Çalışma, elektrik tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki asimetrik etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Türkiye ekonomisinin 2005-2020 dönemi verileri çalışma kapsamına dahil edilmiştir. Ekonometrik analizde, çeyreklik veriler yardımıyla iki farklı yöntem uygulanmıştır. Analizin tahmin gücünü arttırmak amacıyla sanayi üretim endeksinin bağımsız değişken olarak kullanıldığı ve ekonomik büyümenin bağımlı değişken olduğu modellerde elektrik tüketiminin asimetrik etkisi NARDL modeliyle, nedensellik ilişkisi Toda-Yamamoto testiyle yansıtılmıştır. NARDL modeli bulgularına göre, ampirik uygulamanın değişkenleri arasında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisi vardır ve analiz sonuçları eşbütünleşmenin varlığını doğrulamaktadır. Diğer taraftan, elektrik tüketimindeki pozitif ve negatif değişimlerin kısa ve uzun dönemdeki etkisine bakıldığında; pozitif değişimlerin büyümeyi arttırdığı, negatif değişimlerin ise büyümeyi azalttığı görülmüştür. Toda-Yamamoto nedensellik testinde elektrik tüketiminden büyümeye doğru nedensellik çıkması, NARDL modelindeki sonucu destekler niteliktedir.
Bu çalışmada, VIX endeksi tarafından belirlenebilen piyasalardaki volatilite beklentilerinin, başka bir ifadeyle, yatırımcıların piyasalar hakkındaki korku ölçeğinin sıcak para hareketleri ve doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki belirleyiciliği araştırılmaktadır. Araştırma kapsamında yer alan değişkenler arasındaki uzun dönem ilişki çoklu yapısal kırılmalar dikkate alınarak Maki eşbütünleşme analiziyle tespit edilmiştir. Maki testinde belirlenen yapısal kırılma dönemleri kukla değişkenler olarak modele dâhil edilerek, Tamamen Modifiye Edilmiş Sıradan En Küçük Kareler (FMOLS) ve Dinamik Sıradan En Küçük Kareler (DOLS) testi kullanılmıştır. Yapılan analizlerde hesaplanan katsayılar yapısal kırılma dönemleri ve VIX volatilite endeksinin, sıcak para hareketlerinde daha fazla olmak üzere, negatif yönlü ve azaltıcı etkisini ortaya koymaktadır. Son olarak, çoklu yapısal kırılmalı testlerde belirlenen yapısal kırılma dönemlerinin doğrudan yabancı yatırımlar ve sıcak para girişleri üzerindeki etkisinin azaltıcı yönde olduğu görülmektedir.
28 December 2024 in İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışmanın temel amacı, küreselleşme ve teknolojik gelişmenin Türkiye’deki sektörel istihdam üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu doğrultuda, küreselleşme endeksi ve teknolojik gelişme göstergesi olarak AR-GE harcamalarının tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinde yarattığı istihdam dinamikleri analiz edilmiştir. Çalışmada 1991-2021 dönemi yıllık verileri kullanılarak ARDL ve DOLS tahmincileri aracılığıyla sektörel düzeyde uzun ve kısa dönem ilişkiler Türkiye örneğinde analiz edilmiştir. ARDL modeli, uzun dönem ilişkilerin yanı sıra kısa dönem dinamiklerin eşzamanlı olarak incelenmesine olanak sağlarken, DOLS tahmincisi eşbütünleşme analizinde elde edilen bulguların sağlamlığını test etmeye olanak sağlamaktadır. Buna göre, Türkiye için tarım, sanayi ve hizmet sektörlerine yönelik üç ayrı model kurulmuş ve her sektör ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Küreselleşme endeksi ve AR-GE harcamalarının tarım sektöründe istihdamı olumsuz etkilediği görülmüştür. Küreselleşme ve teknolojik ilerlemeler tarım sektöründe istihdamı azaltırken, sanayi ve hizmet sektörlerinde artırıcı etkiye sahiptir. Özellikle hizmet sektöründe AR-GE harcamalarının istihdam üzerindeki olumlu etkisi sanayiye göre daha yüksek bulunmuştur. Sanayi sektöründe ise küreselleşmenin yeni teknolojilerle entegrasyonu destekleyerek istihdam artışını teşvik ettiği gözlemlenmiştir. Çalışmanın bulguları, ekonomik politika yapıcıları için küreselleşme ve teknolojik gelişmelerin sektörel istihdam üzerindeki etkilerine dair önemli çıkarımlar sunmaktadır. Türkiye örneğinde küreselleşme ve teknolojik gelişmenin sektörel istihdam oranları üzerindeki etkisine ilişkin çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışma, ARDL ve DOLS tahmincisini kullanarak tarım, sanayi ve hizmetler sektörlerindeki istihdam oranlarını ayrı ayrı analiz ederek literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Zaman serisi analizlerinde ARDL ve DOLS yöntemlerinin birlikte kullanılması, elde edilen sonuçların doğruluğunu artırması ve daha geniş bir bakış açısı sağlaması açısından önemli bir yenilik sunmaktadır. Bu yöntemlerin kullanılması, küreselleşme ve teknolojik gelişmenin sektörel düzeydeki etkilerinin daha net bir şekilde ortaya konulmasına yardımcı olmaktadır.
