The examination of maternal qualities in the ethology of cows and their young offspring, derived from the study on adaptability and productivity of second and third-generation Aberdeen Angus cattle imported to Kazakhstan from Canadian and European selection, is presented in this paper. The findings indicate that Canadian heifers, belonging to the second generation, displayed extended feeding behavior throughout the day, dedicating 33.2 minutes or 2.2% more time to feeding compared to their European counterparts (P < 0.001). Similar disparities between groups were observed in the duration of the ruminant process. Moreover, Canadian heifers consumed water for an additional 2 minutes or 0.6%, which can be attributed to their higher daily feed intake. The calving process of Aberdeen Angus cows generally proceeded smoothly, demonstrating a well-developed maternal instinct towards their offspring. Notably, calves born from Canadian cows exhibited greater agility and achieved the ability to stand on their feet in a shorter time, with an average duration of 41.0 ± 1.60 minutes, which was 11.7% faster than European calves. Additionally, Canadian calves displayed a shorter time to locate their mother's breast, with an average duration of 68.0 ± 7.70 minutes.

Objective: The present study was executed to explore the molecular mechanism of fibroblast growth factor 10 (FGF10) gene in bovine adipogenesis.Methods: The bovine FGF10 gene was overexpressed through Ad-FGF10 or inhibited through siFGF10 and their negative control (NC) in bovine adipocytes, and the multiplicity of infection, transfection efficiency, interference efficiency were evaluated through quantitative real-time polymerase chain reaction, western blotting and fluorescence microscopy. The lipid droplets, triglycerides (TG) content and the expression levels of adipogenic marker genes were measured during preadipocytes differentiation. The differentially expressed genes were explored through deep RNA sequencing.Results: The highest mRNA level was found in omasum, subcutaneous fat, and intramuscular fat. Moreover, the highest mRNA level was found in adipocytes at day 4 of differentiation. The results of red-oil o staining showed that overexpression (Ad-FGF10) of the FGF10 gene significantly (p<0.05) reduced the lipid droplets and TG content, and their downregulation (siFGF10) increased the measurement of lipid droplets and TG in differentiated bovine adipocytes. Furthermore, the overexpression of the FGF10 gene down regulated the mRNA levels of adipogenic marker genes such as CCAAT enhancer binding protein alpha (C/EBPα), fatty acid binding protein (FABP4), peroxisome proliferator-activated receptor-γ (PPARγ), lipoprotein lipase (LPL), and Fas cell surface death receptor (FAS), similarly, down-regulation of the FGF10 gene enriched the mRNA levels of C/EBPα, PPARγ, FABP4, and LPL genes (p<0.01). Additionally, the protein levels of PPARγ and FABP4 were reduced (p<0.05) in adipocytes infected with Ad-FGF10 gene and enriched in adipocytes transfected with siFGF10. Moreover, a total of 1,774 differentially expressed genes (DEGs) including 157 up regulated and 1,617 down regulated genes were explored in adipocytes infected with Ad-FGF10 or Ad-NC through deep RNA-sequencing. The top Kyoto encyclopedia of genes and genomes pathways regulated through DEGs were the PPAR signaling pathway, cell cycle, base excision repair, DNA replication, apoptosis, and regulation of lipolysis in adipocytes.Conclusion: Therefore, we can conclude that the FGF10 gene is a negative regulator of bovine adipogenesis and could be used as a candidate gene in marker-assisted selection.

This article presents the findings of a study examining how Hereford and Aberdeen-Angus breeds are adapting to ambient temperatures in northern Kazakhstan. The study suggests that animals of second and third generations display the highest levels of adaptability to high temperatures in their environment, thus requiring less stress on their protective bodily functions. These groups also exhibit a more sophisticated system of thermoregulation, enabling them to efficiently allocate body resources in hot weather, a common occurrence during the summer months in the northern region of Kazakhstan. These findings contribute to a deeper understanding of the mechanisms involved in breed adaptation to environmental conditions and the findings could be valuable to farmers and breeders in the region seeking to optimize their animal production practices.

The article presents the results of research aimed at improving sheep productivity in the Republic of Kazakhstan through the effective use of genetic resources and reproductive crossbreeding. The objective of the study was to examine the live weight, exterior, and phenotypic characteristics of newborn lambs obtained from various breeding combinations in the farms “KH Bepen” (Abai region) and “LLP KH Aq Bas-Pavlodar” (Pavlodar region). A comparison was made between purebred and crossbred groups of animals in terms of live weight, wool yield, fertility rate, total lamb crop, and morphological parameters of newborns. The results of the research showed that the use of reproductive crossbreeding contributes to an increase in live weight and improvement of exterior traits in the offspring. Under the conditions of “Bepen,” crossbred lambs (KMW×KFTCW) demonstrated an increase in birth weight by 0.85–0.59 kg compared to purebred counterparts, as well as a more harmonious body conformation. In the “LLP Ak Bas-Pavlodar” farm, the differences were less pronounced, indicating that the manifestation of heterosis depends on the combination of breeds and management conditions. It was established that the offspring from interbreed crossbreeding exhibited greater diversity in coat color and tail shape, reflecting the genetic influence of paternal lines. An analysis of body conformation indices revealed an advantage of crossbred lambs in terms of body length and chest indices, indicating better trunk and chest development. The obtained results confirm the effectiveness of reproductive crossbreeding as a means of enhancing meat and wool productivity in sheep and improving the exterior characteristics of young stock. The conducted research has practical significance for the further improvement of breeding and selection programs, optimization of breed composition, and the development of strategies to increase the economic efficiency of sheep farming in Kazakhstan.

