ÖZ. Bu çalışma da sınıf öğretmenlerinin örgütsel bağlılık, mesleki bağlılık ve işten ayrılma niyetlerinin hangi düzeyde olduğunu; öğretmenlerin mesleki bağlılık, işten ayrılma niyeti ve bazı sosyo-demografık özelliklerinden hangilerinin örgütsel bağlılıklarını daha iyi bir yordadığının ortaya çıkarılması amaçlamıştır. Nicel, ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmada verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelâsyon analizi ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Şanlıurfa merkez ilçesinde çalışan 712 sınıf öğretmeninden elde edilen veriler üzerinde yapılan analizler sonucunda; sınıf öğretmenlerinin örgütsel bağlılıklarının alt boyutu olan duygusal bağlılıkları orta düzeyde, devam ve normatif bağlılıkları düşük düzeydedir. Öğretmenlerin mesleki bağlılıkları ve işten ayrılma niyetleri ise düşük düzeyde çıkmıştır. Bununla birlikte sınıf öğretmenlerinin duygusal bağlılıklarını en iyi şekilde yordayan değişkenler; öğretmenlerin mesleki bağlılıkları ve hizmet yıllarıdır. Öğretmenlerin devam bağlılıklarını en iyi şekilde yordayan değişken işten ayrılma niyetleridir. Normatif bağlılıklarını en iyi şekilde yordayan değişken ise öğretmenlerin işten ayrılma niyetleri ve cinsiyetleridir. Bu sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin kurumlarına ve mesleklerine bağlılıklarını arttırıcı; özlük haklarında, çalışma ortamlarında iyileştirme, kariyer olanaklarının sağlanması gibi çalışmaların yapılması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: sınıf öğretmeni, örgütsel bağlılık, mesleki bağlılık, işten ayrılma niyeti, yordamak. The goal of this research is twofold. Firstly, describing primary school teachers' organizatinal commitment, occupational commitment and intent to leave levels than the second part is detecting teachers' predictors of organizational commitment. For this goals we questionnaired 712 primary school teacher in Şanlıurfa province in 2011-2012 education year. In order to meausurin gteachers' organizational commitment levels; Meyer, AllenandSmith's (1993) Organizational Commitment Scale, for ocupationoal commitment Blau 's (1985a) Occupational Commitment Scale and for intent to leave Cammann et al.'s (1979) Intent to Leave Scale(in the Michigan Organizational Assessment Questionnaire) were used.The results indicated that primary schoolt eachers' affective commitment is at the middle level, continuance commitment and normative commitment are at the low level. However teachers' occupational commitment and inten to leave are at the low level, too. At the same time we found that occupational commitment and seniority are the best predictors of affective commitment; only intent to leave is the best predictor of continuance commitment; occupational commitment, intent to leave and gender are the best predictors of normative commitment. Keywords: K12_teachers, organizational commitment, occupational commitment, intent to leave, predicting.
21 May 2021 in Systemic Practice and Action Research
Bir disiplinin diğer disiplinlerle bütünleştirilerek öğretilmesini ifade eden disiplinlerarası öğretim kavramı ve bunun nasıl gerçekleştirilebileceği durumu alanyazında tartışılan yeni bir olgu değildir. Fakat son yıllarda STEM eğitimi gibi disiplinlerarası öğretimi vadeden yaklaşımların ortaya çıkması disiplinlerarası öğretime yönelik alanyazında yer alan bu yaklaşımları ele almayı daha da gerekli kılmaktadır. Çünkü disiplinlerarası öğretim, etkili ve anlamlı öğrenmeye olan katkısı sebebiyle ve gerçek yaşam temelli problemlerin doğası gereği, her geçen gün daha da önemi artan ve vurgu yapılan bir kavram olarak alanyazında karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada bu sebeple disiplinlerarası öğretim kavramı ve disiplinlerarası öğretimi sağlamaya yönelik alanyazında yer alan yaklaşımlar ele alınarak STEM eğitiminin ilkokul kademesinde bütünleştirilmesi(entegrasyonu) bağlamında tartışılmıştır. Alanyazın incelendiğinde Drake (1991, 1998), Fogarty (1991) ve Lederman ve Niess (1997) tarafından öne sürülen yaklaşımlar yer almaktadır. Bahsi geçen bu yaklaşımların STEM eğitiminin vadettiği disiplinlerarası öğretimi sağlamada öğretmenlere yardımcı olacağı söylenebilir. Bu yaklaşımların özellikleri incelendiğinde STEM eğitimin bütünleştirilmesine yönelik birbirlerine karşı bir üstünlüğünü olmamakla birlikte STEM eğitiminin farklı yaklaşımları kullanmaya olanak sunması, bütünleştirme çeşitliliğini destekleyen bir doğası gereği, hepsinin ilkokul ve diğer öğretim kademelerinde kullanılabileceği söylenebilir. İlgili STEM disiplinlerinin bütünleştirilmesinde hangi yaklaşımın işe koşulacağı ise ele alınan problem durumu, içerik ve konu, öğrencilere kazandırılmak istenen beceriler veya öğrenci ilgi ve yönelimi göz önünde bulundurularak karar verilebilmektedir. Sonuç olarak STEM eğitiminin ilkokul ve diğer kademelerde disiplinlerarası bütünleştirilmesiyle ilgili aşağıda çizilen genel çerçevenin önerdiği yaklaşımların kullanılabileceği söylenebilir. Ayrıca bütünleştirmeyi daha da geliştirip zenginleştirmek, daha etkili yaklaşımları sınıflarda öğretmenlerin uygulamasını sağlamak amacıyla da bu alanda daha birçok tartışmanın ve araştırmanın yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu araştırmada, ilkokullarda çalışan sınıf öğretmenlerinin “tecrübe ettikleri” ve “idealde” okulda eğitim olgusuna yönelik görüşlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma Osmaniye Merkez ilçesindeki 10 ilkokulda görev yapan 174 sınıf öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Öğretmenlerin tecrübe edilen ve idealde okulda eğitime yönelik görüşlerini zihinsel algılar olan metaforlar yoluyla ortaya çıkarmak amacıyla veriler, iki açık uçlu ifadeyi (“Bana göre okulda tecrübe ettiğim eğitim… gibidir/-e benzer. Çünkü…” ve “Bana göre okulda eğitim… gibi olmalıdır/-e benzer. Çünkü…”) içeren bir form aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin okulda tecrübe ettikleri eğitimi sekiz ana kategori ve 24 (metafor) alt kategoride, ideallerindeki okulda eğitimi de yine sekiz ana kategori ve 35 (metafor) alt kategoride kavramsallaştırdıkları belirlenmiştir. Elde edilen bu ana kategori ve alt kategoriler (metaforlar) öğretmenlerin tecrübe ettikleri ve idealde okulda eğitime ilişkin görüşlerini ortaya koymaktadır. Sınıf öğretmenlerinin görüşleri ile sınırlı olan bu araştırma bulguları, diğer kademe ve branşlarda çalışan öğretmenlerin ve ayrıca okulla ilgili diğer paydaşların görüşleriyle desteklenebilir.