Dünyada tüm ülkeleri etkisi altına alan Covid-19 pandemisi insanların sosyal hayatları ile birlikte ülke ekonomilerini de olumsuz etkilemiştir. Pandemi ile ilgili veriler bu etkinin bir süre daha devam edeceğini göstermektedir. Bu nedenle ülkeler pandeminin ekonomileri üzerindeki etkilerini azaltacak önlemlere yoğunlaşmaktadırlar. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de alınan önlemlerin birçoğunun bankalara yönelik olduğu görülmektedir. Çünkü bankalar finansal sistemin önemli bir ayağını oluşturmaktadır. Bu çalışmada son yıllarda birçok İslam ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de önemli bir alana sahip olan katılım bankalarının pandemi dönemindeki genel performanslarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden MARCOS yöntemi kullanılmıştır. Performanslarının değerlendirilebilmesi için belirlenen kriterler; toplanan fonlar, kullandırılan fonlar, tasfiye olunacak alacaklar, toplam aktif, özkaynak, net kar, personel sayısı ve şube sayısı olmakla birlikte kriterler CRITIC yöntemi ile ağırlıklandırılmış ve analiz sürecine dahil edilmiştir. Sonuç olarak her iki dönemde de Vakıf Katılım Bankası A.Ş. en iyi performansı gösterdiği tespit edilmiştir. Pandemi öncesi dönemde katılım bankaların performansının değerlendirmesinde tasfiye olunacak alacaklar kriteri önemli bir önceliğe sahipken, pandemi döneminde net kar ve tasfiye olunacak alacaklar kriterinin katılım bankalarının genel performans değerlemesinde önceliğinin arttığı gözlemlenmiştir.

Günümüzün rekabetçi koşullarında, ülkelerin sağlık harcamalarının payı, gelişim düzeylerinin önemli bir göstergesidir ve sağlık sonuçlarını etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle, sağlık harcamalarındaki artış ve ülkelerin sağlık politikalarının benzerliği, ülkelerin harcama türlerine göre sınıflandırılmasını ve benzer hususların belirlenmesini gerekli kılmaktadır. Araştırmanın amacı, OECD ülkelerinin 2003-2017 yılları arasında gerçekleştirdikleri sağlık harcamalarını miktar ve oransal bakımdan değerlendirerek, harcama türlerine göre benzer OECD ülkelerini tespit etmek ve Türkiye’nin OECD ülkeleri içindeki yerini belirlemektir. Araştırmada, ülkelerin benzer yanları ve farklılıklarını göz önüne alarak gruplandırmaya yarayan kümeleme analizi kullanılmıştır. 36 OECD ülkesinin 2003-2017 yılları arasında sağlık hizmetlerinde kullandıkları 14 farklı harcama değişkeni Ward yöntemi kullanılarak analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda ülkeler sağlık harcama türlerine göre kümelenmiş ve Türkiye’nin çeşitli sağlık harcama türlerinde en fazla benzerlik gösterdiği ülkeler; Estonya, Letonya, Meksika, Çek Cumhuriyeti, Lüksemburg, Belçika ve Avustralya olarak belirlenmiştir. OECD ülkelerinin sınıflandırılmasında Türkiye’nin konumuna bakıldığında; sağlık harcamalarında gelişmiş ülkelerin gerisinde kaldığı ve nispeten düşük sağlık harcamalarına sahip ülkelerle aynı kümede yer aldığı görülmektedir.

