AHMET ÇAKMAK

Dr. AHMET ÇAKMAK

orcid

Research Focus & Metrics

Academic Career Length

7Years (2020-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
30 June 2021 in Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
AÇAHMET ÇAKMAK
AHMET ÇAKMAK
YUYakup Uzunpolat
Yakup Uzunpolat
Covid 19 salgını nedeniyle Türkiye’de ve birçok ülkede, okulları ya kıs-men ya da tamamen kapatmıştır. Türkiye’de de okullara öncelikle ara veril-miş, sonrasında belirli tarihlere kadar açılması ertelenmiş ve 2019-2020 ikinci yarısı ile 2020-2021 birinci ve ikinci yarısında öğrenciler yüz yüze eğitimden çoğunlukla mahrum kalmışlardır. Bu araştırma DKAB öğretmenlerinin salgın boyunca uzaktan öğretimdeki öğrenme-öğretme sürecinde yaşadığı sorunları betimlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına göre tasarlanmıştır. Çalışma grubunu dört erkek, dört kadın olmak üzere toplam 8 DKAB öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Veriler içerik analizine tabi tutulmuş, NVİVO 12 programından istifade edilmiştir. Çalışmada DKAB öğretmenlerinin; tekniğe, devamsızlığa, ders öncesi hazırlığa, öğrenme ortamına, öğretim yöntemlerine, motivasyona, iletişime, zamana ve ölçme-değerlendirmeye dair sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Bu sorunlara rağmen öğretmenlerin normalleşmeyle birlikte uzaktan eğitimdeki kazanımları kullanmaya istekli oldukları, öğrenmeyi bu şekilde sınıf dışına çıkarmayı hedefledikleri de söylenebilir. Araştırmacılara sınıf mahremiyeti, dijital dünya ahlakı kavramlarının eğitim çerçevesinden çalışılması önerilebilir. DKAB öğretmenlerinin teknoloji kullanım yeterliliklerinin geliştirilmesi de ilgili kurumlara önerilebilir.

31 December 2024 in Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
AÇAHMET ÇAKMAK
AHMET ÇAKMAK
MGMuhammet Fatih GENÇ
Muhammet Fatih GENÇ
AHAbdurrahman Hendek
Abdurrahman Hendek
Bahaeddin BudakBahaeddin Budak
Bahaeddin Budak
Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) uygulamalarının din eğitimi biliminin temel konularındaki veri güvenilirliğini incelemektedir. Araştırmada, ChatGPT'nin ücretsiz (3.5 versiyonu) ve ücretli (4.0 versiyonu) sürümlerinin performansı, Revize Bloom Taksonomisinin hatırlama, anlama, uygulama, analiz, değerlendirme ve yaratma düzeylerine göre karşılaştırılmıştır. Bulgular, ücretli sürümün genellikle daha detaylı ve kapsamlı cevaplar sunduğunu göstermektedir. Örneğin, ücretli sürüm medrese gibi kavramlara dair tarihsel analizlerde daha derin bilgiler sağlarken, ücretsiz sürüm çoğunlukla yüzeysel ve genel bilgiler sunmaktadır. Bununla birlikte her iki sürüm de kaynak uydurma ve yanlış atıflar gibi önemli eksiklikler içermektedir. Aynı şekilde her iki versiyonda da zaman zaman yanlış bilgi ve konuyla ilgisiz açıklamalara rastlamak mümkündür. Bu durum, YZ’nin din eğitimi bağlamında akademik güvenilirlik açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışmada ChatGPT’nin din eğitimi gibi hassas bir alandaki potansiyeli ve sınırlılıkları tartışılmaktadır. Sonuç olarak, YZ araçlarının din eğitimi alanında bireysel öğrenmeyi destekleme potansiyeli bulunsa da veri doğruluğu, etik sorunlar ve algoritmik önyargılar gibi konuların ele alınması gerekmektedir. Bu bağlamda, gelecekte YZ'nin bu alandaki uygulamalarını iyileştirmek için daha kapsamlı veri setleri ve etik çerçevelerin geliştirilmesi önemlidir.

