The Kazakhstan-Siberia Network for Spring Wheat Improvement (KASIB) was established in 2000, forming a collaboration between breeding and research programs through biannual yield trials. A core set of 142 genotypes from 15 breeding programs was selected, genotyped for 81 DNA functional markers and phenotyped for 10 agronomic traits at three sites in Kazakhstan (Karabalyk, Shortandy and Shagalaly) and one site in Russia (Omsk) in 2020–2022. The study aim was to identify markers demonstrating significant effects on agronomic traits. The average grain yield of individual trials varied from 118 to 569 g/m². Grain yield was positively associated with the number of days to heading, plant height, number of grains per spike and 1000-kernel weight. Eight DNA markers demonstrated significant effects. The spring-type allele of the Vrn-A1 gene accelerated heading by two days (5.6%) and was present in 80% of the germplasm. The winter allele of the Vrn-A1 gene significantly increased grain yield by 2.7%. The late allele of the earliness marker per se, TaMOT1-D1, delayed development by 1.9% and increased yield by 4.5%. Translocation of 1B.1R was present in 21.8% of the material, which resulted in a 6.2% yield advantage compared to 1B.1B germplasm and a reduction in stem rust severity from 27.6 to 6.6%. The favorable allele of TaGS-D1 increased both kernel weight and yield by 2–3%. Four markers identified in ICARDA germplasm, ISBW2-GY (Kukri_c3243_1065, 3B), ISBW3-BM (TA004946-0577, 1B), ISBW10-SM2 (BS00076246_51, 5A), ISBW11-GY (wsnp_Ex_c12812_20324622, 4A), showed an improved yield in this study of 3–4%. The study recommends simultaneous validation and use of selected markers in KASIB’s network.

Optimal use of management systems including tillage and cover crops are recommended to improve available nutrient contents in soils and sustain agricultural production. The effects on organic carbon and available nutrient contents of three tillage methods (conventional tillage, minimum tillage and no-tillage) and different cover crops such as flaxseed oil, buckwheat, soybean, pea, corn, sorghum, spring oilseed rape and sugar beet were evaluated in a short-term experiment on a light chestnut soil in Kazakhstan. Organic carbon and available nutrient contents were measured in the autumn of 2021. The field measurements included the yield of cover crops and input of organic matter into soils with root and other residues of cover crops. In the laboratory, total organic carbon, labile organic carbon, easily hydrolyzable nitrogen (NH4-N), NO3-N, available P and exchangeable K were measured. The results showed that one season of cover crop growth was not enough to find detectable changes in soil organic matter and available nutrient status in light chestnut soils. On the other hand, even in a short-term field experiment period of 3 months, the most labile organic carbon in soil organic carbon was obtained in conventional tillage. Overall, the results show that at least in the short term and under lower drip irrigation rate in summer for the study area, reduced tillage methods (no-tillage and minimum tillage) is suitable in the study area for soybean, corn and sugar beet production after intensive tillage in the previous year.

G.T. KUNYPIYAEVA, R.K. ZHAPAYEV, M.G. MUSTAFAEV, Y. KAKIMZHANOV, K. KYRGYZBAY, and A.S. SEILKHAN Citation: Kunypiyaeva GT, Zhapayev RK, Mustafaev MG, Kakimzhanov Y, Kyrgyzbay K, Seilkhan AS (2023). Soil cultivation methods’ impact on soil water-physical properties under rainfed conditions of Southeast Kazakhstan. SABRAO J. Breed. Genet. 55(6): 2115-2127. http://doi.org/10.54910/sabrao2023.55.6.23. Summary For

R.K. ZHAPAYEV, G.T. KUNYPIYAEVA, M.G. MUSTAFAEV, A.S. DOSZHANOVA, A.S. MAYBASOVA, B.T. ISABAY, G.A. MYRZABAYEVA, and A.SH. OMAROVA Citation: Zhapayev RK, Kunypiyaeva GT, Mustafaev MG, Doszhanova AS, Isabay BT, Maybasova AS, Kydyrov AK, Omarova ASh (2023). Different tillage regimes’ effect on soil-water physical and agrochemical properties under the environmental conditions of