İslami usullere göre faaliyet gösteren katılım bankaları ülkemizde her geçen gün önem kazanmaktadır. Katılım bankaları özellikle belirsizlik ortamında piyasaya faktörlerine göre oldukça güçlü hareket ederek son yıllarda yatırımcıların dikkatini çekmektedir. Makro ekonomik değişkenlerin oldukça volatil olması ülkemizde katılım bankalarına olan ilgiyi daha da artırmaktadır. Çünkü makro ekonomik değişkenlerdeki bu oynaklık özellikle kriz dönemlerinde finansal piyasaları çoğu zaman olumsuz etkilemektedir. Katılım bankalarının makro ekonomik değişkenlerle ilişkisi bu bağlamda merak konusu olmaktadır. Buradan yola çıkarak ülkemizde katılım bankaları ile makro ekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Analizde bağımlı değişken katılım fonları; bağımsız değişkenler ise enflasyon oranı, mevduat faiz oranı, döviz kuru ve Türkiye belirsizlik endeksi kullanılmıştır. Makro ekonomik değişkenlerin katılım fonları üzerindeki etkisi ARDL sınır testi yaklaşımı ile sınanmıştır. Sonuçta, mevduat faiz oranının katılım fonlarını uzun ve kısa dönemde negatif etkilediği saptanmıştır. Döviz kuru ise katılım fonlarını uzun dönemde negatif kısa dönemde ise pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Enflasyon oranının ise katılım fonlarını uzun dönemde pozitif etkilediği belirlenmiştir. Belirsizlik endeksi ile katılım fonları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Geçmişten bugüne bankacılık faaliyetlerindeki değişiklikler, ekonomik, sosyolojik, dini gibi sebeplere dayanmaktadır. Finansal piyasalar içinde yer alan bankacılık sektörü toplumun ihtiyaçlarına en iyi şekilde hizmet etmek için çabalamaktadır. Müslüman kesimi de bu piyasa içine dahil edebilmek için İslami bankacılık hizmetleri sunan bankalar bulunmaktadır. İslami bankacılık sistemi özellikle yaşanan küresel krizlerin ardından gösterdiği finansal performansla dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır. İslami bankacılık faaliyetleri Müslüman nüfusunun yoğun olduğu yerlerde yoğunlaşmaktadır. Ancak son dönemlerde Müslüman nüfusunun az olduğu yerlerde de ilgi çekmeye başlamıştır. Çalışmada seçili ülkelerin islami bankacılık alanındaki performansları ve bu performansların ilgili ülkedeki Müslüman nüfusu ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışmada seçili ülkelerin İslami bankacılık alanındaki finansal performansları incelenmiştir. Seçili ülkelerde faaliyet gösteren İslami bankaların finansal performansları altı kriter çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu kriterler, sermaye yeterliliği, takipteki alacaklar, öz sermaye karlılığı, aktif karlılığı, sermaye varlığı ve likit varlıklardır. Analiz için Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi kullanılmıştır. ÇKKV yöntemlerinden SD ve WEDBA yöntemi tercih edilmiştir. Kriterlere SD yöntemi kullanılarak önem ağırlıkları atanmıştır. Hesaplanan kriter ağırlıkları WEDBA yöntemine atanarak ülkelerin performansları sıralanmıştır. Elde edilen bulgulara bakıldığında en iyi performans gösteren ülkeler başında Irak, Sudan ve Mısır gelmiştir. Ülkelerin islami bankacılık finansal performansı ile Müslüman nüfus yoğunluğu arasında pozitif ve aynı yönlü orta derecede doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir.

Çalışma sermayesi yönetimi, nakit, ticari alacaklar ve stoklar yönetimi ile birlikte kısa vadeli borçların yönetimini de kapsamaktadır. İşletmenin ticari faaliyetlerine devam edebilmesi, büyümesi, rakipleri ile rekabet edip pazar payını artırabilmesi için çalışma sermayesi yönetimi oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de yayınlanan ‘Çalışma Sermayesi Yönetimi’ alanında yapılan makalelerin sistematik derleme yöntemine göre incelenmesidir. Sistematik derlemede, konuya ilişkin yapılmış çalışmaların tamamı tespit edilir, dahil olma kriterlerine uyan tüm çalışmalar sistematik bir düzen dahilinde toplanır, özetlenir ve araştırmanın temeli oluşturulur. Araştırmanın örneklemini 2002-2021 yılları arasında yayınlanmış ampirik çalışmalar oluşturmaktadır. İncelenen 65 makale yıllara göre yayın sayısı, yazarlara göre dağılımı, yazarların cinsiyetlere dağılımı ve makalelerde kullanılan yöntemlere göre dağılımları sistematik derleme yöntemine göre analiz edilmiştir. Makalelerde veri seti olarak Borsa İstanbul’da işlem gören firmalar, özellikle imalat sektörü firmaları kullanıldığı görülmüştür. Yapılan bu çalışmanın hem finans sektörüne hem de çalışma sermayesi yönetimi, firma performansına yönelik yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Ekonomi ile çok sıkı bir ilişki içerisinde olan sağlık göstergeleri toplum için çok önem arz etmektedir. Sağlık göstergeleri üzerinde etkisi olan faktörlerin ve etki derecelerinin belirlenmesi oldukça önem arz etmektedir. Bu doğrultuda bu çalışmada politik ekonomik göstergelerinin temel sağlık göstergeleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Orta-üst gelir grubunda yer alan 42 ülke araştırmaya dâhil edilmiştir. Değişkenlerin veri türü yıllık olup 2000-2019 dönemlerini kapsamaktadır. Bütün modellerin otokorelasyon, çoklu doğrusal bağlantı sorunu, değişen varyans sorunu ve yatay kesit bağımlılıkları incelenmiştir. Her bir modelin kendine özgü temel varsayım problemleri tespit edilmiş ve ilgili robust düzeltme tahmincileri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda başta Gini katsayısı olmak üzere bir ülkedeki gelir düzeyinin, politik istikrarın, hesap verilebilirlik düzeyinin ve kamusal harcamaların temel sağlık göstergeleri üzerinde önemli bir etkisinin olduğu görülmüştür. Ekonomik değişkenlerde artışın gerçekleşmesi sağlık göstergelerine olumlu yansımaktadır. Ancak gelir dağılımdaki bir birimlik bozulma sağlık göstergelerinde daha fazla bozulmalara neden olduğu görülmüştür.