Modular housing represents an opportunity for the mass provision of housing of an appropriate standard, implemented sustainably. We analyzed the theoretical basis of this type of housing for refugee populations. We identified several generations of housing provision, from tented camps to container settlements, and ultimately to units resembling traditional housing estates. The latter is feasible due to technological advancements. Our research contributes to the implementation of the principles of the New European Bauhaus initiative, which underpins the European Green Deal policy on space design. Using the Research through Design (RtD) method within the framework of a settlement project for the Ukrainian population migrating from war zones (Modular Refugees Settlement Project “ProModSe”), we tested the suitability of these principles in extreme and critical war-related situations. The most important criteria were speed of implementation, the prospect of long-term residence, and ensuring safety. We analyzed the social, environmental, and aesthetic–functional aspects, comparing them with existing practices in the design of settlements for displaced persons, modular settlements, and quality standards in residential environments. The results demonstrate, at multiple scales, the critical interdependence of sustainable development, aesthetics and functionality, and community creation. We emphasize the need to include security as an essential fourth axis within the New European Bauhaus concept. This study contributes to addressing the complex housing problem for refugee populations. The generalizations formulated based on empirical research complement the knowledge of housing and the functioning of the sociotechnological system.

W obecnie funkcjonującym systemie planistycznym brakuje opracowań pozwalających na określenie głównej struktury przestrzennej większych jednostek urbanistycznych. W wyniku analizy procesu planowania struktury przestrzeni publicznej i czynników wpływających na skuteczne przekształcenie terenów poprzemysłowych autorzy dowodzą, że właściwym narzędziem do przekształcenia większych i zintegrowanych jednostek urbanistycznych miasta byłby odpowiednik dawnego planu ogólnego. Podstawową treścią, która powinna być zawarta w takim planie jest struktura funkcjonalno-przestrzenna, definiująca w szczególności formę i układ przestrzeni publicznej miasta. Analizowane w tekście przykłady planów Pelcowizny o charakterze ogólnym w powiązaniu z planem operacyjnym, w których wyodrębniono hierarchiczne struktury przestrzenne, wykazują konieczność objęcia ogólnymi wytycznymi całej jednostki urbanistycznej i są przykładem na jej efektywniejsze zagospodarowanie. Artykuł kończy propozycja metody dotyczącej sposobu konstruowania struktury przestrzeni publicznej miasta i warunkującej skuteczne przekształcenie terenów poprzemysłowych. Designing of the public space structure of urban units as the condition for effective transformations of post-industrial zone on the example of Pelcowizna area in Warsaw In the currently functioning planning system there is a lack of studies enabling to determine the main spatial structure of larger urban units. As a result of the analysis of the process of planning the public space structure and the factors influencing the effective transformation of post-industrial areas, the authors argue that the appropriate tool for the transformation of larger and integrated urban units of the city would be an equivalent of the former master plan. The basic content that should be included in such a plan is the functional and spatial structure, defining in particular the form and the layout of the city’s public space. The examples of master plans of Pelcowizna area in conjunction with the development plan analyzed in the text, in which hierarchical spatial structures have been distinguished, show the necessity to cover the entire urban unit with general guidelines and are an example of its more effective development. The article ends with a proposal of a method concerning the manner of constructing the city’s public space structure and being a condition for an effective transformation of post-industrial areas.

Obserwacja doświadczeń polskich miast posiadających tereny kolejowe pokazuje, że pomimo niewątpliwych zalet kolej przyczyniła się do wzmocnienia podziałów przestrzennych i odseparowania poszczególnych obszarów. W dobie postępu technologicznego, tunelowanie linii kolejowych w centrach miast ułatwia proces inwestowania na tych wcześniej problemowych, ale eksponowanych obszarach w krajobrazie miasta i przyczynia się do ich rewitalizacji. Celem artykułu jest przybliżenie metody pracy nad zdegradowanym terenem po-kolejowym w niespójnej strukturze przestrzennej miasta i wykazanie w jaki sposób skuteczne projektowanie wspiera proces rewitalizacji dopełniając działania społeczne. Na wariantowych, studialnych przykładach przeanalizowano teren linii kolei wileńskiej i terenów okalających zlokalizowanych w warszawskiej dzielnicy Praga Północ. Artykuł wpisuje się w debatę dotyczącą właściwego wyznaczenia obszaru rewitalizacji na podstawie wiarygodnych danych zaczerpniętych z analiz uwarunkowań istniejących i projektowanych przeprowadzonych w kontekście przestrzenno-funkcjonalnym większych jednostek urbanistycznych. Regeneration of the spatial structure of post-railway areas on the example of Warsaw district of Praga Observation of experiences of Polish cities with railway areas shows that despite its unquestionable advantages, railway contributed to the strengthening of spatial divisions and the separation of individual areas. In the era of technological progress, tunneling of railway lines in city centers facilitates investment process in these previously problematic but exposed areas in the city landscape and contributes to their revitalization. The aim of this article is to present methods of work on a degraded post-railway area in an incoherent spatial structure of the city and to show how the effective design supports the revitalization process by complementing social activities. Based on variant, study examples, the area of the Vilnius railway line and the surrounding areas located in the Warsaw district of Praga Północ have been analyzed. The article is a part of the debate on the proper designation of the revitalization area on the basis of reliable data taken from the analyzes of existing and planned conditions in the spatial and functional context of larger urban units.

This paper describes an attempt to implement the New European Bauhaus (NEB) principles, using the design of a modular housing estate in Lviv for refugees from war zones as an example. The study, conducted using the Research by Design method, found that the analysed housing complex aligns with the four thematic axes of the NEB: ‘reconnecting with nature,’ ‘regaining a sense of belonging,’ ‘prioritizing the places and people that need it the most,’ and ‘the need for long-term, life cycle thinking in the industrial ecosystem.’ This alignment was observed at all three scales: the entire housing estate, the quarter, and the individual housing segment. In the description of the thematic axes, the three core values of the NEB – beauty, sustainability, and togetherness – were addressed unevenly. Specifically, aesthetic considerations received marginal treatment compared to natural and social issues.

This paper emphasises that the use of a broad context related to several levels of complexity: relational (concerning the spatial structure of the project), design (involving the use of knowledge and information concerning the complexity of the project) and didactic or procedural (referring to the stages of the design procedure) is an important element of the design process of the housing environment. The researchers present a design approach developed in the author’s urban design studio. By acting according to the proposed ‘braid’ model, achieving a so-called ‘satisfactory’ design solution in city shaping is possible. The model synthetically illustrates the mechanism of the design process and its critical elements, indicating that the essence of urban design is to exploit the interdependence of the three mentioned contexts. They significantly influence the originality and quality of design solutions in creating the living environment – especially in the creation phase of the spatial structure model.

Kurczenie się miast jest zjawiskiem globalnym, zachodzącym współcześnie na obszarach dużych ośrodków poprzemysłowych. Jeden z najbardziej znanych przykładów, miasto Detroit, od 50 lat odnotowuje stałe zmniejszanie się liczby mieszkańców. Procesy dezurbanizacji wynikają nie tylko ze zmiany bazy ekonomicznej, ale z szerszych procesów kulturowych związanych z utratą znaczenia centrum metropolii na rzecz policentrycznej konurbacji w rejonie metropolitalnym.