Sağlık hizmetlerinin gün geçtikçe önemi artmaktadır. Son yıllarda dünya genelinde yaşanan pandemi nedeniyle sağlık sektörünün gerekliliği ve erişilebilirliğinin önemi daha da çok anlaşılmıştır. Türkiye’nin 81 ilinde 1534 hastane, 251.182 yatak ve 171.229 hekimle hizmetler sunulmaktadır. Sağlığın hizmet özelliği olması nedeniyle sunulan hizmetler yıllara, alanlara, ülkelere, bölgelere ve hastanelere göre farklılaşmakta ve güncellenmektedir. Şehirlere göre ve hastanelere göre sunulan hizmetler değişiklik gösterebilmektedir. Bu çalışmada Türkiye’nin 81 ilinin sağlık hizmetleri açısından performansını değerlendirmek amaçlanmıştır. Sağlık hizmetleri konusunda uygun görülen 21 kriter ve 81 şehir alternatifi kullanılmıştır. Kriter ağırlıklarını belirlemek için klasik ve güncel yöntemlerden MEREC, LOPCOW, Standart Sapma, CRITIC ve Entropi yöntemleri kullanılmıştır. Kriter ağırlıkları farklı yöntemlere göre belirlenmiş ve bütünleştirilmiştir. Alternatifleri sıralamak için klasik ve güncel yöntemlerden COPRAS, EDAS, TOPSIS, MOORA, MOOSRA, CODAS, OCRA ve ROV yöntemleri kullanılmıştır. Farklı sıralama yöntemlerinin sonuçları uzlaşık çözüm için BORDA yöntemiyle bütünleştirilmiştir. Kriterlerin, alternatiflerin ve yöntemlerin çeşitliliği çalışmaya orijinallik katmaktadır. Bulgulara göre 21 kriter arasından nitelikli yatak oranı (%8,06) kriteri ilk sırada bulunmuş, ardından asistan hekim sayısı (%6,80) kriteri yer almıştır. Alternatiflerden İstanbul ilk sırada bulunurken, ardından Ankara ve İzmir sıralanmıştır. İlk 25 sıralama büyükşehirlerden oluşmuş, ancak bu sıralamada diğerlerinden öne geçen (büyükşehir olmayan) Isparta 15. sırada, Elâzığ 19. sırada bulunmuştur.

Dünya üzerinde yüzyıl öncekinden farklı olarak insanlar günümüzde artık kentlerde ve bundan daha fazlasını isteyerek daha büyük şehirlerde yaşamaktadır. Şehirler sadece ekonomik açıdan veya nüfus büyüklüğü açısından değil aynı zamanda insanlara sundukları yaşam kalitesi açısından da öne çıktıklarında dünya üzerinde daha önemli bir yer tutabilirler. Bu çalışma küresel ekonomik güçlerin bir araya geldiği G7 ülkeleri ve Türkiye’nin yaşanabilir güç merkezi şehirlerinin değerlendirilmesinde yeni bir ağırlık bulma yöntemi olan LOPCOW yönteminin ve yeni bir sıralama yöntemi olan CRADIS yönteminin kullanılmasını amaçlamıştır. 3 farklı karar matrisine göre kriterler LOPCOW yöntemiyle değerlendirilmiş, birleştirilmiş değerlendirmede 14 kriter arasından C7-Satın Alma Gücü kriteri %11,3 ağırlıkla ilk sırada bulunmuştur. LOPCOW yönteminin Entropy, CRITIC ve MEREC yöntemleriyle karşılaştırılmasında yüksek varyasyonlarla baş edebildiği ve kriterlerin en önemli ve daha az önemli olanları arasındaki farkı daha makul düzeyde bulduğu görülmüştür. CRADIS yöntemiyle 15 alternatifin değerlendirilmesinde Tokyo, New York, Londra, Frankfurt, Chicago ilk 5 sırada, son sırada ise İstanbul bulunmuştur. CRADIS yönteminin EDAS, COPRAS, MOORA, CODAS, OCRA, ROV, ARAS, MARCOS ve TOPSIS yöntemleriyle karşılaştırılmasında oldukça yüksek düzeyde ilişkiler tespit edilmiştir. CRADIS yönteminin mesafe tabanlı benzer sıralama yöntemlerinin yerine kullanılabileceği değerlendirilmektedir.

Purpose: The purpose of the study is the evaluation of choosing the determined logistics centers’ (LCs’) locations via Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods.Design/methodology/approach: Since there is more than one criterion in the evaluation of LC location, MCDM methods are used. The Entropy and CRiteria Importance Through Intercriteria Correlation (CRITIC) methods are used to determine the main criteria and sub-criteria weights. The Preference Ranking Organization Method for Enrichment Evaluation (PROMETHEE) method is used for ranking and evaluating 12 alternatives in Turkey and sensitivity analysis according to the threshold values of criteria and preference functions.Findings: Possible LC alternatives in Turkey and 12 locations ranked. Changing the criteria weights at a significant level did not affect the ranking results much. In the sensitivity analysis of the criteria for which market data could not be obtained (scored by the experts) it is found that they either made no difference or made little difference in the ranking of the alternatives.Practical implications: In terms of sustainability, economic factors along with environmental and social dimensions are important criteria for logistics companies and LC. The use of these variables in the LC location selection makes a difference.Originality/value: This study focuses on LC location selection, via PROMETHEE with evaluated preference functions for criteria, taking into account nine scenarios that use variable criteria weight calculated via different MCDM methods. The results are evaluated by using sensitivity analysis and taking into account the sustainability aspect for LC. Multiple methods have been used effectively together in a way that support each other.

