The study, which examines the position of the main idea in interior design and the development process of the main idea, aims to emphasize the importance of the main idea in terms of the space design. The main idea is an important design decision that can be defined as the core of the design, guides the designer at every stage of the design process. There are some data that need to be analyzed at the beginning of the design process. Various notions are reached based on these data, which are called as main idea components within the scope of the study. With the determination of the notions, the main idea is developed as a solution proposal to the design problem. Subsequently, the main idea is transferred to the design by adopting design approaches focusing on different aspects. The process diagram of transferring the main idea to the design is prepared with the data obtained in the theoretical parts of the study, which main idea components, design approaches and the development process of the main idea are examined. The validity of this diagram was questioned in a field study conducted with the students of Çukurova University, Department of Interior Architecture. The design processes in the analyzed applications were evaluated in accordance with this diagram, and in the light of the findings, the study was concluded with suggestions for future studies on the subject.

Günümüzde birçok kuruluş bilgi aktarımını kolaylaştırmak için çalışanlarının devingenliğini desteklemektedir. Gelişen ve değişen teknoloji, iş hayatını sabit adreslerden kurtarırken, gereksinimlere bağlı olarak farklı coğrafyalarda yer alan ofis mekanlarında çalışabilme özgürlüğünü de sunmaktadır. Çalışma sistemindeki bu değişim, gereksinim duyulan ofis hizmetlerinin önceden belirlenmiş sürelerde esnek kullanılabilen hazır ofis mekanlarının gelişimini de beraberinde getirmektedir. Hazır ofisler, değişen iş kültürünün çalışma sistemini sağlayan, kiralanma süresine bağlı olarak kullanıcısı değişebilen, mobilyası ve insan hizmetleri ile birlikte sunulan ofis mekanlarını tanımlamaktadır. Çalışmada amaç, ofis mekanlarının değişimini örnekleri ile tespit etmek ve değişimin devam ettiğini kabul ederek, yeni tasarlanacak hazır ofislere, tasarımcılar için bir veri tabanı oluşturacak iç mekan tasarım yaklaşımlarını mevcut örnekler üzerinden ortaya koymaktır.

Çevreye yönelik önemli yatırımlardan biri, sanayi, kullanıcı, çevre ihtiyaçlarının farkında olarak üretim, kullanım, yeniden üretim döngüsünü yönlendirecek tasarım yaklaşımlarıdır. Çevre koşullarının iyileştirilmesi ve korunmasına yönelik geleneksel yaklaşımlar, kirliliğin önlenmesi veya atıklara yönelik çözümlere dayanmaktadır. Bu yaklaşımlar, tasarım aşamasını göz önünde bulundurmadan mevcut kirliliği en aza indirmeye odaklanmıştır. Sürdürülebilir mobilya tasarım yaklaşımları, parçalara ayrılabilme, geri dönüşüm, yeniden kullanım, yeniden anlamlandırma, güncelleme, başka bir şeyin yerine kullanılabilme gibi unsurları çevreyle barışık malzemeler ile birlikte değerlendirmeyi gerektirmektedir. Çevre ve insan sağlığını tehdit eden etkileri en aza indiren, ürünün ve malzemenin kullanım ömrünü farklı boyutlarda yeniden tanımlayan, yeniden kullanıma olanak tanıyan tasarımlar sürdürülebilir mobilya tasarımları olarak tanımlanabilir. Nakliye giderlerini azaltmaya dolayısıyla harcanacak enerji miktarını ve karbon izini düşürmeye yönelik stratejiler geliştirmek, sürdürülebilir tasarımının önemli yaklaşımları arasında yer alır. Sürdürülebilirlik bu anlamda aynı zamanda ekonomiye katkıda bulunan doğayla barışık tasarım olarak kullanılmaktadır. Sürdürülebilir mobilya tasarımı, çevresel faktörü tasarım ile birleştirir. Mobilyanın sürdürülebilir tasarım çerçevesinde ele alınmasını sağlayan strüktür çalışmaları, ürünün kolayca tamir edilebilir, yeniden kullanılabilir ve geri dönüştürülebilir olmasının önemli belirleyicisidir. Tasarımın strüktür kararı sürdürülebilir çevre bağlamında ele alındığında, minimum alan kaplayarak maksimum sayıda ürünün nakliyesini gerçekleştirebilecek, düz paketleme olanağı sağlayan çözümlere işaret etmektedir. Çalışmada sürdürülebilir mobilya tasarımına model olacak düz-paketlenebilen sökülebilir strüktür yaklaşımı tasarım örnekleri çerçevesinde incelenmektedir.

