This study seeks to explore the relationship between science teachers’ computational thinking skills, collaborative learning attitudes, and their creativity in the context of sustainable education. The study adopted an explanatory sequential design, which is one of the designs used in mixed-method research. A total of 369 science teachers were included in the quantitative phase of the study. Quantitative data were collected using three different scales. These scales included the “Computational Thinking Scale”, “Online Cooperative Learning Attitude Scale (OCLAS)”, and “Creative Self-Efficacy Scale”. Structural Equation Modelling (SEM), confirmatory factor analysis, and path analysis were conducted to analyze the quantitative data. The qualitative phase of the study consisted of nine science teachers. Data were collected with a semi-structured interview form by considering the scores obtained from the scales. Qualitative data were analyzed through descriptive analysis. It was found that science teachers’ computational thinking skills and collaborative learning attitudes significantly predicted their creativity within the framework of sustainable education. As a result of the interviews conducted, it was concluded that science teachers lacked computational thinking skills. It is critical to provide teachers with guidance on how to integrate computational thinking skills into their subject areas. Science teachers’ knowledge of computational thinking skills can be enhanced, and computational thinking skills can be included in all teacher education programs.

Learning styles, cerebral dominance and chronotypes are among the factors that have been determined to be effective on individuals’ learning. It is stated in the literature that these three variables are interrelated or affect each other. Therefore, the aim of the study is to determine the extent to which students’ cerebral dominance predicts their learning styles and whether chronotypes have an effect on this level of prediction as a moderating variable. In the research, the “Morningness-Eveningness Stability Scale improved” (MESSI), the “Kolb Learning Style Inventory” (KLSI) and the “Hermann Brain Dominance Instrument” (HBDI) were used as data collection tools. The selection of upper-secondary schools included in the sample was made in a district of Antalya province with the convenience sampling method. The sample of 593 students who agreed to respond to the scale was formed from 9th, 10th, 11th, and 12th grade students studying at these upper-secondary schools in the 2021-2022 academic year. According to the analysis results of the structural equation model (SEM) obtained in the study, it was concluded that there were significant positive correlations between learning styles and the sub-dimensions of cerebral dominance; however, chronotypes did not significantly mediate the determined correlations. The findings of this study may provide implications for determining learning styles, which have proven effects on student performance in the teaching-learning process, and, by establishing relationships between individuals’ brain structures and chronotypes, the characteristics that direct learning preferences. Keywords: cerebral dominance, chronotypes, learning styles, structural equation model, upper-secondary school

21. yüzyıl becerilerinin eğitim sistemlerine entegrasyonu, STEM eğitiminin önemini giderek artırmaktadır. Bu bağlamda, disiplinler arası öğrenmeyi ve öğrenci merkezli yaklaşımı destekleyen STEM SOS modeli, proje tabanlı öğrenme (PTÖ) ve araştırma temelli öğrenmenin bütünleştirildiği yenilikçi bir eğitim yaklaşımı olarak öne çıkmaktadır. Bu bölümde, STEM SOS modelinin kuramsal temelleri, yapılandırılmış proje düzeyleri (Düzey I, II ve III) ve öğrenme sürecine etkileri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Modelin öğrencilerin bilimsel araştırma yapma, problem çözme, iş birliği, yaratıcı düşünme ve iletişim becerileri gibi alanlarda önemli kazanımlar elde etmelerini sağladığı vurgulanmıştır. Ayrıca, kadın öğrenciler ve azınlık gruplar üzerindeki olumlu etkilerine dikkat çekilmiş; STEM alanlarına olan ilgiyi ve kariyer yönelimini artırmadaki potansiyeli tartışılmıştır. STEM SOS modeli, öğrencilerin gerçek yaşam problemleriyle yüzleşerek disiplinler arası ürünler ortaya koymalarını, teknoloji entegrasyonu ile anlamlı öğrenmeler gerçekleştirmelerini ve 21. yüzyıl iş gücü için gerekli olan becerileri kazanmalarını amaçlamaktadır. Öğretmen rehberliğinde yürütülen projeler, öğrencilerin sorumluluk alarak öğrenme süreçlerine aktif katılımını desteklemektedir. Bu yönüyle STEM SOS modeli, Türkiye’deki STEM uygulamalarına yönelik örnek oluşturabilecek etkili ve uygulanabilir bir eğitim modeli sunmaktadır.

This study addresses a critical gap in educational research by developing a valid and reliable scale to measure teachers’ attitudes toward project consultancy an increasingly significant role in project-based learning environments. Despite the growing importance of teacher involvement in guiding student projects, tools for assessing teachers’ consultancy attitudes remain limited. Using an exploratory sequential mixed-methods design, the study began with semi-structured interviews ( n = 10) to identify core themes, leading to the creation of an item pool. A preliminary version of the scale was administered to 382 teachers for Exploratory Factor Analysis (EFA), revealing a four-factor structure—evaluation, execution, planning, and completion—explaining 61.9% of the variance. Confirmatory Factor Analysis (CFA) with a separate sample ( n = 194) confirmed the model fit (χ ² / df = 2.4, CFI = 0.92, RMSEA = 0.08). The final 20-item scale demonstrated strong internal consistency (α = .89). Notably, female teachers scored significantly higher than male teachers on the evaluation subdimension. The Project Consultancy Attitude Scale offers researchers and educational practitioners a psychometrically sound instrument to evaluate and support teacher development in project-based learning context