Improving meat productivity of sheep under extensive pasture systems is essential for food security in arid regions. This study evaluated the effects of crossbreeding on growth performance and carcass traits of ram lambs raised exclusively on natural pastures without supplementary feeding in the Pavlodar and Abai regions of Kazakhstan. Four genotypic groups were studied: purebred Kazakh Coarse-wooled (CW × CW, n = 30), Meat Merino × Kazakh Coarse-wooled (MM × CW, n = 30), purebred Kazakh Semi-coarse-wooled (SCW × SCW, n = 30), and Kazakh Meat-Wool × Kazakh Semi-coarse-wooled (MW × SCW, n = 30). Live weights and growth performances were recorded from birth to 4–4.5 months of age. A sample slaughter of five ram lambs per group was conducted to evaluate carcass characteristics and meatiness coefficients. Data were analyzed using one-way ANOVA followed by Tukey’s HSD test. Crossbred lambs demonstrated significantly higher growth performance compared with purebred counterparts. Pre-slaughter live weight and carcass weight were highest in crossbred groups, while dressing percentage reached 54.0% (p < 0.001). The highest meatiness coefficient was observed in MW × SCW lambs (5.15), indicating superior carcass composition. Crossbred lambs showed a 20% increase in carcass weight and a 21–44% higher meatiness coefficient compared with purebred groups. The MW × SCW genotype exhibited the best overall performance. These findings indicate that crossbreeding is a practical genetic strategy for improving growth performance, carcass traits, and meat productivity under low-input pasture-based systems and may be applicable to sheep production in similar arid and semi-arid regions.

Бұл мақалада далалық аймақтардағы шаруа қожалықтар жағдайындағы қазақтың қылшық жүнді құйрықты қой тұқымы саулықтарының көбеюшілік қабілеттілігіне өндіруші қошқарлардың қоңдылық категориясының әсерін зерттеу нәтижелері көрсетілген. Зерттеу нысаны ретінде Павлодар облысы Павлодар ауданының «Ак Бас-Павлодар» ШҚ өсірілетін жоғары және орташа қоңдылық категориясындағы қошқарлары мен саулықтары алынды, олар жоғары және төмен қоңдылық категориясындағы қойлармен салыстырғанда асыл тұқымдық отардың жоғары үлес салмағын иеленді. Бірінші кезеңде қойлардың қоңдылық категориясына байланысты ең жақсы комбинациялық нұсқаны белгілеу міндеті қойылды, ол үшін асыл тұқымды отардан қойлардың 3 тобы таңдап алынды. Павлодар ауданының далалық аймағының «Ак Бас-Павлодар» ШҚ жағдайында 1-ші топта қоңдылық категориясы жоғары қошқарлар мен саулықтары, 2-ші топта қоңдылық катего-риясы орташа қошқарлар мен саулықтары және үшінші топта қоңдылық категориясы орташадан төмен қошқарлар мен саулықтар қамтылды. Қоңдылықтары жоғары қошқарларды қоңдылықтары жоғары және орташа саулықтармен шағылыстыру кезіңде алынған төлдерді енесінен айыру кезіңдегі тірі салмақтары: еркек қозыларда 37,2 кг, ұрғашы қозыларда 35,5 кг және сәйкесінше екінші шағылыстырудан алынған еркек қозылардың салмақтары 35,7 кг, ал ұрғашы қозылары 33,5 кг болды. Қоңдылықтары орташадан төмен қошқарлармен саулықтарды шағылыстырудан туған қозылардың 4 айдағы өсімі еркек қозыларда 30,1 кг, ұрғашыларында 29,8 кг құрады. Экстерьерінің жекелеген бөліктерінің өлшемдері бойынша өсуді зерттеу белгілі бір құндылықты білдіреді, бірақ малдардың дене бітімін дұрыс бағалау үшін индекстері міндетті түрде есептелінуі тиіс, себебі жеке алынған өлшемдер ағзаның дамуының үйлесімділігі туралы толық түсінік бермейді. Дене индекстерінің негізінде малдардың биологиялық ерекшеліктерін және шаруашылықтық құндылығын анықтауға болады, себебі олардың арасында белгілі бір өзара байланыс болады. Осылайша қазақтың қылшық жүнді құйрықты қой тұқымы қозыларының денелерінің линиялық өлшемдерін өлшеу динамикасы өсудің жалпы заңдылығына тән екендігін көрсетеді, яғни неғұрлым қарқынды өсу кезеңі баяу өсу кезеңімен ауысады. Ұрықтандырылған саулықтардың ұрықтану көрсеткіштері жоғары, орташа және орташадан төмен қоңдылық категориясы бойынша 96,6; 97,7; 87,7 пайыз аралығын қамтыған. Бұдан қарағанда қоңдылығы жоғары және орташа саулықтардың ұрықтану деңгейі 10 пайызға жоғары болатындығын зерттеу нәтижесінен көруге болады. Алынған қозылардың өсімталдығы 120,1; 131,4; 118,2 пайызды құрады. Ал, енесінен айыру кезінде сақталған қозылардың пайыздық көрсеткіштері жоғары қоңдылықтарда 98,6, орташа қоңдыларда 99,3, орташадан төмендерде 97,6 пайызды құрады.