Fatma Demet AYKAL

Dr. Fatma Demet AYKAL


Research Focus & Metrics

Academic Career Length

9Years (2018-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
4 February 2024 in Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD)
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
NINevra İlHan
Nevra İlHan
FAFatma Demet AYKAL
Fatma Demet AYKAL
MÖMeltem Erbaş Özi̇l
Meltem Erbaş Özi̇l
Türkiye, yeryüzünde bulunan en aktif fay hattı zonlarına sahip ülkeler arasında yer almaktadır. Ülkede en fazla can ve mal kaybına sebep olan afet türü de depremler olarak bilinmektedir. Deprem afeti öncesi ve sonrası için bir afet planın hazır olması oldukça önemlidir. Deprem sonrasında temel ihtiyaçlardan biri olan barınma sorunun hızlı ve güvenli bir şekilde çözülmesi gerekmektedir. Birimlerin yerleştirileceği bölgedeki çevre verilerinin dikkate alarak konumlandırılması, yerleşim alanının konforlu ve sağlıklı olmasını sağlayacaktır. Bu kapsamda çalışmada, Türkiye’de 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrasında kurulan geçici barınma birimlerine ait yerleşim düzeninin güvenli ve ulaşılabilir olup olmadığı üzerine bir araştırma yapılmıştır. Çalışma büyük kayıplara uğrayan Hatay ilinde en fazla yıkıma uğramış olan Antakya merkez bölgesi üzerinden ilerletilmiş olup 4 adet çadır ve konteyner kent bölgesi ulaşım, sirkülasyon, yön ve gürültü faktörleri kapsamında analiz edilmiştir. Literatür araştırmaları ile ilerletilen bu çalışma, bölgelere ait çevresel verilerin ve alanların artı ve eksi yönleri belirlenerek eleştirel bir incelemeyle sonlandırılmıştır.

30 April 2025 in Türk Deprem Araştırma Dergisi
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
GTGül Şebnem Tutal
Gül Şebnem Tutal
TKTürkan Kejanlı
Türkan Kejanlı
FAFatma Demet AYKAL
Fatma Demet AYKAL
Bu çalışmada, 6 Şubat 2023 depremlerinin Diyarbakır ilindeki yıkıcı etkileri analiz edilmiştir. Depremde tamamen yıkılan altı yapı üzerinden gerçekleştirilen araştırmada, yapıların inşa edildikleri dönemde yürürlükte olan deprem yönetmeliklerine uygunluğu, uygulamada yapılan hatalar ve planlama kararları değerlendirilmiştir. Diyarbakır’ın farklı bölgelerinde meydana gelen yıkımlar, kent planlaması ve afet risk yönetimi açısından eksiklikler olduğunu göstermiştir. Çalışmada, afet riskleri, deprem ve kent planlaması arasındaki çok yönlü ilişki detaylı olarak incelenmiştir. Diyarbakır Büyükşehir Belediye arşivlerinden ve Diyarbakır Barosu'nun depreme ilişkin hazırladığı raporlardan elde edilen güncel bilgiler değerlendirmede kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına bakıldığında, yıkılan yapıların inşa sürecinde ve sonrasında yapılan hatalar görülmüştür. Planlama ve denetleme aşamasındaki eksiklikler belirlenmiştir. Çalışmada, gelecekteki olası afetlere karşı kentsel alanlarda yapı güvenliğini artırmak amacıyla, bütünleşik ve yenilikçi stratejilerin geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.

21 October 2025 in Energies
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
MSMert Sercan SAGDICOGLU
Mert Sercan SAGDICOGLU
MYM.Serhat Yenice
M.Serhat Yenice
FAFatma Demet AYKAL
Fatma Demet AYKAL
Previous studies on building energy performance have focused on single buildings or theoretical scenarios, remaining largely at the building scale and emphasizing envelope parameters. This study addresses this gap by systematically examining morphological parameters at the urban block scale through a five-step framework derived from the historical zoning evolution of Gaziantep (Turkiye), a city in a hot–dry climate. Four representative neighborhoods, reflecting different planning periods, were modeled in DesignBuilder v6.1 under a standardized envelope defined by national regulations. The analysis considered building orientation (15° vs. 45°), number of storeys (5–15), inter-building distance, and number of apartments per floor. Simulation results indicate that cooling energy demand is significantly higher than heating, with potential savings of up to 22% in total energy consumption depending on urban fabric parameters. The Alleben neighborhood, characterized by the oldest planned fabric, consumed 30% less cooling energy compared to the other regions. Orientation alone increased cooling demand by up to 12%. At the same time, compact urban forms reduced loads through mutual shading, while higher apartments per floor increased energy use due to the larger façade area and internal gains. By linking historical zoning evolution with block-scale simulations, this study provides a transferable framework that highlights the decisive role of planning parameters and offers practical guidance for climate-sensitive urban development.

