Użycie AI do wizualizacji pomysłów przeszło w ostatnich dwóch latach (2022 / 2023) z fazy eksperymentalnej do fazy praktycznej. Obserwowana jest ekspansja mediów tworzonych z użyciem AI w obszarach grafiki użytkowej, reklamy, a także w architekturze. Młodzi architekci zainteresowani są użyciem nowych narzędzi opartych o AI, a na rynku pojawiły się różnorodne płatne narzędzia bazujące na szeroko rozumianej AI skierowane do architektów lub szerzej na rynek architektoniczno-budowlany. Architekci podejmują także próby wykorzystywania narzędzi AI ogólnego zastosowania w szczególności generatorów obrazów. Niniejszy artykuł skupia się na omówieniu efektów eksperymentu z użyciem generatorów obrazów AI, który został przeprowadzony przy współudziale grupy studentów II stopnia kierunku architektura, i wyciągnięcia wniosków z tego eksperymentu. Analiza ta pozwala na wskazanie podobieństw i różnic w sposobach pracy z i bez użycia AI oraz na określenie potencjalnego wpływu tego narzędzia fazy twórcze projektowania.

Wraz z wprowadzeniem narzędzi CAD, a potem BIM, architekci zaczęli dostrzegać, że narzędzia, których używają, mają wpływ na ich twórczość. Obecnie architekci zaczynają używać narzędzi AI umożliwiających eksplorację koncepcji projektowych poprzez generowanie obrazów. Te narzędzia, zwane generatorami obrazów AI, generują obrazy na podstawie opisów tekstowych oraz dowolnych wczytanych obrazów, w tym szkiców lub zdjęć. Na rynku dostępne są zarówno narzędzia przeznaczone bezpośrednio do projektowania architektonicznego, jak i narzędzia o charakterze ogólnym, służące do generowania dowolnych obrazów, od fotorealistycznych po malarskie i graficzne. Wszystkie te narzędzia są we wstępnych fazach rozwoju. Artykuł analizuje przydatność i ograniczenia tych narzędzi z perspektywy architekta, biorąc pod uwagę stan technologii na koniec 2023 roku.

Contemporary cities and metropolises, as complex spatial and social structures, require innovative tools for promotion, education, and the identification of development potential. The search for such tools prompted the authors to conduct the research. This article attempts to assess the effectiveness of urban and metropolitan games as tools of territorial marketing and as means of supporting spatial education and social participation. The research is based on the analysis of 42 games with urban and metropolitan themes, selected according to defined criteria. Both qualitative and quantitative research methods were applied, including documentation analysis, comparative analysis techniques, statistical methods, case studies, and coding of games across seven parameters (dimensions), using five descriptors (coded 1–5) per parameter. The research results indicate a high diversity among the analyzed games in terms of structure, function, and application. The proposed typology of games allowed for an in-depth, systematic comparison. The identification of five typological clusters allowed for an assessment of the advantages and limitations of individual game forms. This provided data on the suitability of individual game types for various purposes, including their application in territorial marketing and urban education. The findings confirm that urban and metropolitan games can play a significant role in building spatial awareness, supporting planning processes, and promoting urban areas. They represent an innovative tool supporting the sustainable development of cities and metropolises, particularly in the areas of resident engagement in decision-making processes, collaboration between authorities, residents, and non-governmental organizations, planning with consideration for future generations, as well as fostering—even among the younger generation—a sense of shared responsibility for urban space and the decisions undertaken.

The article presents authors reflections on objects co-creating the new image of the cities and encouraging creating an interactive, multicultural space. The presented problems discuss architecture in the context of transferring information and activation of public places in the city. They are an element of research concerning the role of functions dominating the composition of a city that is being conducted by the team of researchers from the Silesian University of Technology and the Lodz University of Technology. The text discusses two groups of problems: 1) the question of the selected objects belonging to a predetermined to significative group; 2) an attempt to analyse the factors creating the human context in architecture.