Bu çalışmada Türkiye’de Acil Yardım ve Afet Yönetimi alanında eğitim gören lisans öğrencilerinin afete hazırlık inanç durumları ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma korelasyonel modelde tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini Türkiye’de Acil Yardım ve Afet Yönetimi alanında eğitim gören 2430 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem olarak seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden, uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda erişilebilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 517 (%21,27) öğrenci ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak demografik bilgi formu, genel afete hazırlık inanç ölçeği ve kısa psikolojik sağlamlık ölçekleri kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirliğini belirlemede Cronbach alfa analizi, ölçekler ve alt boyutların ilişkisini tespit için ise Sperman korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmaya katılım 155 (%32,2) öğrenci ile en fazla Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğrencileri katılmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım gösterip göstermediği Shapiro-Wilk testi ile belirlenmiştir. Verilerin analizi esnasında tanımlayıcı özellikler olan toplam sayı, en az, en çok, ortalama, standart sapma ve ortanca değerler verilmiştir. Analizler sonucunda afete hazırlık inanç ölçeğinin toplamından ve alt boyutları ile psikolojik sağlamlığın pozitif yönde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte dikkat çekici şekilde algılanan ciddiyet ve psikolojik sağlamlığın ise negatif yönde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna göre acil yardım ve afet yönetimi öğrencilerinde genel afete hazırlık inanç durumlarının yüksek olması psikolojilerini olumlu yönde etkilemektedir. Ancak ciddiyetleri arttıkça psikolojileri olumsuz yönde etkilenmektedir.

This study aims to examine whether fatalism tendency is a predictor of disaster preparedness belief in university students. In this study in which correlational research design was used, the data were obtained by convenience sampling method from the students studying at a university and voluntarily participating in the study. Demographic information form, fatalism scale and disaster preparedness belief scale were used as data collection tools. Data were collected through online forms. A total of 212 university students with an average age of 19.92±1.46 years, mostly 169 (79.72%) of whom were female, participated in the study. Pearson correlation and multiple linear regression analyses were used to analyse the data. As a result of the study, fatalism tendencies of the students were found to be moderate and disaster preparedness belief levels were found to be high. When the relationships between the participants' fatalistic tendencies and disaster preparedness beliefs were analysed, a significant negative relationship was found between fatalistic tendency and disaster preparedness beliefs. The results showed that as the perception of personal control weakened and the belief in luck and superstition increased, the belief in disaster preparedness decreased. In addition, regression analysis revealed that the weak perception of personal control and the tendency to believe in luck and superstitious beliefs contributed to the belief in disaster preparedness.

Bu çalışmanın amacı 112 acil sağlık çalışanlarında eşduyum yorgunluğu, eşduyum tatmini ve tükenmişliği incelemektir. Araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Araştırma Kayseri İli Sağlık Müdürlüğüne bağlı olarak hizmet veren 41 acil sağlık hizmetleri istasyonunda çalışan 345 personelle gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında “Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği” kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemede Pearson korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bireysel değişkenlere göre eşduyum yorgunluğu, eşduyum tatmini ve tükenmişlik düzeylerinin farklılığını değerlendirmede ikili karşılaştırmalarda t test, ikiden fazla grubu karşılaştırmada tek yönlü ANOVA testinden yararlanılmıştır. Parametrik koşulların sağlanamadığı durumlarda grupları karşılaştırmalarda Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları 112 acil sağlık çalışanlarının büyük çoğunluğunun eşduyum yorgunluğu ve tükenmişlik için yüksek ve orta riskte olduklarını göstermiştir. Aynı zamanda çalışanların yaklaşık dörtte birinin (%22,3) eşduyum tatmininde düşük potansiyele sahip olduğu bulunmuştur. Eşduyum yorgunluğu ve tükenmişlik arasında pozitif ilişki, eşduyum tatmini ve tükenmişlik arasında ise negatif yönde bir ilişki belirlenmiştir. Ayrıca kadınların tükenmişliklerinin erkeklerden daha düşük olduğu, paramediklerin diğer unvanlara sahip olanlardan eşduyum tatminlerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışılan birimdeki hizmet süresinin çalışanların eşduyum yorgunluğu, eşduyum tatmini ve tükenmişliğini anlamlı olarak farklılaştırmadığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulguların ışığında kurumların çalışanlarına psikolojik destek ve düzenli eğitim vermeleri önerilmiştir.

Afet zararlarını azaltmanın en etkili yöntemi iyi bir hazırlıktan geçmektedir. Afete karşı hazırbulunuşluk afet sonrası normale dönüşü hızlandırmaktadır. Özellikle toplumun temel eğitimini veren, değer yargılarının oluşmasında son derece önemli olan öğretmenlerin afete karşı hazırbulunuşlukları kendi açılarından olduğu kadar toplumda afete hazırbulunuşluğu geliştirmek içinde önem taşımaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışma öğretmenlerin afete hazırbulunuşluk düzeylerini ve öğretmenlerin sahip olduğu bireysel farklılıkların afete hazırbulunuşluk durumu ile incelenmesini içermektedir. Çalışma betimsel tarama yöntemi ile yürütülmüştür. Uygulama ve veri toplama açısından ise kesitsel olarak yürütülmüştür. Çalışmada uygun örnekleme yöntemi ile ulaşılabilinen ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 289 öğretmenden, kişisel özellikler formu ve Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği ile veri toplanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS 25.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzdelik, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Veriler normal dağılım göstermediği için iki farklı grup karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, üç veya daha fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis-H Testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenlerin afet hazırbulunuşluğu, ölçeğin toplamından aldıkları puan ortalaması 30,16±4,38 (min:13 max:52) ile ortalamanın oldukça üstündedir. Öğretmenlerde Afet Hazırbulunuşluğunun medeni durum, ilk yardım eğitimi alma durumu ve önceden afet eğitimi alma durumu ile anlamlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar afet ve ilk yardım eğitimlerinin afetlere hazırlık için önemli olduğunu ve öğretmenlere yönelik eğitimlerin, afet hazırbulunuşluklarını arttırması beklendiği söylenebilir.

Volunteers are considerable human source in disasters. The stress, pressure and difficult conditions of disasters can lead to breaking of safety rules by employees, especially young people. Safety breakings may lead to stoppage or failure of the activities. This research focus on the young volunteers’ safety rule breaking behavior in disasters. Based on job demands-resources (JD-R) theory, data were gathered through semi-structured interviews from individuals working in the regions affected by the 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquake. The research sample consisted of 17 young disaster volunteers between the ages of 18-26 who were eligible for criterion sampling. The data were analysed thematically, theory-oriented and deductively. As a result of the thematic analysis, 3 themes, namely job demands, job resources and breaking of safety rules, and 16 categories under these themes were discovered. Results implied that young volunteers use work resources against intense work demands. Although studies in the field of organisational safety suggest that job resources increase safe behaviour, this study indicates that the job resources of volunteers in disasters may increase breaking of safety rules.