The main aim of the paper is to discuss the scale and nature of the practice of transmitting Holy Mass by parishes of the Roman Catholic Church in Poland through online live-streaming in spring 2020. The authors analyse these issues in a multifaceted and interdisciplinary way, mainly within the framework of communication and media studies and theology. The methodology of the paper combines practical theology (its four stages: “see-judge-act-review”), scientific methods applicable to social studies (especially social communication and media studies and sociological studies), and the technical aspect of communication activities (in the form of live video streaming) performed by parishes on the Internet. As it turns out, 40.8% of Polish parishes carried out online Mass broadcasts. In most cases, the main sources of broadcast signal were YouTube (18.9%) and Facebook (18.7%), while less than 5% of the parishes conducted technically independent broadcasts. The research showed a statistically significant correlation between online Mass broadcasting and the region of Poland. There was a statistically significant difference between the parish size and Mass broadcasting—the larger the parish, the more often such activities were performed; a similar correlation was observed between urban and rural parishes. Research has shown that in the dioceses where bishops directly encouraged parish priests to broadcast from their parishes, the average percentage of broadcasts was higher (46%) than in those in which there were no such incentives (38%). There was a statistically significant relationship between having a website and conducting online Mass broadcasting. Similarly, there was a statistically significant relationship between the type of parish (conventual–diocesan) and online Mass broadcasting. Conventual parishes did this much more often than diocesan ones (68.6% and 38.9% respectively).

The main objective of this study is to determine the media image of dispensation and liturgy mediated during the COVID-19 pandemic in Poland. The paper is based on interdisciplinary methodology, which combines elements of practical theology (the see–judge–act paradigm) and a communication and media studies approach (media content analysis, critical discourse analysis). The time range of the analysed media discourse is between 12 and 18 March 2020, which was the first week after issuing government restrictions towards liturgy and the Church’s response to that: granting the dispensation and supporting the mediatisation of liturgy. The material for the discourse analysis includes online editions of 20 Polish press titles. It occurs that the general attitude of the media towards dispensation and liturgy mediated was positive, but some media tended to present the topics according to their editorial policies. The paper also formulates a theological reflection: although liturgy mediated as a permanent solution could be challenging to accept, it allowed worshippers to experience the liturgy in times of isolation. It is, therefore, an expression of the Church’s concern for the health and lives of the faithful, although not entirely in line with the official and long-standing position of the Church towards the mediatisation of the liturgy.

Papież Franciszek zatwierdził 23 marca 2020 r. nowe Dyrektorium o Katechizacji, które opracowała Papieska Rada ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji. Pierwsze Directorium Catechisticum Generale z 1971 r. było odpowiedzią na wielkie wydarzenie eklezjalne, jakim był Sobór Watykański II i jego generalną reformę oraz odnowę. Również następne dokumenty katechetyczne – kontynuując główne przesłanie – odpowiadają na znaki czasu w szybko zmieniającym się świecie. Dla drugiego Dyrektorium Ogólnego o Katechizacji z 1997 r. odniesieniem były synody, które znaczeniu katechezy poświęcały dużo miejsca, a zwłaszcza adhortacja Jana Pawła II Catechesi tradendae (1979) i ukazanie się Katechizmu Kościoła Katolickiego (1992) miały decydującą rolę w nowym opracowaniu celów, treści i zagadnień metodologicznych. Trzecie Dyrektorium Katechetyczne z 2020 r. to dynamiczne rozwinięcie dwóch wcześniejszych tekstów, z którymi zachowuje ciągłość. Jest to również odczytanie współczesnych znaków czasu. Dyrektorium katechetyczne to normatywny dokument eklezjalny, który zawiera fundamentalne zasady teologiczno-pastoralne zaczerpnięte głównie z dokumentów Soboru Watykańskiego II, Katechizmu Kościoła Katolickiego i innych dokumentów Nauczycielskiego Urzędu Kościoła z zakresu katechezy oraz ogólne wytyczne dla Episkopatów w celu opracowania dyrektoriów katechetycznych krajowych, które uwzględniając konkretne warunki wskażą drogi posługi katechetycznej w Kościołach partykularnych. Ich rozwój po Soborze Watykańskim II oznacza przechodzenie do kolejnego etapu głoszenia Ewangelii we współczesnym świecie.