Technological advancements around the world have generated important discussions about their impact on income distribution, the type of economic growth, and social welfare. These improvements are critical for both economic development and social inequality in developing countries such as Türkiye. The paper examines the long-run impact of technological innovation on income inequality (IEQ) in Türkiye by testing the Technological Kuznets Curve (TKC) hypothesis. The model uses data from 1990 to 2021 and represents IEQ by the Gini coefficient, technological innovation by patent applications, along with public expenditures used as control variables. The findings of the Fourier ADL cointegration test support the validity of the TKC hypothesis for Türkiye. This suggests that technological innovation increases inequality until the critical turning point in 2008, when the threshold number of 2015 patent applications was exceeded. Using Fourier FMOLS, DOLS, and CCR methods for robustness checks, the main results show public expenditures as a significant factor stabilizing long-term income dynamics. These results imply that growth strategies in the area of technology development should not merely favor innovation but also include measures to increase social welfare in Türkiye. This requires not just the stabilizing role of public spending, but technological growth supported by investment in education, skills, and social welfare.
31 December 2019 in Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
The research seeks to analyze the current account deficit in Turkish economy between 2006 and 2018 on the financial resources by taking into account the sustainability conditions. To this end, we have not restricted the current account deficit with a single indicator. In the research, where four different Vector Autoregressive Models have been created, Zivot-Andrews unit root test has been utilized to see the impact of structural changes in the relevant period. The availability and effectiveness of the financing sources that impact the sustainability of the current account deficit as a policy tool have been analyzed by utilizing the method of Impulse-Response and Variance Decomposition in these models. The empirical findings have indicated that the current account deficit in Turkish economy between 2006-2018 was financed by rather hot money movements and short-term external debt that have speculative and fragile structure. These results indicate that growth should be disregarded for reducing current account deficit to sustainable level for Turkish economy.
31 December 2023 in Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Sağlıklı bir toplumun varlığı için, bireylerin gereksinim duyduğu sağlık hizmetlerinin sunulması gerekmektedir. Ülke yönetimlerinin sağlık hizmetlerinin sunulması için sağlık sektöründe gerçekleştirdiği bütün harcamalar sağlık harcamalarını oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türk sağlık sistemi içerisinde yapılan sağlık harcamaları ile sağlık hizmeti kullanım düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Türkiye’ye ait 2002-2020 yılları arasındaki sağlık istatistik yıllığı verilerinin kullanıldığı çalışmada, sağlık hizmeti kullanım düzeyi için; yatak doluluk oranı ve hasta memnuniyet oranı değişkenleri; sağlık harcamaları için cari sağlık harcamaları, kişi başı sağlık harcamaları ve yatırım harcamaları seçilmiştir. Söz konusu değişkenlere yönelik oluşturulan ekonometrik modellerin tahmininde ve diğer analizlerde Vektör Otoregresif Model (VAR) kullanılmıştır. Yapılan ekonometrik analizler neticesinde; Türkiye’nin gerçekleştirmiş olduğu cari sağlık harcamalarının, sağlık kurumlarındaki yatak doluluk oranını pozitif yönde etkileyerek %14 oranında arttırdığı; yatak doluluk oranının ise hasta memnuniyet oranını olumlu etkileyerek %43 oranında arttırdığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; sağlık harcamaları ve sağlık hizmeti kullanım düzeyi arasında çok boyutlu ve farklı etki derecelerine sahip bir ilişki olduğu ortaya konulmuştur.