Respiratory support requirement among children hospitalized with pneumonia is a key marker of disease severity and resource needs, yet scalable risk stratification tools for routine hospital settings in Southern Vietnam remain limited. Background: This study aimed to develop and evaluate clinical and laboratory-based multivariable models to predict respiratory support requirement in children under five hospitalized with pneumonia, using a routine care dataset. Methods: We conducted a retrospective cohort study conducted at a tertiary pediatric hospital in Southern Vietnam (July 2024–November 2025), children aged 2–59 months hospitalized with pneumonia were included after predefined exclusions. The outcome was the maximum (worst) level of respiratory support required during hospitalization (oxygen therapy, CPAP, or invasive mechanical ventilation), analyzed as a binary endpoint (any support vs. none) for model development. Candidate predictors included bedside clinical variables (age < 12 months, malnutrition, recurrent pneumonia, cyanosis, tachypnea, chest indrawing) and complete blood count-derived inflammatory indices. Univariable logistic regression was used for crude associations. Two multivariable logistic regression models were built: Model 1 (clinical-only) and Model 2 (clinical + neutrophil-to-lymphocyte ratio [NLR]; primary). Discrimination was assessed using area under the ROC curve (AUC), and calibration was evaluated using the Hosmer–Lemeshow test and observed-to-expected (O:E) ratio. Results: A total of 1797 children were included; 154 (8.6%) required respiratory support. In the primary model, independent predictors were age < 12 months (aOR 2.57, 95% CI 1.69–3.92), malnutrition (aOR 4.33, 2.56–7.33), recurrent pneumonia (aOR 1.82, 1.18–2.81), cyanosis (aOR 24.02, 7.41–77.87), chest indrawing (aOR 4.19, 2.73–6.43), and higher NLR (per 1 unit: aOR 1.49, 1.38–1.60), while tachypnea was not independently associated after adjustment. Discrimination improved from Model 1 (AUC 0.754) to Model 2 (AUC 0.840; 95% CI 0.806–0.874). At the optimal probability cut-off (0.122), Model 2 achieved sensitivity 66.2%, specificity 86.2%, PPV 31.1%, NPV 96.5%, and accuracy 84.5%. Calibration was acceptable (Hosmer–Lemeshow p = 0.662; O:E = 1.00). Conclusions: A simple clinical model strengthened by NLR provided good discrimination and calibration for predicting respiratory support requirement among children under-five hospitalized with pneumonia in Southern Vietnam. This approach may support early triage, prioritization of monitoring intensity, and escalation readiness in resource-constrained settings, although external validation is warranted.

Đặt vấn đề: Thiếu kẽm là tình trạng phổ biến ở trẻ tiêu chảy cấp, có thể làm kéo dài thời gian bệnh và tăng mức độ nặng. Tuy nhiên, dữ liệu tại Kiên Giang còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ thiếu kẽm, mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và phân tích một số yếu tố liên quan ở trẻ tiêu chảy cấp từ 02 tháng đến 05 tuổi điều trị tại Bệnh viện Sản Nhi Kiên Giang. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích trên 223 trẻ tiêu chảy cấp từ 02 tháng đến 05 tuổi được chẩn đoán tiêu chảy cấp nhập khoa Nhi Bệnh viện Sản Nhi Kiên Giang từ tháng 05 năm 2025 đến tháng 01 năm 2026. Dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng được thu thập; định lượng kẽm huyết thanh được thực hiện. Phân tích bằng SPSS 18.0, sử dụng χ² và hồi quy logistic, mức ý nghĩa p<0,05. Kết quả: Tỷ lệ thiếu kẽm là 71,7%. Biểu hiện lâm sàng thường gặp là tiêu lỏng, phân lỏng tóe nước, sốt và chướng bụng; mất nước ghi nhận với tỷ lệ thấp. Về cận lâm sàng, tăng CRP máu chiếm 49,3% và thiếu máu chiếm 30,0%.Trong phân tích đa biến, không bú mẹ hoàn toàn (OR hiệu chỉnh = 4,485; KTC 95%: 2,248–8,949; p<0,001) và tăng CRP (OR hiệu chỉnh = 2,065; KTC 95%: 1,085–3,928; p=0,027) có liên quan độc lập với thiếu kẽm. Kết luận: Thiếu kẽm ở trẻ tiêu chảy cấp có tỷ lệ cao liên quan đến tình trạng không bú mẹ hoàn toàn và phản ứng viêm. Cần chú trọng phát hiện và bổ sung kẽm sớm trong điều trị.