; LS - еңістіктің ұзындығы мен тіктігін сипаттайтын коэффициент; C – жерпайдаланушылық пен топырақ жамылғысының факторы; P- эрозияға қарсы қолданылатын шаралар және басқада көрсеткіштер қолданылды. Нәтижелер. Талдаудың нәтижесі бойынша, аудандағы топырақтың құнарлы қабатының жоғалуы орташа деңгейде (3,2 т га-¹ жыл-¹) екені анықталды. Жалпы зерттеу объектісінде жылына шамамен 90,7% (0-20 т га-¹ жыл-¹ аралығында) төмен немесе орташа деңгейде топырақтың құнарлы қабатының шайылуы анықталды, ал максималды топырақ құнарлығының жоғалту 9,3%-ға (40 т га-¹ жыл-¹) дейін жетеді. Қорытынды. Ұсынылған эрозияны бағалау әдісі топырақ эрозиясының кеңістікте таралу процесстерін толық игеруге мүмкіндік береді, топырақ эрозиясының болашақта қалыптасуын дәстүрлі бағалау әдісіне қарағанда жақсырақ анықтайды, сонымен қатар топырақты тұрақты басқару мақсатында тиімді қолдануға ықпал етеді.