30 December 2021 in Marife Dini Araştırmalar Dergisi
Verified
Journal Article
Closed access
PDF file
MEMünir Ecer
Münir Ecer
AÇAHMET ÇAKMAK
AHMET ÇAKMAK
Bu çalışmanın temel amacı, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın (DİB) Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı olarak faaliyet yürüten 4-6 yaş grubu Kur’an Kurslarında görev yapan öğreticiler ile yapılan nitel çalışmaların ele alınması ve bu çalışmalara yansıyan öğretici görüşlerinin bir bütün halinde değerlendirilerek bu kurslara ilişkin genel bir çerçevenin ortaya konulmasıdır. Araştırmada meta-sentez yöntemi kullanılmış, bu yöntemin işlem basamaklarına uygun olarak veri toplama, veri analizi, geçerlik ve güvenirlik sağlanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 4-6 yaş grubu Kur’an Kursu öğreticileri ile yapılan görüşme ve mülakata dayalı nitel desenli çalışmalar oluşturmaktadır. Bu çalışmaların bulguları incelenmiş ve çeşitli kodlar elde edilmiş, daha sonra da bu kodlar birleştirilerek temalar belirlenmiştir. Kodlar program geliştirme öğeleri ve yapısal sorunlar şeklinde iki tema altında analiz edilmiştir. Program geliştirme öğelerine ilişkin tema kapsamında öğretim programının amaç, içerik, eğitim durumları ve ölçme-değerlendirme unsurlarına dair öne çıkan öğretici görüşleri incelenmiştir. Bu temaya ilişkin olarak öncelikle öğreticilerin öğretim programı ile ilgili yeterli farkındalığa sahip olmadıkları görülmüştür. Bununla beraber öğreticilerin program içeriğini oldukça yoğun buldukları, bu programın uygulanması sürecinde öğrenci seviyesinin aşıldığına dikkat çekmişlerdir. Öte yandan özelde öğretim sürecini planlama, yönetme ve ölçme ve değerlendirme aşamalarında, genelde de pedagojik formasyonun bütününde öğreticilerin çeşitli eksikliklere sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bununla beraber temel alan bilgisi ile ilgili konularda da eksiklikler vurgulanmış, öğreticilerin alan bilgisine ilişkin yeterlik düzeylerine ilişkin çeşitli ihtiyaçların mevcut olduğu ortaya çıkmıştır. Öğreticilerin pedagojik formasyon ve alan bilgisine dair sahip oldukları eksikliklerinin farkında olmalarının yanı sıra çeşitli eğitim etkinlikleriyle bu eksikliklerinin giderilmesi hususunda istekli oldukları da öne çıkmış, bu anlamda çeşitli iyileştirme faaliyetlerinin önünün açık olduğu da görülmüştür. Yapısal sorunlara ilişkin temaya gelindiğinde, bu tema altında kursa kabul yaşı, öğretimin paydaşları, idarecilerle yaşanan problemler ve kursların mevcut fiziksel koşullarından kaynaklı sorunların öne çıktığı tespit edilmiştir. Bu sorunlara bağlı olarak öncelikle henüz 4 yaşındaki çocukların bu kurslara kabul edilmesinin problem teşkil ettiği, mevcut programın bu yaşın gelişimsel seviyesine hitap etmesi noktasında problemlerin var olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca kurslara devam eden 4, 5 ve 6 yaşındaki çocukların gelişim basamaklarına veya yaşlarına uygun bir şekilde kategorize edilmeksizin eşit kabul edilerek aynı eğitim ortamında, aynı öğretim programına bağlı olarak eğitim görmelerinin problem teşkil ettiği ve hedeflere ulaşma noktasında aksaklıklar ortaya çıkardığı vurgulanmıştır. Bununla beraber öğreticiler, yardımcı personel ihtiyacına da dikkat çekmiş, kurslardaki mevcut öğretici eksikliğinin yanı sıra bu kurslarda psikolojik danışman, rehber öğretmen ve hizmetli personellerin de istihdam edilmesi gerektiğine işaret etmişlerdir. Öğreticilerin, sorunların giderilmesi hususunda bağlı bulundukları idari birimlerle iletişim problemi yaşadıklarına ilişkin bulgular da ortaya çıkmıştır. Öte yandan kursların mevcut fiziksel koşullarına ilişkin problemlere de işaret edilmiş, bu koşulların söz konusu yaş aralığında bulunan çocukların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak oluşturulması ve iyileştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular ve sonuçlar çerçevesinde öğretim sürecine yönelik mevcut sorunların giderilmesinde kaynak program olan ilahiyat fakültelerinin program ve bölüm tartışmalarından ayrı düşünülemeyeceği, yüksek din öğretimine ilişkin program önerilerinin 4-6 yaş grubu Kur’an Kursları için de önem...

