Optimisation of irrigation strategy in sugar beet farming based on yield, quality and water productivity | Ali Kaan Yetik, Burak Nazmi Candogan | Agricultural Journals

Dünyadaki en kritik yaşam unsurlarından biri olan suyun, etkili kullanımı gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Nüfusun durmaksızın artması ve iklim değişiklikleri ile beraber; su kaynaklarının hem tüketim hızı hem de kullanım şekilleri tartışma konusu olmuştur. Bu konulara çözüm getirebilecek yöntemlerden biri de geçmişi çok uzun yıllar öncesine dayanan “Su Hasadı” yöntemidir. Su hasadı; insan, hayvan veya bitkilerin kullanımı için su sağlamak amacıyla, yağışla meydana gelen yüzey akışının toplanması olarak tanımlanabilir. Tekniğin mikro havza boyutunda çatı ve çiftlik sistemleriyle kullanımını görmek mümkünken; makro havza boyutunda ise vadi yatağı ve vadi dışı sistemler kullanılmaktadır. Su kaynaklarının önemli bir kısmını kullanan tarım sektöründe; üretimin devam ettiği kurak ve yarı kurak bölgelere düşen yağmur suyunun büyük bir kısmı, buharlaşma yoluyla veya akışa geçerek verimli bir şekilde kullanılamadan uzaklaşır. Su hasadı tekniğinde ise yağmur suları depolandıktan sonra tarım arazilerine uygulanmak üzere bekletilebilir. Yöntem; buharlaşma veya akış sebebiyle kayıplar yaşanmayacağından toplam sulama suyu miktarını arttıracak ve su kaynakları üzerindeki baskıyı azaltacaktır. Kaynakların yükünü azaltması dışında; toprak erozyonunun önlenmesinde oynadığı rol de yöntemin ana faydalarından biri olarak görülmektedir. Genel olarak uygun coğrafyaya göre uygun yöntem seçildiğinde; su hasadı düşük dış girdili bir yöntemdir ve uygulanması zor değildir. Birkaç istisna dışında, hasat edilen suyu iletmek veya uygulamak için enerjiye ihtiyaç duymaz. Bu çalışmada su hasadı yönteminin; ana unsurları, farklı kullanım alanları ve teknikleri hakkında bilgi verilmektedir.

Su kaynaklarının etkili kullanımının önemi, dünya nüfusunun katlanarak büyümesi ve iklim değişikliğinin etkileriyle beraber her geçen gün artmaktadır. Büyük bir su tüketicisi olan tarım sektöründe, doğal kaynaklar için kritik öneme sahip olan suyun verimli kullanılması hedefinin küresel anlamda etkileri ve olumlu sonuçları olacaktır. Tarımda suyun verimli kullanılması hem aşırı sulamalardan kaçınmak hem de bitkilere su stresi yaşatmamak için önemlidir. Bu nedenle kullanılacak su miktarının belirlenmesi amacıyla topraktaki mevcut nem miktarının izlenmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. Uygulanacak olan sulama programının oluşturulmasıyla, düzenli sulama uygulamaları yapılacak ve minimum sudan maksimum verim elde edilmesi amacının ilk aşaması tamamlanacaktır. Toprak nem içeriğinin belirlenmesinde uygulanan yöntemler doğrudan ve dolaylı olarak ikiye ayrılmaktadır. Gravimetrik yöntem doğrudan toprak nem içeriğini belirlemek için kullanılırken; dolaylı yöntemler, elektromanyetik yansıma zamanının ve frekansının ölçülmesi, elektriksel direnç yöntemi, nötron saçılımı yöntemi ve toprak su potansiyelinin ölçülmesi olarak açıklanmıştır. Dolaylı ölçüm yöntemleri, doğrudan ölçüm yöntemlerine göre toprak nem içeriğinin izlenmesini uygulamada daha pratik hale getirmek için geliştirilmiştir. Ancak bu geliştirmelerin; ekipman fiyatlarının görece yüksek olması, çalışma aralıklarının sınırlı olması, insan sağlığına tehdit oluşturacak unsurlar barındırması ve ekonomik ömürlerinin sınırlı olması gibi farklı sonuçları olmuştur. Bu çalışmada toprak nem içeriğinin belirlenmesinde kullanılan yöntemler hakkında bilgi verilmiş ve sahip oldukları avantaj ve dezavantajlar incelenmiştir.