Teknolojinin hızlı gelişimi yapay zekâ ve mobilya tasarımı ilişkisini ön plana çıkarmaktadır. Birçok disiplinde olduğu gibi tasarım disiplininde de kullanılan farklı yapay zekâ araçları bulunmaktadır. Araştırmada en yaygın kullanıma sahip olan; Midjourney, DALL·E ve Leonardo AI araçları seçilerek, bu araçların mobilya varyasyon üretme becerileri çalışma koltuğu tasarımı özelinde değerlendirilmiştir. Araştırma farklı yapay zekâ araçlarında çalışma koltuğu tasarımı için tanımlanan kavramsal verilerin değiştirilmeden farklı yapay zekâ araçlarında kullanımıyla elde edilen tasarım çıktılarının analizine odaklanmaktadır. Tasarım verileri olarak girilen kavramsal ifadelerin farklı yapay zekâ araçları tarafından elde edilen tasarım çıktıları; işlev, kullanıcı profili, biçim/strüktür/malzeme, konfor (ayarlanabilirlik, bel desteği ve kolçak) ve estetik (görsel denge, renk, doku, vb.) unsurlar çerçevesinde irdelenmiştir. Elde edilen bulgular, yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca destekleyici değil, aynı zamanda yaratıcı sürecin aktif bir bileşeni olarak konumlandığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, yapay zekâ araçlarının, kavramsal verilerle ilerleyen geleneksel tasarım süreçlerinde olduğu gibi, yenilikçi çözümler üretmeyi teşvik ettiği ve gelecekte tasarım disiplininin temel bileşenlerinden biri haline geleceği öngörülmektedir.

Herkes için tasarım, tüm bireylerin yaş, cinsiyet, fiziksel yeterlilik, kültürel farklılık veya sosyal statü gözetmeksizin mekânları eşit ve bağımsız bir biçimde kullanabilmesini hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu anlayış, mimari ve kentsel tasarım süreçlerinde kapsayıcılığı ve erişilebilirliği temel almaktadır. Çalışmanın amacı, herkes için tasarım kavramını ve bu kavramın temel ilkeleri açıklamakla birlikte Çukurova Üniversitesi Kampüsü özelinde, kullanıcıların açık alan kampüs mobilyalarına ve donatılarına ilişkin yaşadığı erişim ve kullanım sorunlarını belirlemektir. Araştırma kapsamında kampüs içinde yer alan oturma elemanları, duraklar, yaya yolları, rampalar, aydınlatma elemanları ve bilgilendirme donatıları betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu çalışmada incelenen tasarım elemanları herkes için tasarım ilkeleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Yapılan analizler, kampüsün mevcut durumda bu ilkeler gözetilerek tasarlanmadığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, kampüs tasarımlarının herkes için tasarım yaklaşımı çerçevesinde yeniden ele alınması ve mekânsal erişilebilirliğin artırılmasına yönelik düzenlemelerin yapılması gerekliliğini göstermektedir. Kampüslerdeki mevcut tasarımların, güncellenmesi ve her kullanıcıya yönelik ihtiyaçlara yanıt verebilecek erişilebilir bir tasarım anlayışıyla yeniden kurgulanması gerekmektedir.