Piotr Stanisz

Prof. Dr. Piotr Stanisz

orcid

Research Focus & Metrics

Academic Career Length

14Years (2013-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
21 October 2024 in Studia z Prawa Wyznaniowego
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
PSPiotr Stanisz
Piotr Stanisz
DWDariusz Walencik
Dariusz Walencik
W dniu 26 lipca 2024 r. Minister Edukacji znowelizował rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, modyfikując na niekorzyść zasady, które rządziły organizowaniem nauki religii w ramach polskiego systemu oświaty przez ostatnich ponad 30 lat. Fakt ten spotkał się z publiczną krytyką ze strony Kościoła Katolickiego i kościołów zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej. Formułowane przez nie zarzuty dotyczyły jednak nie tylko treści rozporządzenia, ale też przyjętego trybu prac nad tym aktem. W opiniach przesłanych w ramach konsultacji publicznych niejednokrotnie podnoszono, że nie odpowiadał on wymogom określonym w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, w którym upoważnia się ministra do wydania takiego rozporządzenia, zobowiązując go jednocześnie do działania w tej sprawie „[…] w porozumieniu z władzami Kościoła Katolickiego i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oraz innych kościołów i związków wyznaniowych”. Celem niniejszego opracowania jest omówienie tego zarzutu i odniesienie się do jego zasadności poprzez skonfrontowanie wyników szczegółowej analizy treści powołanej delegacji ustawowej z rzeczywistym przebiegiem prac nad omawianą nowelizacją. Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że rozporządzenie nowelizujące z dnia 26 lipca 2024 r. zostało przyjęte z naruszeniem trybu określonego przepisem ustawy. Jako wadliwe powinno więc zostać usunięte z systemu prawa powszechnie obowiązującego Rzeczypospolitej Polskiej.

1 January 2021 in Przegląd Sejmowy
Verified
Journal Article
Closed access
PSPiotr Stanisz
Piotr Stanisz
The purpose of the present study is to analyse the restrictions on the freedom of religious worship introduced by the Polish executive authorities in the face of the spreading COVID-19 epidemic. The analysis aims to answer questions not only concerning the conformity of these actions with the Constitution of the Republic of Poland and statutory laws, but also pertaining to the issue of the level of preparation of Polish law for an epidemic. In reference to these questions, the author concludes that the introduction of restrictions on the freedom to manifest religion by acts of worship in the regulations issued by the Minister of Health and the Council of Ministers exceeds the bounds of statutory authorisation and is inconsistent with the Polish Constitution. According to the Constitution of the Republic of Poland, passing a law remains the only admissible way of introducing restrictions on the freedom of manifestation of religion, and there are no exceptions to this rule even in states of emergency. On the other hand, the author also points out that if the effectiveness of combating this kind of epidemic really depends on possibility of introducing the above-mentioned restrictions without a long legislative process, it means that Polish executive authorities have been confronted by the constitutional legislator and the legislature with a choice between being efficient and acting in conformity with the Constitution and statutory laws. Therefore, the article postulates that it is necessary to make deep changes to the current law. Elaborating a broad concept of these changes requires further analysis, and the relevant discussion needs to take into account the experience gained so far in combating the coronavirus epidemic, the importance of freedom of thought, conscience and religion, and the solutions adopted in other countries. A clear and balanced, as well as properly sequenced and democratically justified specification of the rules that should be followed by the executive when introducing restrictions related to the spread of the epidemic, even with regard to such important values as the freedom to manifest religion through acts of worship, is undoubtedly more appropriate than formally ruling out the possibility of taking action that may turn out necessary in the future.

19 December 2022 in Religions
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
PSPiotr Stanisz
Piotr Stanisz
DWDariusz Wadowski
Dariusz Wadowski
JSJustyna Szulich-Kałuża
Justyna Szulich-Kałuża
MNMałgorzata Nowak
Małgorzata Nowak
MCMirosław Chmielewski
Mirosław Chmielewski
In response to the rapid spread of the coronavirus epidemic, the state authorities in Poland—as in other countries—decided to introduce various restrictions on rights and freedoms, including the freedom to practise religion. The purpose of this study is to analyse and evaluate the position taken by the ministers of the Catholic Church in Poland and her faithful towards these restrictions during the first wave of the pandemic. An analysis of source material, including documents published by representatives of the Conference of Polish Bishops and diocesan bishops (or curial deputy officials), leads to the conclusion that, in their official messages, the bishops virtually unanimously supported the restrictions imposed by the state, often granting them the sanction of canon law, or introducing even more restrictive solutions in their own dioceses. Moreover, an analysis of the media coverage of the first wave of the pandemic, as well as sociological opinion research focusing on Poland’s Catholic faithful, concludes that both the faithful and ‘rank-and-file’ clergy exhibited a polarised assessment of the stance adopted by the bishops towards the restrictions. However, this analysis allows for the refutation of the claim expressed in the literature, and shared by some of the faithful, about the bishops’ excessive submissiveness to the state authorities. Our research proves that this claim somewhat distorts the reality. Rather, the attitude of the hierarchs of the Church needs to be seen as an expression of their responsibility for the common good. More deserving of criticism, on the other hand, is the excessive focus of the ecclesiastical message of this period on the restrictions on the freedom to practise religion, while the right of the faithful to the spiritual goods of the Church was relegated to the background (Can. 213 CIC-1983). In adopting the research framework developed by Joseph Cardijn (‘see–judge–act’), our analysis concludes with the recommendation that, should a similar crisis arise in the future, the institution of the Church should rather focus its message to the faithful on securing the said right in the context of the state-imposed restrictions, by adopting the attitude typical of that of an addressee of legal norms, in line with the conclusions drawn from its own autonomy and independence as underlying principles of the State-Church relationship in both Church teachings and Polish law.

