Zmiany zawartości węgla organicznego w glebach (SOC) w długim czasie są istotne dla obiegu węgla, szczególnie w odniesieniu do ocieplenia prognozowanego w nadchodzących dekadach. Możliwość zwiększenia sekwestracji węgla w glebach leśnych jest dyskusyjna, ponieważ ocieplenie klimatu może przyspieszyć obieg węgla, co ma wpływ na jego akumulację i zapas. Celem badań była ocena zmian zapasu SOC i jego pionowej dystrybucji w leśnej glebie rdzawej z cechami bielicowania w okresie 26 lat. Próbki gleb pobrano w dojrzałym drzewostanie sosnowym w Borach Tucholskich w północnej Polsce i porównano wyniki badań uzyskanych w roku 1992, 2008 i 2018. Oznaczono węgiel organiczny, azot całkowity i gęstość objętościową w poszczególnych poziomach genetycznych. Zapasy SOC obliczono w warstwach gleby 0-40 cm i 0-100 cm. Stwierdzono, że w okresie 26 lat wzrostu drzewostanu, tj. od ok. 50-65 do ok. 75-90 lat, zapas SOC do głębokości 40 cm zmniejszył się o ok. 15%. W ciągu ostatnich dziesięciu lat zapas SOC zmniejszył się o 5% w warstwie 0-40 cm i o 9% w warstwie 0-100 cm. Zmniejszenie zapasu SOC jest statystycznie nieistotne i może wskazywać na względną stabilizację zapasu SOC w dojrzałych drzewostanach sosnowych. Około 84-88% całkowitego zapasu SOC znajdowało się w warstwie 0-40 cm, z czego 40% w poziomie organicznym. Uzyskane wyniki wskazują, że w najbliższych latach prawdopodobnie nie należy spodziewać się wzrostu zapasu SOC w glebach leśnych wytworzonych z piasków, jakkolwiek lasy i gleby leśne stanowią duży rezerwuar węgla organicznego. Zaobserwowany malejący trend w zapasie SOC wymaga dalszych obserwacji.
1 September 2016 in Environmental Protection and Natural Resources
The aim of this research was to assess the relationships between exchangeable and water-soluble cations in forest soil types. Three dominant soil types were distinguished on studied plots: Haplic Podzol, Dystric Arenosol and Dystric Cambisol. Ca, Mg, K, Na and Al in soil sorption complex and soil water extracts were determined. The differentiation of the ionic composition of soil sorption complex and soil water extracts within a soil type and amongst soil types was presented. The sum of cations in the soil and water extracts was the highest in Dystric Cambisol and the lowest in Haplic Podzol. Ca is a dominant cation in soil and soil water extracts in organic horizon, whilst Al is dominant in mineral soil horizons. The Ca/Al and the base cations to Al (BC/Al) molar ratios increased in the sequence of soils: Haplic Podzol < Dystric Arenosol < Dystric Cambisol. The parent material, soil-forming processes and vegetation cover affected the Ca/Al and BC/Al ratios.