Türkiye’de 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde saat 04:17'de Mw 7.7 ve aynı gün içinde Elbistan merkezli saat 13:24'te Mw 7.6 büyüklüğünde iki deprem meydana gelmiştir. Bu iki deprem 9 saatlik arayla meydana gelmiş ve özellikle 11 şehri etkilemiştir. Bu çalışmada, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş’ta meydana gelen depremler sonrasında Malatya ilinde yer alan betonarme ve çelik yapıların hasar durumları incelenmiştir. Saha çalışmasında çoğunlukla yıkılan veya ağır hasar gören yapılar üzerinde durulmuştur. Taşıyıcı sistem ve düzensizlikler, malzeme kalitesi ve inşaat süreçlerindeki uygulama hataları gibi konular ele alınmıştır. Yapılan çalışmada özellikle betonarme yapılarda deprem yönetmeliklerinin uygulanmasında ciddi eksiklikler olduğu ayrıca depreme karşı dayanıklı yapı tasarımında taşıyıcı sistem tasarımına ve beton malzemesinin kalitesine (betonda segregasyon oluşumu, uygun geometride agrega kullanılmaması, yetersiz paspayının bırakılması gibi) daha fazla dikkat edilmesi gerektiği görülmektedir.
11 March 2024 in Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
6 Şubat 2023 tarihinde, yerel saatle 04:17 ve 13:24'te, sırasıyla Pazarcık ve Elbistan'da (Kahramanmaraş, Türkiye) iki yıkıcı deprem meydana gelmiştir. İlk deprem 8,6 kilometre derinlikte (Mw=7.7), ikinci deprem ise 7 kilometre derinlikte (Mw=7.7) meydana gelmiştir. Depremler, toplam nüfusu yaklaşık 15 milyon olan Hatay, Adıyaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Şanlıurfa ve Elâzığ’da hissedilmiştir. Ayrıca, 214577 bina yıkılmış ya da ağır hasar görmüştür. Bu çalışmada, Malatya ilinde mevcut yığma binaların hasar mekanizmaları değerlendirilmiştir. Ayrıca Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018’de verilen depreme dayanıklı yığma yapı tasarım kuralları üzerinde durulmuştur.
28 March 2024 in Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
Türkiye’de bulunan bina stokunun büyük kısmını betonarme binalar oluşturmaktadır. Yıkıcı depremlerin yaşandığı Türkiye’de betonarme binaların hasar almasında beton kalitesinin düşük olması, donatı detaylarındaki hatalar, statik tasarım hataları ve zemin özelliklerinin iyi belirlenememesi gibi nedenler etkendir. Bu çalışma kapsamında 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında Malatya ilinde deprem kaynaklı hasar incelemeleri yapılmıştır. Enine donatı kusurlarından kaynaklı oluşan hasarlar incelenmiştir. İncelenen betonarme yapılarda tespit edilen enine donatı aralıklarının yetersiz olması, kolon kiriş birleşim bölgelerinde enine donatı kullanılmaması veya yetersiz kullanılması, enine donatı kanca boylarının yetersiz olması ve kanca boyu açısının 135o yerine 90o olması ve çiroz kullanılmaması gibi uygulama hataları görseller ile verilmiştir. Ayrıca incelenen enine donatı uygulamalarının Türkiye Deprem Yönetmeliklerinde bulunan enine donatı kuralları ile uygunlukları değerlendirilmiştir.
6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde aynı gün içerisinde iki yıkıcı deprem meydana gelmiştir. Bu çalışma kapsamında Pazarcık (Mw 7.7) ve Elbistan (Mw 7.6) depremleri sonrasında iki betonarme prefabrik endüstri yapısında meydana gelen hasarlar incelenmiştir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinde (TBDY 2018) prefabrik yapılar için moment aktaran ve moment aktarmayan farklı bağlantı tipleri bulunmasına rağmen, uygulamada genellikle moment aktarmayan pimli bağlantılar tercih edilmektedir. Pimli bağlantılar hızlı ve pratik uygulama sağlamasına rağmen deprem sırasında gevrek hasarlar almaktadır. Ayrıca bu birleşimlerde makas kirişlerinin düzlem dışı devrilme riski de bulunmaktadır. Yapılan saha incelemelerinde pimli bağlantıya sahip birleşimlerde ciddi gevrek hasarlar gözlemlenmiştir. Deprem hasarları incelendiğinde betonarme prefabrik yapılarda sünek davranış sağlayacak birleşim yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiği görülmektedir.