Dünya genelinde insanlarda sağlıklı tüketim farkındalığının oluşmasıyla zengin besin içeriklerine sahip bitkisel sütlere yönelim artmaktadır. Tüketicilerden laktoz intoleransı, kalori endişesi ve hiperkolesterolemi olanlarında rahatça tüketimine imkan sağlaması ile tüketici taleplerinden enerjiyi artırıcı, yaşlanmayla mücadele, yorgunluk ve stres azaltıcı etkilerine yanıt olabilme potansiyelinden dolayı bitkisel süt üretiminin ve tüketiminin artması beklenmektedir. Bu derleme çalışmasında bitkisel sütlerin üretim aşamaları ele alınarak, bu üretim basamaklarının son ürün üzerine etkileri değerlendirilmiştir. Bitkisel sütlerde besin içeriklerinin zengin olmasından kaynaklı olarak bozulmayan sebep olan mikroorganizmaların büyümesinin önlenebilmesi için ısıl işlem gereklilikleri incelenmiştir. Bitkisel sütlerde bozulmaya sebep olan mikroorganizmaların inhibisyonu için uygulanan yenilikçi ısıl ve ısıl olmayan teknolojiler ele alınmıştır. Gelişen yenilikçi teknolojiler ile bitkisel sütlerin mikrobiyal güvenliğini sağlanmasının yanısıra kalite özelliklerinin de korunması önem kazanmaktadır. Sonuç olarak Dünya’da ve ülkemizde popüler olmaya başlayan bitkisel sütlerin; yeni teknolojiler ile birlikte gıda endüstrisinde yaygınlaşma potansiyeli yüksektir.
2-fazlı pirinanın ön kurutma işlemi; seri üretime uygun, kısa kurutma süresine sahip, yüksek miktarda pirina kurutabilmeye imkân sağlayan valsli kurutucuda gerçekleştirilmiştir. Valsli kurutucu işlem değişkenlerinden farklı buhar basıncı (1, 2, 3 ve 4 bar) değerlerine karşılık, farklı vals dönme hızlarında (1, 3 ve 6 devir/dakika) 2-fazlı pirinanın kurutulması denemeleri gerçekleştirilmiştir. Valsli kurutucuda buhar basıncının artması ve/veya vals dönme hızının azaltılması ile yarı kurutulmuş 2-fazlı pirinanın % titrasyon asitliği, peroksit, serbest yağ asitliği ve K232, K270 değerlerinde artış görülürken, ürünün nem içeriği, su aktivitesi ve pH değerleri ise azalmıştır. Valsli kurutucuda yüksek buhar basıncında ve dönme hızında (4 bar 6 dev/dak) gerçekleştirilen kurutma denemesinin diğer denemelere kıyasla daha yüksek enerji verimliliği ve etkin bir kuruma performansına sahip olduğu belirlenmiştir. Kurutucu sistemlerde etkin kurutma performansının ve yüksek enerji verimliliğinin sağlanabilmesi için; maksimum özgül nem alma hızı (SMER), maksimum nem alma hızı (MER) ve minimum özgül enerji tüketimi (SEC) değerlerine sahip olması beklenmektedir.
31 October 2026 in Journal of Thermal Analysis and Calorimetry
This in vitro study compared enamel surface microhardness responses to sodium fluoride (NaF), tricalcium phosphate (TCP), and calcium glycerophosphate (CaGP) in an olive leaf extract-containing artificial saliva carrier and to the unsupplemented carrier. A total of 131 human premolars were randomly allocated to NaF (n = 40), TCP (n = 40), CaGP (n = 40), or carrier (n = 11). After 96 h of demineralization, specimens underwent continuous immersion for 28 days. The primary outcome was surface microhardness recovery (ΔVHN), calculated as post-treatment minus post-demineralization Vickers hardness number (VHN). Scanning electron microscopy with energy-dispersive X-ray spectroscopy (SEM–EDX) was exploratory (n = 14). Surface hardness increased in all groups. Mean ΔVHN was 105.00 ± 53.00, 138.11 ± 50.40, 102.81 ± 48.46, and 116.98 ± 39.71 for NaF, TCP, CaGP, and carrier, respectively. The TCP formulation showed greater ΔVHN than the NaF and CaGP formulations (Bonferroni-adjusted p = 0.027 and 0.009), but no supplemented formulation showed significantly greater recovery than the carrier after multiplicity correction. Supplementary analysis likewise did not demonstrate a TCP–carrier difference (adjusted p = 0.117). No corrected SEM–EDX stage contrast was significant. These results describe surface mechanical responses of specific formulations at unequal doses under prolonged laboratory exposure. They do not establish incremental benefit over the calcium/phosphate-containing carrier or superior remineralizing efficacy of TCP; complete lesion repair cannot be inferred.