Green infrastructure is presented as a novel and innovative approach in the current environmental planning discourse, but how new is it really? An historical overview of planning ideas in both the urban and the rural contexts indicates that the concept, if not the term, “green infrastructure” has a very long and distinguished pedigree in the field of landscape and open space planning. To determine how far the concept is indeed new, definitions of green infrastructure from the literature are examined. While “green” has long been loosely used as a synonym for natural features and vegetation in the planning context, “infrastructure” is the part of the term which is really novel. Infrastructure is otherwise understood as being either “technical” or “social”, and the common features of these otherwise very different forms are considered in order to gain a better understanding of how they might also relate to a new interpretation of green infrastructure. A number of international case studies of different “green infrastructure” projects are then presented, again to better understand their common features and potential relationship to other infrastructure types. Finally, the necessity to consider green and blue areas together and to take them as seriously as other forms of infrastructure is emphasized. The developing climate and biodiversity crises underline the urgency of implementing a flexible and multifunctional green-blue infrastructure system. This must be carefully integrated into the existing fabric of both urban and rural landscapes and will require an appropriately resourced administration and management system, reflecting its beneficial impacts.

Bu çalışma, Kahramanmaraş İli Onikişubat ve Dulkadiroğlu merkez ilçeleri örneğinde kır-kent bütünlüğünü değerlendirmeyi ve doğa tabanlı çözümlerin bu bütünlüğün güçlendirilmesindeki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Günümüzde iklim değişikliği, kentlerin kırsal alanlara yayılması, afetler, gıda güvencesi sorunları ve ekolojik bozulmalar, kır ve kent arasındaki karşılıklı bağımlılık ilişkisini daha görünür hâle getirmiştir. Bu bağlamda çalışma, kır ve kenti birbirinden bağımsız mekânsal birimler olarak değil; ekolojik, ekonomik ve sosyal ilişkiler üzerinden bütüncül bir sistem olarak ele almaktadır. Araştırma üç aşamalı bir yöntem çerçevesinde yürütülmüştür. İlk aşamada kır-kent bütünlüğü, dirençlilik ve doğa tabanlı çözümler kavramsal açıdan incelenmiştir. İkinci aşamada, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Avrupa Birliği DEGURBA metodolojisine dayanan 2025 yılı kır-kent sınıflaması verileri kullanılarak çalışma alanının mekânsal analizi gerçekleştirilmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında yürütülen analizlerde yoğun kent, orta yoğun kent ve kırsal alanların dağılımı değerlendirilmiştir. Üçüncü aşamada ise bulgular doğrultusunda kır-kent bütünlüğünü güçlendirmeye yönelik doğa tabanlı çözüm önerileri geliştirilmiştir. Sonuç olarak, araştırma alanının büyük bölümünün kırsal karakter taşımasına rağmen, nüfus ve ekonomik faaliyetlerin yoğun kent alanlarında toplandığı tespit edilmiştir. Orta yoğun kent alanlarının ise kır ve kent arasında geçiş zonları oluşturarak mekânsal süreklilik açısından kritik rol üstlendiği belirlenmiştir. Özellikle 6360 sayılı Büyükşehir Yasası sonrasında kırsal mahallelerin artan yapılaşma baskısı altında kaldığı; tarım alanlarının parçalandığı, yer yer amaç dışı kullanıma açıldığı ve ekolojik sürekliliğin zayıfladığı tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında doğa tabanlı çözümlerin; ekolojik bağlantılılığın korunması, su yönetiminin iyileştirilmesi, tarımsal üretim peyzajlarının desteklenmesi ve böylece toplumsal dayanıklılığın artırılması açısından önemli bir planlama aracı olduğu ortaya konmuştur. Buna bağlı olarak çalışma, sürdürülebilir ve dirençli kır-kent bütünü için doğa tabanlı çözümlerin ve çok ölçekli planlama yaklaşımlarının geliştirilmesi gerektiğini de vurgulamaktadır.