Wolff, M., A. Mascarenhas, A. Haase, D. Haase, E. Andersson, S. T. Borgström, J. Kronenberg, E. Łaszkiewicz, and M. Biernacka. 2022. Conceptualizing multidimensional barriers: a framework for assessing constraints in realizing recreational benefits of urban green spaces. Ecology and Society 27(2):17. https://doi.org/10.5751/ES-13180-270217

Jednym z celów zrównoważonego rozwoju propagowanych przez ONZ, a także wielu dokumentów i deklaracji innych międzynarodowych organizacji (WHO, Unia Europejska) jest zapewnienie powszechnego dostępu do bezpiecznych, ogólnie dostępnych zielonych przestrzeni publicznych. Celem artykułu jest prezentacja i omówienie wybranych wskaźników dostępności i atrakcyjności miejskich terenów zieleni (szczególnie tych formalnych i publicznie dostępnych). Uwzględnione zostaną zarówno wskaźniki konstruowane w celach badawczych, jak i tworzone na potrzeby planistyczne w miastach. W literaturze pojawia się wiele wskaźników związanych z dostępem do terenów zieleni. Uwzględniają one zwłaszcza aspekty związane z odległością, powierzchnią terenu zieleni oraz wielkością terenu przypadającą na jedną osobę. Takie wskaźniki są bardzo ogólne, nie odzwierciedlają stanu danego terenu zieleni, są stosowane najczęściej na potrzeby planistyczne. Niekiedy rozszerzane są o zagadnienia ściśle związane z dostępnością, takie jak kwestie własności, godzin otwarcia oraz fizycznych barier (np. ruchliwe drogi lub rzeki, które znacznie utrudniają drogę dojścia do danego terenu zieleni). Ponadto wskaźniki te są czasem zestawiane z dodatkowymi cechami terenów zieleni, świadczącymi o ich atrakcyjności (czystość, wyposażenie, liczba użytkowników, bioróżnorodność). Dopiero kompleksowe przeanalizowanie dostępności i atrakcyjności pozwala na uchwycenie faktycznego stanu rzeczy i wspiera procesy decyzyjne zmierzające do zapewnienia dostępu do bezpiecznych i atrakcyjnych miejskich terenów zieleni. Artykuł ma charakter przeglądowy: prezentuje i ocenia powszechnie wykorzystywane wskaźniki, a także syntetyzuje dotychczasową wiedzę związaną z szeroko pojętą dostępnością i atrakcyjnością miejskich terenów zieleni.

In light of the recent COVID-19 pandemic, climate change, and diseases of civilization caused by stress and the pace of life, it is crucial to ensure that all urban residents have access to attractive green spaces. Such accessibility should be equal for all groups, not only for the privileged (more affluent) residents but also for those of lower socioeconomic status and the most vulnerable groups (children, the elderly, and the disabled). We can divide green spaces into two types: formal green spaces (designed and managed parks, allotments, or special gardens, e.g., botanical gardens) and informal green spaces (e.g., meadows, wasteland, conservation greenery). Both types of green spaces should be treated equally because they provide a whole range of benefits to residents, that is ecosystem services (e.g., improving microclimate, reducing urban heat island, relaxation, physical activity, strengthening human ties). It is worth mentioning that green spaces can also be a smaller green infrastructure, for example, green walls, vertical gardens, rain gardens, and green bus stops. Such solutions will work well in compact city centers, where space is limited and must serve a variety of functions. <!----> <!----> <!----> <!---->

As the climate crisis intensifies, the urgency of climate adaptation is becoming increasingly evident, if not imperative. Adaptation efforts often fall short in implementation, revealing a critical gap in climate-responsive planning. This study investigates the potential of statutory urban planning instruments to enable climate adaptation and bridge the adaptation implementation gap. To tackle this challenge, we introduce the BRIDGE framework, operationalized using an indicator-based screening tool that integrates three dimensions of the planning practice—substantive, procedural, and contextual—with three foundational pillars—agility, robustness, and legal certainty—complemented by three adaptive planning factors—complexity, uncertainty, and flexibility. The tool was pilot-tested in six European cities to screen the capacity of recently approved land use plans to enable climate adaptation implementation. The findings confirm that the consideration of uncertainty is overlooked, as well as the ongoing assessment and tracking of risks and adaptive measures. These setbacks potentially hamper institutions’ ability to respond to evolving climate conditions and undermines the legal embedding of adaptation measures. Ultimately, this study reinforces the need to strengthen context-specific and scientifically grounded planning decisions, enable procedural and legal flexibility, and balance the tensions between strategic vision and regulatory enforcement of adaptation.