Küresel olarak çevresel sürdürülebilirliğin ciddi bir şekilde risk altına girmesiyle beraber çevresel bozulmanın belirleyicilerine yönelik çalışmalar önemli hale gelmektedir. Doğrudan yabancı yatırımların çevresel bozulma üzerine etkisi, kirlilik sığınağı hipotezi kapsamında incelenebilmektedir. Yine enerji tüketimi ve ticari açıklığın çevresel bozulma göstergeleri üzerine etkisi de ülkelerin geleceğe yönelik politikalar oluşturması bakımından önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı, doğrudan yabancı yatırımlar, enerji tüketimi ve ticari açıklığın çevre kalitesi üzerindeki etkisini ve kirlilik sığınağı hipotezinin geçerliliğini Türkiye’de incelemektir. 1970-2020 arasındaki yıllık zaman serisi verileri kullanılarak yeni dinamik ARDL simülasyonları yöntemi ile gerçekleştirilen analizler sonucunda (1) doğrudan yabancı yatırımlardaki artışların (azalışların) çevre kalitesini kötüleştirdiği (iyileştirdiği) ve dolayısıyla kirlilik sığınağı hipotezinin Türkiye için geçerli olduğu; (2) enerji kullanımı artışlarının (azalışlarının) çevre kalitesi üzerinde kötüleştirici (iyileştirici) etkilerinin olduğu; (3) ticari açıklığın artmasının (azalmasının) çevre kalitesini olumlu (olumsuz) etkilediği; (4) enerji kullanımının (ticari açıklığın) çevre kalitesi üzerindeki etkisinin diğer değişkenlere göre daha fazla (az) olduğu belirlenmiştir. Son olarak elde edilen bulgular doğrultusunda politika yapıcılara önerilerde bulunulmuştur.

Sanayi Devrimi ile başlayan süreç ve sonrasında çevresel sürdürülebilirliği tehdit eden gelişmeler ile beraber küresel olarak çevresel bozulma süreci hızlanmıştır. Çevresel bozulma sürecinin özellikle küresel ısınma ve iklim değişikliği ile beraber dünya çapında etkilerini hissettirmesi, çevresel bozulmanın belirleyicilerine yönelik araştırmaların sayısının artmasını sağlamıştır. Bu çalışmada, doğrudan yabancı yatırımlar, ekonomik büyüme ve ekonomik küreselleşmenin çevreye asimetrik etkisi ve kirlilik hale hipotezinin geçerliliği Türkiye için araştırılmıştır. Bu amaç için, 1970-2018 arasındaki yıllık veriler kullanılarak doğrusal olmayan ARDL yöntemi ile analizler gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda (1) doğrudan yabancı yatırımlardaki artışların (azalışların) uzun dönemde ekolojik ayak izini azalttığı (arttırdığı) ve dolayısıyla kirlilik hale hipotezinin geçerli olduğu; (2) ekonomik büyümedeki artışların (azalışların) sadece uzun (kısa) dönemde ekolojik ayak izi üzerinde etkili olduğu; (3) ekonomik küreselleşmedeki azalışların ekolojik ayak üzerinde sadece uzun dönemde etkili olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda politika yapıcılara, çevreye olumlu etkileri olduğundan dolayı daha fazla doğrudan yabancı yatırımları Türkiye’ye çekebilecek ve ekonomik büyüme ile ekonomik küreselleşmenin artırılması süreçlerinde daha çevreci politikalar izlemeleri önerilmektedir.

The achievement of 16 out of the 123 sustainable development goals (SDGs) indicates the vast task ahead for Turkey. Addressing the aspects of ecological sustainability via the trend of the ratio of biocapacity to ecological footprint, this study seeks to examine whether energy security, financial development, natural resources and economic expansion drive Turkey's load capacity factor. By implementing quantile‐on‐quantile and its Granger causality dimension, the results largely affirm the statistically significant effect of energy security on the load capacity factor in all quantiles. Although this impact is weak, it is significantly positive, thus indicating that the country's energy security profile is advancing its ecological sustainability. Similarly, globalization positively impacts the load capacity factor by a strong dimension. Conversely, financial development and economic growth exert a significant but negative effect on the load capacity factor in most quantiles, which reflects the undesirability of these indicators on the country's environmental sustainability drive. Specifically, the negative effects of financial development and economic output on the load capacity factor are mainly in the middle to higher quantiles (0.4–0.95) and lowest quantiles (0.05–0.3), respectively. The results of this study can guide the development of intuitive and robust energy efficiency and energy security‐related policies.