21. yüzyıl, eğitim sistemlerini yalnızca bilgi aktarımının ötesine geçerek bireyin çok boyutlu gelişimini merkeze alan bir anlayışla yeniden şekillendirmektedir. Dijitalleşme, küresel göç hareketliliği, çevresel krizler ve teknolojik devrimler, eğitim politikalarının ve uygulamalarının yeniden düşünülmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda hazırlanan “Eğitim Bilimleri Alanında Akademik Araştırmalar” adlı bu kitap, çağdaş eğitimin karşı karşıya kaldığı temel meseleleri disiplinlerarası bir bakış açısıyla ele almakta ve eğitim araştırmalarına yenilikçi katkılar sunmayı amaçlamaktadır. Kitabın ilk bölümünde, Semra Tanrıöver tarafından kaleme alınan “STEM SOS Modeli: Proje Tabanlı ve Araştırma Temelli Öğrenmenin Bütünleşik Bir Yaklaşımı” başlıklı çalışma, 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılmasında bütüncül ve yapılandırılmış bir model olan STEM SOS yaklaşımını tanıtmaktadır. Proje tabanlı ve araştırma temelli öğrenme yöntemlerinin entegrasyonuyla öğrencilerin bilimsel düşünme, problem çözme, iş birliği ve iletişim gibi kritik becerilerinin gelişimini destekleyen bu model, Türkiye’deki STEM uygulamaları açısından önemli bir örnek sunmaktadır. İkinci bölümde, Mine Aksoylar ve çalışma arkadaşlarının “Yabancı Öğrencilerin Göç Deneyimlerini Anlamak” başlıklı araştırması, göçmen ve mülteci öğrencilerin eğitim sisteminde karşılaştıkları çok katmanlı sorunları deneyim temelli bir yaklaşımla incelemektedir. Göç öncesi, sırası ve sonrası yaşantıların çocukların eğitime katılımı üzerindeki etkilerini görünür kılan bu çalışma, kapsayıcı ve duyarlı eğitim politikalarının inşasında önemli ipuçları sunmaktadır. Ayşegül Tongal tarafından hazırlanan üçüncü bölüm, “Çevre Eğitimi ve Sıfır Atık Bağlamında: Üstbilişsel Farkındalık, Akıl Yürütme ve TPKK Uygulamaları” başlığını taşımakta ve sürdürülebilir bir gelecek için çevre eğitiminde pedagojik, teknolojik ve bilişsel bileşenlerin entegrasyonunu incelemektedir. Öğrenmenin hem formal hem de informal ortamlarda gerçekleştiği bu yaklaşımda, öğrencilerin metabilişsel farkındalık düzeylerinin ve akıl yürütme becerilerinin artırılması, çevreye duyarlı bireylerin yetiştirilmesinde temel bir unsur olarak vurgulanmaktadır. Son olarak, yine Ayşegül Tongal’ın katkısıyla kaleme alınan “21. Yüzyılda Fen Eğitimi: Yapay Zekâ Destekli Öğrenme, Yenilikçi Öğretim Teknolojileri, Uzaktan Eğitim ve Örtük Öğretmenlik Kuramları” başlıklı bölüm, fen eğitiminde dijital dönüşümün etkilerini çok yönlü olarak tartışmaktadır. Yapay zekâ, artırılmış/sanal gerçeklik, metaverse ve robotik gibi yenilikçi teknolojilerin eğitim süreçlerine entegrasyonu ile birlikte öğretmen inançlarının öğrenme üzerindeki örtük etkilerine dikkat çekilmektedir. Bu kitap, hem akademisyenler hem öğretmenler hem de eğitim politikası yapıcıları için güncel, uygulanabilir ve teorik açıdan zengin bir başvuru kaynağıdır. Eğitimin değişen dinamiklerine uyum sağlayabilen bir yaklaşım geliştirmek isteyen tüm paydaşlara katkı sunması dileğiyle...

Bu kitap bölümü 21. yüzyılda fen eğitiminin dijitalleşme, pedagojik dönüşüm ve etik boyutlar çerçevesinde nasıl yeniden yapılandığını incelemektedir. Dijital çağın gerekleri doğrultusunda bireylerin eleştirel düşünme, yaratıcılık, iletişim, iş birliği ve dijital okuryazarlık gibi çok boyutlu becerilerle donatılması gerekmektedir. Bu bağlamda yapay zekâ (YZ), artırılmış gerçeklik (AR), sanal gerçeklik (VR), robotik uygulamalar, metaverse ve uzaktan eğitim sistemleri fen öğretimini dönüştüren temel teknolojiler arasında yer almaktadır. Sanal ve artırılmış gerçeklik, soyut kavramların somutlaştırılmasını sağlarken; robotik uygulamalar disiplinler arası düşünmeyi, problem çözmeyi ve öğrencilerin motivasyonunu desteklemektedir. Uzaktan eğitimde yapay zekâ destekli sistemler bireyselleştirilmiş öğrenme yolları sunmakta öğrencilerin öğrenme süreçlerini anlık verilerle izleyerek öğretmenlere etkili müdahale fırsatları tanımaktadır. Pedagojik boyutta ise öğretmenlerin örtük teorileri (özellikle sabit ve gelişim zihniyeti) öğrencilerin akademik başarıları ve öğrenme deneyimleri üzerinde önemli etkilere sahiptir. Bu nedenle öğretmenlerin pedagojik refleksiyon ve etik duyarlılıkla donatılması gerekmektedir. Sonuç olarak geleceğin fen eğitimi teknolojik araçlarla zenginleştirilmiş, pedagojik olarak dönüştürülmüş ve etik değerlere dayalı bir yapıdadır. Bu dönüşümün sürdürülebilirliği için öğretmen eğitiminin güçlendirilmesi, dijital altyapının iyileştirilmesi ve yapay zekâ okuryazarlığının artırılması büyük önem taşımaktadır.