В статье представлены полевые исследования по подбору наиболее пригодных сельскохозяйственных культур для основного и пожнивного возделывания в условиях орошения на юго-востоке Казахстана. В результате исследования были определены наиболее пригодные культуры для посева основных и промежуточных культур, определены оптимальные сроки и способы посева промежуточных пожнивных культур. Определены уровни выброса парниковых газов в атмосферу на посевах покровных культур. В условиях светло-каштановых почв юго-востока Казахстана формирование урожая покровных культур во многом зависит как от применяемой агротехники, так и от условий года возделывания. Лен масличный и гречиха обеспечили гарантированный урожай товарной продукции при посеве после озимой пшеницы. Урожайность озимой пшеницы составила 70-80 ц/га. За годы исследований пожнивное возделывание льна масличного обеспечило гарантированную урожайность в диапазоне 8,1-14,6 ц/га в 2021 году и 7,4-10,2 ц/га в 2022 году, в зависимости от изученных вариантов опыта. Возделывание гречихи в пожнивном посеве после озимой пшеницы обеспечивает достаточно хороший урожай семян. Урожайность пожнивной гречихи в зависимости от способов посева и технологий возделывания варьировала в 2021 году 5,2-12,3 и в 2022 году 9,4-15,3 ц/га. Более высокие урожаи семян гречихи обеспечивается при рядовом посеве по традиционной технологии с отвальной вспашкой после озимой пшеницы. По формированию зеленой массы выделяется пожнивные посевы сорго, где урожайность на вариантах с нулевой технологией возделывания достигало 640,8 ц/га при рядовом посеве и 354,2 ц/га при широкорядном посеве, урожайность кукурузы на силос 350-400 ц/га, снижение расхода поливной воды на 30-40%, сокращение выброса парниковых газов (СО2 и N2O) в атмосферу 2,5-3 раза, рентабельность производства 240-250%.

Елімізде құмай дақылы сияқты құрғақшылыққа төзімді, жоғары өнімді дақылдарды өндіру және оларды енгізу климаттың өзгеруі мен жауын-шашынның азаюына байланысты ең тиімді шешім болып табылады. Экологиялық-географиялық шығу тегі әртүрлі құмай генотиптерін экологиялық сорт сынау мал шаруашылығының ғана емес, сонымен қатар жеке шаруашылық жүргізуші субъект қызметінің басқа да бағыттарының экономикалық тиімділігін арттыруға қабілетті жемшөп өндірісіндегі тиімділігіжоғары бағыт болып табылады. Жасыл биомассаның жоғары өнімділігі және құмайдың құрғақшылыққа төзімділігі оларды Қазақстанның көптеген аумақтарында кеңінен өсіруге мүмкіндік береді. Зерттеу нысаны бойынша экологиялық-географиялық шығу тегі әртүрлі (Қазақстан, Ресей, Үндістан, Өзбекстан және басқа да елдер) құмайдың 225 генқорлары Қазақстанның оңтүстікшығыс аумағының суармалы жағдайында, батыс және солтүстік аумақтарының тәлімі жағдайдарында сыналды. Оңтүстік-шығыс Қазақстанның суармалы жағдайында гектарына 70 т астам, Батыс Қазақстанның тәлімі жағдайында гектарына 40 т дейін және Солтүстік Қазақстанның тәлімі жағдайында құмайдың көк балаусасы бойынша гектарына 50 тоннаға дейін өнімділік алуға болады, сонымен қатар құмай дақылдарын Қазақстанның көптеген аумақтарында өндіріске енгізіп, егістерінің кеңінен таралуына мүмкіндік береді.