Background: Poland is one of Europe’s most religious societies. Methods: The article presents the results of an online survey conducted in April 2020 during the period of the Polish government’s strictest restrictions to date in response to the pandemic. A quota sample of 1001 adult Poles was surveyed. Results: Around one-fifth (21.3%) of people declared that they spent more time praying and engaging in other religious practices than previously. As many as 61.3% of people who previously practiced religion several times a week spent more time on these practices, and, more interestingly, religious observance also increased among people who had previously practiced only once every few years (15.9%) and those who had not previously practiced at all (7.4%). People who previously practiced sporadically or not at all, but who began to pray more during the pandemic, are found to be distinguished from others by a greater fear of losing their job. Spending more time on religious observance is shown to be related to, e.g., disregard for some government restrictions, possession of less knowledge about COVID-19, and a greater tendency to believe in conspiracy theories. Conclusions: Overall, religious practices increased during the Polish spring lockdown. Although these increases are unlikely to be long-lasting, changes in religiosity caused by COVID-19 appear to be a real phenomenon. As the pandemic continues, more research on different aspects of this phenomenon is needed.

In theory, the coronavirus pandemic, with its wide-ranging implications for the functioning of societies around the world, cannot fail to have an impact on religiosity. We test whether this is really the case and investigate the scope and trend of changes in religious commitment using the example of Polish society. We make use of survey research conducted at various times on representative samples of Poles. Many studies have shown that in the face of destabilization and uncertainty, religious engagement gives hope and support, and therefore religiosity should be expected to increase during a pandemic. On the other hand, it can be assumed that a superficial and traditional religiosity, associated only with customary participation in Sunday religious practices, may weaken or even disappear when churches close. It emerges that both these phenomena can be observed in Polish society and, consequently, in the context of the pandemic, they are leading to religious polarization.

Artykuł, w oparciu o wyniki aktualnych badań empirycznych o charakterze ilościowym zrealizowanych na próbach ogólnopolskich, ale również w oparciu o wyniki cyklicznych badań prowadzonych wśród młodzieży kończącej edukację na poziomie szkół średnich, koncentruje się na przeobrażeniach w zakresie religijności i moralności polskiej młodzieży, umiejscawiając obserwowane trendy na płaszczyźnie socjologicznych teorii przemian religijności i jej związków z moralnością.

Kryzysy ostatnich lat, m.in. pandemia, wojna w Ukrainie, niestabilność gospodarcza, mogą zaburzać mechanizm opisany przez Ingleharta, zgodnie z którym wzrost bezpieczeństwa egzystencjalnego w społeczeństwie prowadzi do przyjmowania wartości postmaterialistycznych. Celem artykułu jest określenie hierarchii wartości młodych Polaków, ze szczególnym uwzględnieniem miejsca wiary oraz pokazanie różnic międzypokoleniowych (generacji Y i Z) i wewnątrzpokoleniowych. Analizowane dane empiryczne pochodzą z badań ilościowych prowadzonych przez CBOS, przede wszystkim z reprezentatywnego sondażu osób w wieku od 18 do 44 lat zrealizowanego w listopadzie 2024 roku. Zastosowano testy porównania średnich (t Studenta) oraz analizę dystrybucji odpowiedzi, a w przypadku danych trendowych z lat 2017–2025 wykorzystano zestawienia wskaźników deklarowanej wiary i praktyk religijnych. Różnice między pokoleniami Y i Z są niewielkie, natomiast bardzo wyraźnie zarysowują się różnice między kobietami a mężczyznami: kobiety znacznie wyżej oceniają znaczenie takich wartości, jak równe traktowanie innych, edukacja, kontakt z kulturą, szacunek innych ludzi i ekologia, dbanie o środowisko. Trend spadkowy praktyk religijnych w Polsce wyhamował po pandemii, a rok 2025 przyniósł wzrost deklaracji wiary młodych. Kumulacja kryzysów przesuwa młode kohorty w stronę wartości związanych z bezpieczeństwem, co wskazuje na osłabienie oczekiwanej w teorii Ingleharta dynamiki postmaterialistycznej. Jednocześnie silne różnice wewnątrzpokoleniowe między kobietami a mężczyznami sugerują, że to one, a nie sam podział na generacje, mogą stać się czynnikiem wyjaśniającym współczesne orientacje wartości młodych Polaków.