30 December 2020 in Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
Verified
Journal Article
Open access
AÇAHMET ÇAKMAK
AHMET ÇAKMAK
MEMünir Ecer
Münir Ecer
Herhangi bir derse karşı öğrencinin yüksek motivasyona sahip olması o dersin hedeflerini gerçekleştirmede önemli bir etkendir. Bu nedenle öğrencilerin bir derse karşı motivasyonlarının ölçülmesiyle öğretmen ve program geliştirme uzmanlarına öneriler geliştirilebilmektedir. Bu çerçevede bu araştırmada seçmeli Kur’an-ı Kerim (SKK) dersine yönelik motivasyon ölçeği geliştirilmesi ve bu ölçeğin çeşitli değişkenlere göre analiz edilmesi hedeflenmiştir. Araştırma karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı desene göre tasarlanmıştır. Araştırmada 3 farklı öğrenci grubu ile çalışılmıştır. Bu öğrencilerin ortak özelliği halihazırda SKK dersini almaları ve lisede öğrenim görmeleridir. Veri toplama aracı olarak mülakat formu ve anket kullanılmıştır. Araştırmada içerik analizi, açımlayıcı (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizleri (DFA), normallik, ilişkisiz örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi ANOVA ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma desenine uygun olarak çalışma 3 adımda gerçekleştirilmiştir. İlk adımda; belirli sayıdaki öğrenciye (234) SKK dersini bir sonraki yıl alma durumları sorulmuş ve gerekçelerini yazmaları istenmiştir. Öğrencilerin dersi alma veya almama nedenlerinin şunlar olduğu tespit edilmiştir: dersteki öğretme-öğrenme sürecinin verimli geçmesi, dini anlamda yetkinlik (dinin daha iyi anlaşılmasına olan inanç), dersin ortalamaya etki etmesi, dersin öğretmeninin olumlu izlenimi, diğer derslerin daha önemli addedilmesi, din kültürü ve ahlak bilgisi dersi ile benzer konuların olması. Araştırmada SKK dersine yönelik 18 maddeden oluşan ve 3 alt boyutu (İçsel motivasyon-İM, dışsal motivasyon-DM ve iş birliğine dayalı motivasyon-İDM) olan geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir. Görüşme yolu ve literatür taraması neticesinde 11 temadan ve 52 maddeden oluşan madde havuzu oluşturulmuştur. İki din eğitimi uzmanından alınan değerlendirmeler sonrasında taslak iki ölçme ve değerlendirme uzmanına gönderilmiş ve 49 maddelik taslak form oluşturulmuştur. Dil uzmanına da gönderilerek taslak formun dil geçerliliği sağlanmıştır. Beşli likert şeklinde hazırlanan formda 14 madde ters sorulmuştur. Madde analizi için form ikinci çalışma grubu olan 93 lise öğrencisine uygulanmış sonrasında 13 madde ölçekten çıkarılarak 36 maddelik ölçek elde edilmiştir. Taslak forma bağımsız değişkenler de eklenerek üçüncü çalışma grubuna uygulanmış ve ölçeğin AFA yapılmıştır. Analizlerde binişik olması ve .10’un altında değer alması nedenlerinden 18 madde ölçekten çıkarılarak toplam varyansın %49.71’ini açıklayan 3 boyutlu 18 maddelik ölçek elde edilmiştir. AFA ile elde edilen örtük yapı DFA ile test edilmiş ve modelin uyum indekslerinin GFI=.93, CFI=.98, NFI=.96, RFI=.95, IFI=98 ve AGFI=.95 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin RMSEA değeri ise .053 X2/sd’nin ise 2.07 olarak hesaplanmıştır (x2 =274.01, sd=132, p=.00). Ölçeğin her bir alt boyutu için cronbach alpha değerleri; İM alt boyut için .84, DM alt boyutu için .58 ve İDM alt boyutu için de .77 hesaplanmıştır. Ölçeğin toplamı için de .88 olarak hesaplanmıştır. Çalışmanın üçüncü adımında katılımcıların SKK dersine karşı motivasyon düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede öğrencilerin İM düzeyleri okudukları sınıf, lise türü ve dersi alma isteklerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Okul ortalama notları ve aylık gelirleri ile İM düzeyleri arasında anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyde ilişki vardır. Öğrencilerin DM düzeyleri, yalnızca ders alma isteklerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öğrencilerin İDM düzeyleri, okudukları sınıf ve lise türü ve dersi alma isteklerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. İDM düzeyleri ile aylık gelirleri arasında negatif yönlü, anlamlı ve düşük düzeyde ilişki vardır. Akademik yönden başarılı olan öğrencilerin SKK dersine karşı içsel motivasyonları düşüktür. Aynı şekilde ileri sınıflardaki öğrencilerin SKK dersine karşı...