15 June 2021 in Kent Akademisi
Verified
Journal Article
Closed access
PDF file
FAFatma Demet AYKAL
Fatma Demet AYKAL
EAEylem Akdemi̇r
Eylem Akdemi̇r
Kadın geçmişten günümüze hemen her alanda hayatı etkilemiştir. Kadının bakış açısı, olayları derinlemesine incelemesi, olaylardan ders çıkarmasının bu roldeki etkisi büyüktür. Bilimsel çalışmalar ışığında ilk çağlara bakıldığında kadının, ilk ocak kavramını ortaya çıkardığı ve yiyecekleri saklamak için alan yarattığı görülür. Kadın böyle önemli bir noktadayken daha sonra toplumsal, politik, inanç gibi nedenlerden dolayı toplumsal yaşamdan uzaklaştırılmıştır. Zaman içerisinde geleneksel dokulardaki yaşam, bireylere toplum içinde cinsiyete ilişkin farklı anlamlar yüklemiştir. Kadınlar sosyal hayatlarından geride kalırken kamusal mimari mekanlar bile ayrıştırılmış; pazarlar, meydanlar erkeklere ait mekanlar haline gelmiştir. Toplumun sosyo-kültürel dokusuyla kadın ve erkeğe farklı yaşam alanlarında farklı özgürlükler ve imkanlar sunulmuş, mekânlar cinsiyetlendirilmiştir. Dolayısıyla erkek ve kadın ait ayrı mekânlar ortaya çıkmış, ayrışma kültürle ilişkilendirilmiştir. Bu bağlamda farklı kültür yapılarında geleneksel konutlar içerisindeki kadın mekanı ve kadının mekan kullanımının nasıl olduğu araştırılmıştır. Çalışmada problem olarak görülen cinsiyet ayrımının tasarımda ve mekan kurgusunda etkili olması geleneksel konutlar üzerinden incelenmiştir. Yedi bölgeden; bulunduğu bölgenin iklimini, toplumsal yapısını, inancını yansıtan yedi adet geleneksel konut seçilmiş ve kadına göre konutun mekan organizasyonu değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda farklı bölgelerde yer alan konutlarda kadının etkisi ortaya konularak, bölgesel bir karşılaştırma yapılmıştır.

20 July 2018 in Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi
Verified
Journal Article
Closed access
PDF file
MBMine Baran
Mine Baran
FAFatma Demet AYKAL
Fatma Demet AYKAL
MKMeltem Kocaman
Meltem Kocaman
Bazı yerleşimler, doğa, tarih ve kültürel özellikleri ile özgün bir doku oluşturur. Battalgazi, bu çeşitlemeleri ile yerel özelliğini koruyan, Malatya iline bağlı bir yerleşimdir. İçinde Battal Gazi gibi kahramanların yaşadığı ve üzerine ünlü destanların yazıldığı, buna rağmen mütevazılığını koruyan bir örnektir. Malatya, tarih boyunca farklı medeniyetlere, yaşam kültürlerine ev sahipliği yapmıştır. Bu farklılıklar çevre yerleşimlerde de oldukça açık bir biçimde okunabilmektedir. Battalgazi, doğunun ve batının geçiş kapısı, önemli bir yerleşim merkezi ve kayısının cenneti olan Malatya’nın en eski yerleşimlerinden biridir. Araştırmada, tarih ve tarım kenti olan Malatya İl'inin ilk yerleşim yerlerinden olan Battalgazi ilçesi, geleneksel konut yapısı, bulunduğu yerleşim özellikleri bağlamında incelenmiş ve özgün dokusunu çok kaybetmeyen Toptaş ve Karahan Mahallelerinde yer alan konutlar içinde 10 ev üzerinde örneklem yapılmıştır. Yapılan analizler ile Battalgazi bölgesi tarihi geleneksel konutlarını oluşturan koşullar ve karakteristik özellikler tespit edilip aynı zamanda yaşam tarzlarının bu evlerin oluşumuna yansımaları araştırılmıştır.

26 February 2024 in Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi
Verified
Journal Article
Open access
HGHatice Kübra Gündüz
Hatice Kübra Gündüz
MÖMeltem Erbaş Özi̇l
Meltem Erbaş Özi̇l
FAFatma Demet AYKAL
Fatma Demet AYKAL
Anaokulları, çocukların eğitim hayatlarına ilk adım attıkları kritik kurumlardır. Bu kurumlar genellikle 3-6 yaş grubundaki çocuklara yönelik eğitim sunar. Montessori yöntemi, dünya genelinde en popüler eğitim anlayışlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu yöntem, çocuğun doğuştan gelen öğrenme isteğine dayanır ve çocuklara özgürlük verilerek desteklenir. Okul yapıları ve çevreleri, çocukların ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanmalı ve onların özgürce hareket etmelerine olanak tanımalıdır. Türkiye'de Montessori yöntemi, özel okullar tarafından yaklaşık 10-15 yıldır uygulanmaya başlanmıştır, ancak geleneksel eğitim anlayışıyla bütünleştirme çabaları, beklenen verimliliği sağlamada zorluklara neden olmaktadır. Bu nedenle, çalışmada seçilen okul öncesi eğitim kurumunun Montessori ilkelerine uygunluğu incelenmektedir. Çalışma, öncelikle Montessori yöntemi ve ilgili ilkelerin dünyadaki ve Türkiye'deki örnek okullar üzerinden analizini içerir. Daha sonra duyarlı dönemler, emici zihin, alıştırmaların tekrarı, özgürlük, dikkatin polarizasyonu, karma yaş, ödül ve ceza, eğitimci-çocuk etkileşimi ve 'hazırlanmış çevre' kavramı gibi Montessori eğitim ilkeleri üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın materyali olarak Diyarbakır'daki Masal Kreş ve Gündüz Bakımevi’nin hazırlanmış çevre kriterleri (açıklık, işlevsellik, esneklik, doğallık, özgürlük ve uygunluk) çerçevesinde iç ve dış mekân analizleri yapılmıştır. Bu analizler gözlemler, okulun planları ve fotoğraflarından elde edilen verilerle desteklenmiştir. Sonuçlar, okulun Montessori eğitim ilkelerini ne ölçüde yansıttığını ölçer niteliktedir. Çalışma, okulun Montessori yöntemine uygunluğunu artırmak için önerilerde bulunarak sona ermektedir.