The aim of this paper is to determine the role of the Catholic Church hierarchy in the 2015 presidential election in Poland. The author will analyse the content of the most important institutional messages of the Polish Episcopal Conference in which bishops express their opinions on presidential election and particular candidates. This case study also includes the analysis of the content of the most important Polish Catholic weekly magazines (Gość Niedzielny, Niedziela) and the analysis of the method of presenting the role of the Catholic Church as a potential political player in the most important all-Poland daily papers (Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita) and opinion weekly magazines (Newsweek Polska, Polityka).

This paper analyses how selected representatives of the German- and English-language opinion-based press have portrayed the role of Christian churches and other religious bodies in dealing with the aftermath of the coronavirus pandemic through examining the use of quantitative and qualitative content, framing, and natural and cultural commonplaces. The results show that secular press publications present an image of Christian churches and other religious authorities as institutions collaborating with state authorities in combating the coronavirus pandemic. There is, however, a noted lack of press attention regarding the involvement of religious bodies in combating the pandemic effects through charity, solidarity, and even worship, however, limited or modified. These findings concern issues that are vital for the image analysis of religious bodies, since the results of press analysis can be used to assess the impact of a crisis situation on the image of Christian churches in the media as well as the relationship between political leaders and church leaders.

Cel: w artykule wskazano i omówiono wybrane problemy religijne w kontekście postępujących procesów mediatyzacji w erze globalizacji, tj. eliminację sacrum ze sfery indywidualnej i społecznej, podważenie korespondencyjnej definicji prawdy jako podstawy w wyjaśnianiu doktrynalnych kwestii religii, zmianę rozumienia kluczowych determinantów życia religijnego. Podjęto również refleksję nad wpływem nowego kontekstu neoglobalizacji na dalszy proces mediatyzacji religii, wskazując możliwe kierunki zachodzących zmian. Metodologia: w pracy posłużono się metodą analizy, metodą krytyki piśmiennictwa i metodą przeglądu literatury. Wyniki i wnioski: procesy globalizacji i neoglobalizacji są katalizatorem przemian w obszarze życia religijnego, które traci swój wspólnotowy charakter na rzecz jednostkowego, zindywidualizowanego odniesienia do Boga, w znaczącej mierze dzięki kulturze postmodernizmu i postprawdy. Media, będąc częścią profanum i spełniając swoje funkcje w epoce globalizacji i neoglobalizacji, odgrywają istotną rolę w prezentowaniu opinii publicznej własnej interpretacji rozumienia doktrynalnych podstaw religii oraz determinantów życia religijnego. Epoka neoglobalizacji przynosi stopniowe przeorientowanie procesów kulturowych w stronę respektowania praw człowieka i dowartościowania państw narodowych, co otwiera możliwość zacieśnienia wzajemnych odniesień państwa i religii, np. rezygnacji z zasady autonomii państwa i kościoła/związku wyznaniowego na rzecz przyjęcia modelu państwa teokratycznego lub instrumentalizacji spraw wiary bądź jej eliminacji ze sfery publicznej. Wartość poznawcza: publikacja systematyzuje wyniki badań w obszarze mediatyzacji religii w kontekście procesów globalizacji. Wskazano możliwe kierunku zmian w procesie mediatyzacji doktrynalnych podstaw religii oraz determinantów życia religijnego w epoce neoglobalizacji. Uwzględniono myśl badawczą m.in. takich przedstawicieli nauk społecznych jak N. González Gaitano, D. Guzek, A. Hepp, S. Hjarvard, S. Hoover, S. Livingstone, M. Lövheim, K. Lundby, B. Meyer, W. Schulz, K. Stępniak.