30 June 2023 in Hitit İlahiyat Dergisi
Verified
Journal Article
Closed access
AŞAbdulkadir Şekerci̇
Abdulkadir Şekerci̇
AÇAHMET ÇAKMAK
AHMET ÇAKMAK
Hafızlık eğitimi Hz. Peygamber’in sahabeyi teşvikiyle başlamış, Selçuklular döneminde daru'l-huffazlarda, Osmanlı döneminde ise daha da sistematik hale getirilmiş daru'l-kurra adı verilen kurumlarda varlığını sürdürmüştür. Günümüzde ise Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı yatılı ve gündüzlü kurslarda devam eden hafızlık eğitimi, toplum nezdinde de önemli bir yere sahiptir. Kur’an Kurslarında yüzlerce öğrenci hafızlık eğitimi tamamlayarak mezun olmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından belirli programlar çerçevesinde hafızlık eğitimi yürütülmektedir. Hafızlık eğitimi incelendiğinde Hafızlık Eğitim Programının uygulanmamasından kaynaklanan sorunlar olduğu gibi, Kur’an kurslarının fiziki yapıları, öğreticilerin yeterliliği, öğrencilerin kurstan ve öğreticilerden beklentileri, hazırlanan programların mahalli ihtiyaçlara cevap verip veremediği şeklinde bazı sorunlar karşımıza çıkmaktadır. Hafızlık eğitimi ile ilgili olarak öğrenci ve öğreticilerin görüşleri doğrultusunda yapılan akademik çalışmalar ise daha çok problemlerin tespiti ve hafızlık eğitiminin kalitesini artırmayı hedefleyen öneriler içermektedir. Ancak kursu terk eden öğrenciler gözünden hiçbir çalışma yapılmamış ve bu alanda bir boşluk bulunmaktadır. Çalışmada hafızlık eğitimi veren Kur’an kurslarında eğitim gören ancak hafızlık eğitimini tamamlamadan kursu terk eden bireylerin ve bu kurslarda eğitim veren öğreticilerin gözünden Kur’an kursu terk sürecine etki eden nedenler incelenmiştir. Kurs terki kavramı literatürde şimdiye kadar kullanılmamış, okul terki kavramından ilham alınarak bu kavram üretilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda kavram olarak Kur’an kursu terki, hafız olmak için Kur’an kurslarına gelen öğrencilerin, hafızlık eğitimine başladıktan sonra çeşitli sebeplerden dolayı kursu terk etmeleri olarak tanımlanabileceği düşünülmektedir. Nitel yöntemle hazırlanan bu çalışmada terk süreci nedenleri ile ortaya konulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı yatılı Kur’an kursunu terk eden bireyler ve bu kurslarda eğitim veren öğreticiler oluşturmaktadır. Örneklemde Kur’an kursunu terk eden 18 birey ve 6 Kur’an kursu öğreticisi ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle elde edilen verilerin ses kayıtları dinlenmiş, hiçbir değişikliğe gidilmeden yazıya aktarılmıştır. Elde edilen veriler tekrar tekrar okunup gözden geçirilerek formdaki sorularda göz önüne alınarak temalar ve kategoriler belirlenmiştir. Oluşturulan kategoriler tekrar gözden geçirilerek benzer içerikler aynı başlık altında toplanmıştır. Çalışmanın ana problemi olan Kur’an kursunu terk nedenleri, katılımcıların belirttiği görüşler doğrultusunda öğretici kaynaklı, öğrenci kaynaklı, kurs kaynaklı ve aile kaynaklı temalar altında tasnif edilmiştir. Hafızlık eğitimi alan öğrencilerin Kur’an kurslarını terk etme nedenleri arasında öğreticiden kaynaklanan sorunlar öğretici değişikliği, cezalar ve rehberlik eksikliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Öğrenciden kaynaklı nedenler arasında başarısızlık, akran etkisi, ergenlik ve ileri yaş sorunu sayılabilir. Katılımcıların görüşleri doğrultusunda bir diğer terk nedeni olarak karşımıza kurstan kaynaklı sorunlar çıkmaktadır. Kurstan kaynaklı sorunlara bakıldığında öğrencilerin kurs hayatını rutin ve sıkıcı bulması bu temayı oluşturmaktadır. Kur’an kursunu terk nedenlerine bakıldığında aileden kaynaklanan bazı sorunlar olduğu da görülmektedir. Katılımcıların verdiği cevaplar doğrultusunda aileden kaynaklı sorunlar aile baskısı, aile bütünlüğünün bozulması ve evlilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Kur’an kursunu terk eden bireyler ve öğreticiler ile yapılan görüşmeler incelendiğinde,...