Purpose: This study aims to apply new modifications by changing the nonlinear logarithmic calculation steps in the method based on the removal effects of criteria (MEREC) method. Geometric and harmonic mean from multiplicative functions is used for the modifications made while extracting the effects of the criteria on the overall performance one by one. Instead of the nonlinear logarithmic measure used in the MEREC method, it is desired to obtain results that are closer to the mean and have a lower standard deviation.Design/methodology/approach: The MEREC method is based on the removal effects of the criteria on the overall performance. The method uses a logarithmic measure with a nonlinear function. MEREC-G using geometric mean and MEREC-H using harmonic mean are introduced in this study. The authors compared the MEREC method, its modifications and some other objective weight determination methods.Findings: MEREC-G and MEREC-H variants, which are modifications of the MEREC method, are shown to be effective in determining the objective weights of the criteria. Findings of the MEREC-G and MEREC-H variants are more convenient, simpler, more reasonable, closer to the mean and have fewer deviations. It was determined that the MEREC-G variant gave more compatible findings with the entropy method.Practical implications: Decision-making can occur at any time in any area of life. There are various criteria and alternatives for decision-making. In multi-criteria decision-making (MCDM) models, it is a very important distinction to determine the criteria weights for the selection/ranking of the alternatives. The MEREC method can be used to find more reasonable or average results than other weight determination methods such as entropy. It can be expected that the MEREC method will be more used in daily life problems and various areas.Originality/value: Objective weight determination methods evaluate the weights of the criteria according to the scores of the determined alternatives. In this study, the MEREC method, which is an objective weight determination method, has been expanded. Although a nonlinear measurement model is used in the literature, the contribution was made in this study by using multiplicative functions. As an important originality, the authors demonstrated the effect of removing criteria in the MEREC method in a sensitivity analysis by actually removing the alternatives one by one from the model.

Purpose: Considering the contribution of freight villages (FVs) to the economy and sector, transportation cost advantage, environmental externalities, labor costs, employment, etc. criteria evaluation is important in selecting FV location. Environmental sustainability and social dimensions are becoming important criteria for companies in logistics. The purpose of the study is to determine/model the criteria interaction and also determine the criteria priorities in the FV location selection process. Meanwhile, the study aims to evaluate these criteria and present information to researchers and decision makers.Design/methodology/approach: Six main criteria and 29 sub-criteria are selected from related literature. Decision making trial and evaluation laboratory (DEMATEL) method is used for determining/modeling the criteria interaction and sketching interaction diagram, and the Analytical Hierarchy Process (AHP) method is used for determining the criteria priorities. One/two-way pairwise compared main/sub-criteria views are obtained from 48 experts for calculations.Findings: “Trade potential”, “transportation networks” and “economic factors” have the highest priorities, respectively, out of six main criteria, and they have the most powerful interactions that put these criteria to the center of decision process. Sub-criteria of “foreign trade potential”, “proximity to the port”, “market opportunities” and “proximity to the railway” out of 29 have a total 36.42% priority, more than one-third of the importance.Originality/value: Criteria are evaluated in FV location selection for FV sustainability using criteria interaction diagrams, affecting/being affected by the level of each criterion and their priorities. This study shows a hybrid derivation from DEMATEL-AHP usage methods together. High-volumed and qualified/experienced expert group judgments in Turkey are evaluated.

Liderlik geçmişten bu yana varlığını sürdüren bir kavram olarak birçok araştırmaya konu olmuştur. Tarih büyük liderlerin izleri/yaptıklarıyla kaydedilmiş ve önemli liderlerin bilgileri günümüze gelmiştir. Liderlikle ilgili bilimsel araştırmaların yapılması yönetim bilimi alanında yapılan araştırmalara paralel olarak 20. yüzyılın başlarına dayanmaktadır. Tarihsel süreçte liderlik teorileri “Büyük Adam Teorisi, Özellikler Teorisi, Davranışsal Liderlik Teorileri, Durumsal Liderlik Teorileri ve Modern Liderlik Teorileri” başlıkları altında incelenmiştir. Yakın geçmişte ve günümüzde liderlikle ilgili birçok yeni liderlik tarzı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı geçtiğimiz yüzyılı kapsayan tarihsel süreçte ortaya çıkan ve günümüze kadar gelen liderlik tarzlarını genel hatlarıyla açıklayarak bu liderlik tarzlarını gümrük idareleri özelinde kamu yönetimiyle ilişkilendirmektir. Nitel araştırma yöntemlerine uygun bir şekilde bu çalışma alanyazın taramasına göre yürütülmüş ve liderlikle ilgili teorik bilgiler sunulmuştur. Sonuç olarak kamu yönetiminde bulunan liderler/yöneticiler tarafından 32 farklı liderlik tarzı içerisinden demokratik, destekleyici, dönüşümcü, etkileşimci, görev odaklı, karizmatik, otokratik, takım/ekip yönetimi ve yönetsel liderlik tarzlarının daha uygun/etkili biçimde uygulanabileceği ifade edilmiştir.