This article aims to show the possibility of an academic approach to teaching the Catholic religion at school to the liturgical rites of the Catholic Church from a cultural perspective. Liturgical rites consist of numerous signs and symbols that refer to the human dimension, which seeks what is beautiful, true, and good. At all levels, one of the main objectives of Italian and European schools is to teach, educate, and raise responsible and upright citizens. Therefore, while contributing to the general formation of the human being at school, the teaching of Catholic religion also draws students closer, in cultural terms, to the great code, i.e., the liturgy of the Catholic Church. It is certainly a form of public and social communication. It is education in action. In this sense, for example, it could be a considerable and systematic cultural opportunity for Ukrainian students residing in Poland, a chance to learn the symbolic language of the Catholic liturgy in the perspective of reaching human maturity without fear of proselytism from the Catholic Church. This article in no way intends to diminish the intrinsic value of the liturgy in the life of the Church, understood as a celebration, proclamation, commemoration, promise, and moral call whose purpose is to transform or transfigure the person so that he/she is oriented toward the highest good, i.e., God, and able to live a life of mutual love This article aims to show the possibility of an academic approach to teaching the Catholic religion at school to the liturgical rites of the Catholic Church from a cultural perspective. Liturgical rites consist of numerous signs and symbols that refer to the human dimension, which seeks what is beautiful, true, and good. At all levels, one of the main objectives of Italian and European schools is to teach, educate, and raise responsible and upright citizens. Therefore, while contributing to the general formation of the human being at school, the teaching of Catholic religion also draws students closer, in cultural terms, to the great code, i.e., the liturgy of the Catholic Church. It is certainly a form of public and social communication. It is education in action. In this sense, for example, it could be a considerable and systematic cultural opportunity for Ukrainian students residing in Poland, a chance to learn the symbolic language of the Catholic liturgy in the perspective of reaching human maturity without fear of proselytism from the Catholic Church. This article in no way intends to diminish the intrinsic value of the liturgy in the life of the Church, understood as a celebration, proclamation, commemoration, promise, and moral call whose purpose is to transform or transfigure the person so that he/she is oriented toward the highest good, i.e., God, and able to live a life of mutual love

Teaching religion in school has a long tradition in Poland, and its return to school in 1990 gave the Catholic Church the task of adapting catechesis to a new educational reality. There was great motivation to meet this challenge. Today, after almost 30 years, it can be said that teaching religion in Poland's schools is protected by international and Polish law, it is well organized, has well educated catechists and is constantly being enriched with new programs and textbooks. Nevertheless, many bishops and catechists emphasize that parish catechesis has been left on the margins of ecclesiastical life and many efforts are being made to reactivate it. By decision of the Polish Episcopate Conference, catechesis and religious education in school should complement each other. This has only partially happened. Analyzing the rich achievements of Poland's catechists in teaching religion in school, we can see similar experiences in other countries in which religion is taught in school. It should also be noted that Polish catechists do not want to copy foreign solutions, because the situations in individual Churches are significantly different. That is why they accepted the idea that religion in school be treated as part of catechesis, i.e. as a specific form of catechesis. Although parish catechesis has remained on the margins of pastoral life, the Catholic Church in Poland, through thriving parishes, carries out the basic tasks of catechesis focusing on sacramental catechesis. Traditional forms of catechesis are also developing, for example, the one proclaimed during the phenomenon of going on pilgrimages in Poland, or newer forms like preaching catechesis in the media.

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie: na ile nowe Dyrektorium o katechizacji inspiruje się natchnionym przez Boga Pismem Świętym? Badania wykazały, że dokument stanowi kolejne, dynamiczne rozwinięcie dwóch wcześniejszych tekstów, z którymi zachowuje ciągłość, ale różni się nowym usystematyzowaniem ujęcia formacji katechetów i oczywiście uwzględnieniem dorobku katechetyków oraz współczesnego Magisterium Kościoła. Bogactwo cytatów z Pisma św., zawarte w dyrektorium, nie tylko potwierdza biblijny charakter katechezy, ale z nowym dynamizmem wskazuje możliwości biblijnej animacji katechezy na każdym etapie jej rozwoju. Ważny wniosek płynący z pytania postawionego na początku dotyczy faktu, że nie należy tylko powtarzać wymienionych sformułowań kerygmatu z przeszłości. Od katechety wymaga się nie tylko znajomości wyrażeń biblijnych, ale jest on wręcz inspirowany, aby ucieleśniał kerygmat na potrzeby współczesnych osób i wspólnot. Opracowanie Bożej pedagogii w historii zbawienia w dyrektorium jest na wskroś biblijne. Magisterium Kościoła w zakresie katechezy ukazuje Objawienie jako wielkie dzieło wychowawcze Boga, które jest przeniknięte narracją biblijną. Analiza biblijna, połączona z refleksją katechetyczną, ukazuje Boga Ojca jako genialnego wychowawcę, który przekształca dzieje swojego ludu w lekcje mądrości (por. Pwt 4,36-40; 11,2-7), dostosowując się do wieku i sytuacji, w której lud ten żyje. Przedstawia Bożą pedagogię w misterium Wcielenia. Ukazuje Ducha Świętego, którego otrzymali uczniowie i byli prowadzeni przez Pocieszyciela do poznania prawdy, „aż po krańce ziemi” (Dz 1,8), dawali świadectwo o Słowie życia, którego słuchali, które oglądali i którego dotykali (por. 1 J 1,1; DK 162). Refleksja odpowiedzialnych za katechizację syntetycznie ukazała, że ewangeliczne opowieści są potwierdzeniem wychowawczego charakteru relacji Jezusa i mogą także dziś inspirować pedagogiczne działanie Kościoła. Podsumowując obecność 187 cytatów biblijnych w głównym katechetycznym dokumencie Kościoła katolickiego należy podkreślić, że dla katechetów są one echem słów ich powołania: „Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu!” (Mk 16,15). Echo tych słów rozbrzmiewa we współczesnych sytuacjach przekazu wiary, a to znaczy, że słowo Boże jest przekazywane w żywej Tradycji Kościoła, która stawia czoła różnym wyzwaniom związanym z kulturą cyfrową, globalizacją kultury i innym współczesnym wyzwaniom.