COVID-19 pandemisinin yol açtığı kısıtlamalar insanlığın bu gerçeğe uygun bir yaşam biçimi geliştirmesini zorunlu kılmıştır. Özellikle zorunlu ihtiyaçların karşılanması gereken bir sektör olan sağlık hizmetlerinde teknoloji kullanımı bu gereksinime bağlı olarak artış göstermiştir. Bu durum hem insan ihtiyaçlarının güvenle karşılanabileceği hem de fiziksel temas söz konusu olmadan insanların iletişim kurabileceği sanal bir evren olarak Metaverse kavramına olan ilgiyi artırmıştır. Bu çalışmanın amacı pek çok sektörde köklü değişimlere yol açması beklenen Metaverse kavramının sağlık hizmetlerinin geleceğine nasıl yön vereceğinin, sunduğu fırsatların ve barındırdığı zorlukların değerlendirilmesidir. Bu kapsamda Metaverse teknoloji bileşenleri olarak ele alınan genişletilmiş gerçeklik, yapay zeka, blok zincir, bilgisayarlı görü, kullanıcı etkileşimi, ağ, sınır bilişim, robotik ve nesnelerin interneti (IoT) gibi teknolojilerin sağlık hizmetlerindeki mevcut uygulamalarına yer verilmiştir. İlgili teknolojilerin Metaverse entegrasyonu ile birlikte uzaktan sunulabilecek sağlık hizmetleri için damgalama korkusu yaşayan ruh sağlığı ve cinsel yolla bulaşan hastalıkları bulunan hastalar, ileri yaşlılar ve çocuklar potansiyel hedef grupları olarak öngörülmüştür. Metaverse’ün sağlık turizmi, insan kaynağı, sağlık hizmetlerinde tedavi etkinliği, eğitim, hasta memnuniyeti ve veri yönetimi gibi pek çok konuda potansiyel fırsatlar ve avantajlar sunması beklenmektedir. Bununla birlikte Metaverse teknolojilerinin kullanım maliyeti, mahremiyet ihlalleri, veri gizliliği ve güvenliği ile bireylerin bu teknolojileri yoğun olarak kullanması sonucunda ortaya çıkabilecek sanal bağımlılık, sosyal izolasyon, davranış bozuklukları, artan kaygı ve stres gibi zorluklar da çalışmada değerlendirilmiştir.

Analyzing the prevalence of neurological disorders (NDs) is crucial to understand health expenditures and economic outcomes as they change over time and have significant economic effects. Diseases, particularly those involving neuron damage, can have an economic impact. This study aims to quantify the effects of NDs on health expenditure and economic output for OECD countries from 2000 to 2021 using a dual-model dynamic panel data approach. Also, this study uniquely highlights the dual economic burden of neurological disorders by examining their simultaneous impact on both health expenditures and economic output using dynamic panel data methods. We used both Arellano–Bond and Blundell–Bond estimation methods. The results indicate that an increase in ND prevalence significantly impacts both health expenditures and economic output. While NDs substantially raise health expenditures, they also decrease income levels, underscoring their dual economic burden. Overall, the rise in NDs in society drives up healthcare spending and underscores their significant economic burden. Policymakers should prioritize preventive strategies and early interventions for neurological disorders to mitigate their rising economic and healthcare costs on a societal level.

Amaç: Çalışmanın amacı, yalın yönetime yeni adım atacak kurumlara rehber niteliğinde ve halihazırda yalın yönetim uygulayanlar içinse karşılaştırma unsuru olabilecek örnek bir çalışma sunmaktır.Yöntem: Bu çalışmada daha önce yalın yönetim uygulanmamış olan bir özel hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğindeki hizmet süreçleri, yalın yönetim bakış açısı ile gözlemlenmiştir. Değer akış haritalama tekniği ve spagetti diyagramları ile gerçekleştirilen mevcut durum analizi sonucunda israfların iyileştirilebilmesi için çözüm önerileri sunularak ulaşılması planlanan tasarım, gelecek durum haritasında belirtilmiş ve kazanım öngörüleri hesaplanmıştır.Bulgular: Sonuç olarak kâğıt tüketim maliyetlerinde %77,64; HBYS kaynaklı kesintilerde, tetkik kayıt ve barkod alma süreçlerinde %100; muayene kayıt ve tetkik sonuç bekleme sürelerinde %50; ultrason sekreterliğinde değer katmayan işlem süresinde %11,66 oranında iyileşme sağlanmıştır. Ayrıca hastaların işlem adımlarında %29,03; hastanede geçirilen toplam sürede %17,39; hizmetin değer katma oranında %4,23, değer katmayan oranında ise %6,23 kazanım elde edilmiştir.Özgünlük: Bu çalışma, yalın yönetim uygulamalarına poliklinik bazında bir yenisini ekleyerek literatürdeki eksikliğe katkı sunacaktır. Gözlemlenen sağlık hizmeti süreçlerindeki akışı ve hastanın kurum içerisindeki hareketlerini farklı açılardan ele alması ve görsel aktarım yönünden güçlü olması da çalışmanın özgünlük değerini artırmaktadır.

Kamu özel ortaklığı, günümüzde çok farklı sektör ve projelerde kullanılan bir model olarak bilinmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, Türkiye’de sağlık sektöründe kamu özel ortaklığı üzerine YÖKTEZ ve Dergipark veri tabanlarında yayınlanmış olan çalışmaların bibliyometrik analiz yöntemine tabi tutulması ve bu doğrultuda geniş kapsamlı bir çerçeve çizilmesidir. İlgili veri tabanlarından “sağlık sektöründe kamu özel ortaklığı, sağlık sektöründe kamu özel iş birliği, şehir hastanesi ve şehir hastaneleri” anahtar kelimeleri kullanılarak 2010-2020 yılları arasında yayınlanmış olan Türkiye’de sağlık sektöründe kamu özel ortaklığı modelini konu alan yayınlar analize dâhil edilmiş; şehir hastanelerini farklı araştırma konuları için veri toplama sahası olarak kullanan çalışmalar kapsam dışı bırakılmıştır. Gerçekleştirilen taramalar sonucunda YÖKTEZ veri tabanı üzerinden çalışma kapsamına giren toplam 20 yüksek lisans tezi, Dergipark veri tabanı üzerinden ise toplam 25 makale analiz edilmiştir. Çalışma bulgularına göre, son on yılda en fazla tez çalışmasının 2019 yılında yapıldığı; makalelerde ise son üç yılda yazılan makale sayısının, toplam makalelerin %60’ını oluşturduğu tespit edilmiştir. Türkiye’de nispeten yeni olan kamu özel ortaklığı uygulamalarındaki deneyim ve uzman görüşlerinin arttırılmasına ve yoğunlaştırılmasına, akademik çalışmaların da ciddi oranda destek sağlayacağı öngörülmekte ve bu yönde çeşitli önerilerde bulunulmaktadır.