7 July 2022 in Studia z Prawa Wyznaniowego
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
PSPiotr Stanisz
Piotr Stanisz
DWDariusz Walencik
Dariusz Walencik
Niniejsza opinia dotyczy ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. Jednym z celów tej nowelizacji jest rozszerzenie kręgu podatników, dla których zmiany zainicjowane ustawą z dnia 29 października 2021 r. będą korzystne lub neutralne. Zamierzenie projektodawców zasługuje bez wątpienia na pozytywną ocenę. Poza zakresem podmiotów, w przypadku których złagodzono likwidację możliwości odliczenia 7,75% składki na ubezpieczenie zdrowotne od płaconego podatku, nadal pozostawieni są jednak podatnicy opłacający zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów osób duchownych. Jak wykazują autorzy, rozwiązanie to pozostaje w sprzeczności z zasadą równości, a tym samym z zasadą sprawiedliwości podatkowej. W związku z tym postuluje się przyjęcie przepisów, których celem byłoby naprawienie krytykowanego stanu rzeczy.

15 December 2016 in Studia z Prawa Wyznaniowego
Verified
Journal Article
Open access
PSPiotr Stanisz
Piotr Stanisz
Celem artykułu jest omówienie rozwiązań, które w różnych państwach Unii Europejskiej wykorzystywane są dla zagwarantowania pacjentom prawa do korzystania z posług religijnych. W pierwszej części opracowania przedstawiono uzasadnienie obecności zorganizowanej opieki duszpasterskiej w szpitalach. Następnie uwaga została przeniesiona na organizację duszpasterstwa szpitalnego oraz status kapelanów szpitalnych. Na koniec zwrócono uwagę na problemy związane z ochroną negatywnej wolności religijnej pacjentów. Przeprowadzone analizy pozwalają na stwierdzenie, że zapewnienie prawa pacjentów do posług religijnych stanowi dziś uznany europejski standard. Różnią się natomiast szczegółowe gwarancje tego prawa. Zróżnicowanie dotyczy zwłaszcza organizacji duszpasterstwa szpitalnego oraz statusu kapelanów szpitalnych. Stosowane rozwiązania pozostają w zależności od takich czynników, jak wyznaniowa struktura społeczeństwa, ugruntowane tradycje, aplikowany model relacji Państwo – Kościół oraz zróżnicowanie form regulacji sytuacji prawnej związków wyznaniowych. Wśród problemów, które wciąż oczekują na satysfakcjonujące rozwiązania w sporej liczbie państwa członkowskich Unii Europejskiej należy natomiast wymienić kwestię pełnej ochrony praw członków religii mniejszościowych oraz osób bez religijnej afiliacji. Chodzi przy tym o znalezienie takiego modelu, w którym należycie zharmonizowane byłyby prawa wszystkich, bez względu na ich przynależność do mniejszości czy większości.

30 December 2019 in Studia z Prawa Wyznaniowego
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
PSPiotr Stanisz
Piotr Stanisz
MOMarta Ordon
Marta Ordon
Opracowanie koncentruje się na jednym z najważniejszych elementów systemu finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych we Włoszech, jakim jest asygnata podatkowa w wysokości 0,8% podatku dochodowego od osób fizycznych (tzw. otto per mille). Włoski Trybunał Obrachunkowy (Corte dei Conti) w latach 2014-2018 przyjął cztery uchwały dotyczące tej problematyki. Zatwierdzone na ich podstawie raporty zawierają szereg uwag dotyczących sposobu zarządzania środkami pochodzącymi z tego źródła. W pierwszej części opracowania scharakteryzowana została instytucja otto per mille, będąca punktem odniesienia w wielu dyskusjach dotyczących nowoczesnych metod finansowania związków wyznaniowych. Następnie szczegółowo przedstawiono zarzuty podniesione w raportach oraz oficjalne stanowiska, jakie w ich sprawie sformułowały związki wyznaniowe, w tym Kościół Katolicki. W podsumowaniu opracowania sformułowano uwagi końcowe, stanowiące próbę krytycznego spojrzenia zarówno na opinie wyrażone przez włoski Trybunał Obrachunkowy, jak i na odnoszące się do nich komentarze i związane z nimi inicjatywy.