25 June 2023 in Değerler Eğitimi Dergisi
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
FÇFatmanur Çeli̇k
Fatmanur Çeli̇k
AÇAHMET ÇAKMAK
AHMET ÇAKMAK
Bu araştırmada 4-6 yaş Kur’an kursu programında bulunan Allah, dua, sevgi adalet, saygı gibi soyut kavramların öğretiminde yaşanan problemlerin ve bu kavramların öğretimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede araştırmanın temel problemi “4-6 yaş Kur’an kursu öğretim programındaki soyut kavramların öğretimi nasıl yapılmaktadır?” olarak belirlenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına göre tasarlanmıştır. Çalışma grubu ‘Kadrolu 4-6 yaş Kur’an Kursu öğreticileri’ olarak belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler deşifre edilerek içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucuna göre soyut kavramların öğretiminde yaşanan problem kavram yanılgısıdır. Bununla birlikte soyut kavramların öğretimini olumlu ve olumsuz etkileyen faktörler vardır. Olumlu etkileyen faktörler; hazır bulunuşluk, kullanılan yöntem ve materyaller, akran öğretimi, öğretici-aile iletişimi, kurum içi iş birliği ve hizmet içi eğitimdir. Olumsuz etkileyen faktörler ise yaş (gelişim seviyesi), öğretici yeterliliği, program ünite dağılımı, materyal eksikliği ve sosyal çevredir (aile, arkadaş ve medya). Bunlar doğrultusunda 4-6 yaş Kur’an kursu öğreticilerine, alan uzmanları tarafından soyut kavramların öğretimini konu alan hizmet içi eğitim, seminer ve konferansların verilmesi ve kaynak program olan İlahiyat Fakültelerinde de 4-6 yaş Kur’an kursu programını ve 4-6 yaş gelişim özelliklerini temele alan seçmeli ders ve staj uygulamalarının eklenmesi önerilmektedir.