Russia’s Invasion of Ukraine in the Polish Opinion Dailies Rzeczpospolita and Gazeta Wyborcza The aim of the article was to reconstruct the image of the initial stage of the full-scale Russian invasion of Ukraine, and the time immediately preceding it, in the Polish opinion dailies Gazeta Wyborcza and Rzeczpospolita. It was verified which of the interpretive frame, as defined by Holli Semetko and Patti Valkenburg, was the dominant one, which tópoi (natural vs. cultural) dominated in the research sample and how the number and exposure of press texts were changing, alongside the intensity of press coverage regarding the Russia’s war in Ukraine. The content analysis method, the framing analysis concept, the priming concept and the locus communis concept were used in the research. The frame of conflict and the frame of human affairs were the dominant frames in Polish opinion dailies. Rzeczpospolita also noted a high degree of saturation of publications with the economic consequences frame. Cultural tópoi prevailed over natural ones. The most numerously represented natural tópoi were: the right to freedom and security, human dignity, the right to life, while the cultural tópoi were: the politics of superpowers, the economic consequences of war, migration and refugees. The greatest interest of Polish dailies in Russia’s war in Ukraine took place just after February 24, 2022, whilst the “freshness effect” decreased only slightly with the passage of time. The article increases the cognitive value in the area of research on the image of Russia’s invasion of Ukraine in the Polish opinion press.

Teoretyczny namysł nad zagadnieniem mediatyzacji komunikacji instytucjonalnej Kościoła katolickiego zostaje podjęty w kontekście kryzysu migracyjnego drugiej dekady XXI wieku w Europie. Cel/teza: Próba usystematyzowania najważniejszych konsekwencji procesów mediatyzacji dla właściwego rozumienia roli mediów w komunikacji instytucjonalnej Kościoła katolickiego. Metody badań: Metoda analizy i syntezy. Odwołano się do teoretycznych badań nad mediatyzacją m.in. W. Schulza, H. Knoblaucha, Ž. Pavića, F. Kurbanoviča, T. Levaka, ale również skorzystano z osiągnięć badaczy zajmujących się komunikowaniem Kościoła katolickiego (N. González Gaitano, D. Arasa, J.M. La Porte). Tekst ma charakter przeglądowy. Wyniki i wnioski: Istnieją granice wpływu procesów mediatyzacji w prezentacji i rozumieniu komunikacji instytucjonalnej Kościoła. Wzajemne relacje współczesnych przemian społecznych religii (np. procesów sekularyzacji) i procesów mediatyzacji komunikowania instytucji eklezjalnej nie przybierają formy automatycznego determinizmu. Kościół w procesach instytucjonalnej komunikacji podąża drogą komunikowania własnej tożsamości, dla którego wysoki poziom popularności wśród opinii publicznej nie jest racją jego obecności w mediach. W przypadku postawy papieża Franciszka, dotyczącej jego stanowiska wobec mediów w kontekście kryzysu migracyjnego, nie ma zastosowania teza Heidi Campbell o postawie nieufności instytucji eklezjalnej wobec nowych technologii. Wartość poznawcza: Podjęte badania ukazują użyteczność procesów mediatyzacji, jako klucza w lepszym poznaniu i zrozumieniu instytucjonalnych przekazów Kościoła katolickiego

Celem artykułu jest ocena stopnia obecności idei sekularyzmu w programach wyborczych głównych partii politycznych startujących w polskich wyborach parlamentarnych 2019 roku. W artykule przyjęto rozumienie tzw. sekularyzmu politycznego i odniesiono je do instytucji Kościoła rzymskokatolickiego ze względu na kontekst badań, a także na fakt, że katolicy stanowią dominującą część społeczeństwa polskiego i ze względu na doniosłe znaczenie społeczno-polityczne Kościoła katolickiego w Polsce.Materiał badawczy stanowiły programy wyborcze partyjnych komitetów wyborczych, jak również przemówienia ich liderów politycznych wygłoszone podczas głównych wyborczych konwencji programowych.Artykuł zwiększa wartość poznawczą zagadnienia komunikowania politycznego dotyczącego idei sekularyzmu w okresie kampanii parlamentarnej 2019 r. Badania dowiodły, że religia stała się istotnym czynnikiem dyskursu politycznego w czasie kampanii parlamentarnej w Polsce w 2019 r. Temat dotyczący roli instytucji Kościoła katolickiego w sferze publicznej był jednak podjęty jedynie przez Prawo i Sprawiedliwość oraz Lewicę. Odnotowano wyrazistą dychotomiczność poglądów tychże komitetów wyborczych. PiS wypowiedział się przeciw idei sekularyzmu, zaś Lewica tę ideę wsparła. Konfederacja, PSL oraz KW Koalicja Obywatelska przemilczały w programach wyborczych kwestię idei państwa świeckiego.