Okun yasasına göre ekonomik büyümenin yüksek olduğu dönemlerde işsizlik oranının düşük değerler alması, ekonomik büyümenin düşük olduğu dönemlerde ise işsizlik oranının yüksek değerler alması beklenmektedir. Dolayısıyla Okun yasasında işsizlik oranları ile çıktı seviyesi arasında zıt yönlü bir ilişkinin olduğu öne sürülmektedir. Bu çerçevede yapılan çalışmada Türkiye’de GSYİH’da meydana gelen değişim ile işsizlik oranı arasındaki ilişki okun kanunu çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışmada okun yasası Türkiye’de 2005Q1-2022Q2 dönemleri arasında GSYİH ve İşsizlik verilerinden hareketle genişletilmiş ARDL yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Yapılan genişletilmiş ARDL test sonuçlarına göre Türkiye’de uzun dönemde çıktı düzeyindeki %1’lik artış işsizlik oranını %0,88 oranında azaltmaktadır. Kısa dönemde ise çıktı seviyesinde meydana gelen %1’lik artış işsizlik oranını %0,08 oranında azaltmaktadır. Dolayısıyla çıktı seviyesinde meydana gelen değişmeler uzun dönemde işsizliği daha yüksek oranda azaltmaktadır.
23 March 2022 in Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
Dünyada meydana gelen ekonomik gelişmeler incelendiğinde, Neoklasik büyüme modeli çerçevesinde incelenen MRW modeli, sermaye birikimini fiziki sermaye ve beşeri sermaye olarak ayrıştırmaktadır. Daha sonra ortaya çıkan içsel büyüme modellerinde ise beşeri sermaye ve fiziki sermaye faktörleri ayrı ayrı inceleme konusu yapılarak beşeri sermayenin ekonomik büyümeye etkisi üzerinde durulmaktadır. Bunun yanı sıra 1970’li yıllarda ortaya çıkan petrol krizinin etkisiyle enerji faktörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar dikkat çekmektedir. Yapılan açıklamalar çerçevesinde, bu çalışmanın amacı Türkiye’ de fiziki sermaye, beşeri sermaye ve enerji tüketimi faktörlerinde meydana gelen değişmelerin, GSYİH üzerindeki etkilerini incelemektir. Yapılan çalışmada, Türkiye’nin 1965-2014 yılları arasındaki fiziki sermaye, beşeri sermaye ve enerji tüketimi verileri kullanılarak, değişkenlerin ekonomik büyümeye olan etkileri NARDL yöntemi ile test edilmektedir
Küreselleşme akımının etkisiyle birlikte ülkeler arasındaki sınırların ortadan kalkması uluslararası mal alışverişlerini hızlandırırken uluslararası alışverişler için gerekli döviz ihtiyacını da artırmaktadır. Bu durum döviz kurunda meydana gelen değişmelerin ekonomi üzerindeki etkisini artırmaktadır. Döviz kurlarında meydana gelen dalgalanmalar ithalata dayalı üretim ya da satış yapan endüstrilerde maliyet artışıyla birlikte yurtiçi fiyatları yükselterek bir enflasyonist sürecin yaşanmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada Türkiye’de 2013Q1-2021Q1 dönemi arasındaki enflasyon ile döviz kuru, ihracat ve ithalat arasındaki asimetrik ilişki NARDL yöntemi ile test edilmektedir. Çalışma sonucunda döviz kuru, ithalat ve ihracatın enflasyon üzerinde asimetrik etkisinin olduğu ve Türkiye’ de bu sürecin fiyat yapışkanlıklarına neden olduğu gözlemlenmiştir.
Dünyada 2008 krizi tüm ülkeleri etkilediği gibi Türkiye’yi de olumsuz yönde etkilemiştir. Kriz sonrası dönemde Türkiye’de yoksulluk oranlarında artış meydana gelmiş, refah düzeyi düşmüş, enflasyon ve işsizlik düzeyindeki artışlarla birlikte ekonomik hoşnutsuzluk artış göstermiştir. Bu durum ekonomide hoşnutsuzluk indeksi olarak da bilinen sefalet indeksi ile ifade edilmektedir. Sefalet indeksi ilk olarak Arthur Okun tarafından öne sürülmüş olup Robert Barro tarafından geliştirilmiştir. Barro sefalet indeksi işsizlik, enflasyon ve faiz oranı arttığında yükselmekte büyüme oranı arttığında ise azalmaktadır. Sefalet indeksi aynı zamanda bir toplumda refah düzeyini göstermesi açısından da önem arz etmektedir. Bu nedenle bu çalışmada Türkiye’de 2006-2022 yılları arasında Barro sefalet indeksi ile yoksulluk arasındaki nedensellik ilişkisinin analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede değişkenler arasındaki ilişkiler yapılan birim kök testi ve gecikme uzunluğu sonucuna uygun olarak Toda-Yamamoto nedensellik testi ile analiz edilmiştir. Yapılan nedensellik testi sonuçlarına göre yoksulluk ile Barro sefalet indeksi arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisine rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, Sefalet İndeksi, Refah Düzeyi JEL Sınıflandırması: I31, I32, O11
The structure of the consumer society that has emerged in the world since the 1950s has led to an increase in the impact of economic activities on the environment. Recently, the incidence rates of various diseases have increased, especially in...
Küresel ekonomik koşulların geçerli olduğu günümüzde artan rekabet koşullarının da etkisiyle firma etkinliği kavramı firmaların ulusal ve uluslararası piyasalarda rekabet güçlerinin belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Genel olarak firma etkinliği bir firmanın veri girdilerle optimal çıktı bileşimini sağlaması olarak ifade edilmektedir. Firmaların etkinlik performanslarının artırılmasında ise ar-ge harcamaları önemli rol oynamaktadır. İşletmelerin yapmış oldukları ar-ge harcamaları firma büyüklüğünü, karlılığını ve rekabet gücünü artırmaktadır. Bu çerçevede çalışmada Türkiye’de 2009-2020 yılları arasında BİST’ te faaliyet gösteren ve kesintisiz ar-ge harcaması yapan imalat sanayii firmalarının ar-ge harcamaları, firma etkinliği ve toplam faktör verimliliği arasındaki ilişki incelenmiştir. Yapılan analizlerden nedensellik testi sonuçlarına göre teknik etkinlikten ar-ge harcamalarına doğru ve ar-ge harcamalarından toplam faktör verimliliğine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisine rastlanmıştır. Ayrıca yapılan Panel ARDL testi sonuçlarına göre ise ar-ge harcamaları ile teknik etkinlik düzeyi ve toplam faktör verimliliği arasında uzun dönemli bir ilişki bulunmaktadır.