Bu çalışma en çok satışı yapılan ilk 50 çeviri resimli çocuk kitabını “Kültür Ögeleri Tespit Formu”nda yer alan başlıkları/maddeleri göz önüne alarak yerli, yabancı ve evrensel kültüre ilişkin hangi kültürel ögelere değinildiğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın modeli betimsel nitelikte tasarlanmıştır. Verilerin analizinde doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Bu araştırmada bir kitap satış sitesinde satışı yapılan, okulöncesi ve ilkokul öğrencilerine yönelik çeviri resimli çocuk kitapları dikkate alınmıştır. Bu sitede en çok satışı yapılan ilk 50 çeviri resimli çocuk kitabı temin edilerek incelemeye tabii tutulmuştur. İnceleme sonucunda tespit edilen kültürel ögeler kodlanarak uygun temalar altında sıralanmıştır. Araştırmanın bulguları çevirisi yapılan çocuk kitaplarının, evrensel değerlere nazaran daha çok yabancı kültürlere ilişkin ögeler barındırdığı ve yerel kültürümüze dair ögelere yeteri kadar yer verilmediği göstermektedir. Gelişimleri boyunca nitelik olarak kaliteli/kalitesiz birçok kitap ile karşılaşan ve bu kitaplardaki kahramanların yaşantılarını, inançlarını, düşünce ve davranışlarını model alan çocuklar için resimli çocuk kitaplarının kültür aktarımı ve öğretiminde önemli bir araç olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Kitap seçiminde birçok peritextual unsur yanında, kültür aktarımına da dikkat edilmelidir. Çeviri kitaplar özelinde yabancı kültür ögelerinin baskın olduğu kitaplar yerine en azından evrensel değerleri aktaran kitaplar tercih edilmelidir.
Bu araştırma, sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına yönelik tutumlarını ortaya koymak için tasarlanmıştır. Araştırma, 268 kadın 132 erkek olmak üzere 400 sınıf öğretmeni ile birlikte yürütülmüştür. Çalışma grubu, salgın sürecinde araştırmanın gerçekleştirilebilmesi adına kolay ulaşılabilir durum örneklemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın verileri Karagül (2020) tarafından geliştirilen “Çocuk Edebiyatına Yönelik Tutum Ölçeği” ile toplanmıştır. Ölçek, salgın sürecinde sınıf öğretmenlerine ulaştırabilmek için dijital ortam için yeniden tasarlanmıştır. Mevcut anket formu sosyal medya araçları kullanılarak sınıf öğretmenlerinin yer aldığı gruplarda paylaşılmıştır. Araştırmanın verileri, gönüllü sınıf öğretmenlerinin katılımıyla altı günlük süre içerisinde toplanmıştır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizi sürecinde Mann Withney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına yönelik tutumlarının yüksek olduğu, cinsiyet değişkeninin sınıf öğretmenlerinin çocuk edebiyatına yönelik tutumlarını etkilediği, öğrenim düzeyi ve meslekî kıdeme göre öğretmenlerin çocuk edebiyatına yönelik tutumlarının değişmediği ortaya çıkmıştır.
Hayat bilgisi dersi, çocuklara yaşam içerisinden kesitlerle birlikte çeşitli bilgiler sunarak öğrencilerin sosyal ve toplumsal olayları anlamasına yardımcı olur. Bu dersin etkili bir şekilde öğretiminin yapılması, toplumun huzuru ve geleceği için önem arz etmektedir. Hayat bilgisi dersi genellikle ders kitabı kullanılarak işlense de bu derste kullanılabilecek başka materyaller de vardır. Resimli çocuk kitapları bu derslerde kullanılabilecek etkiye özgün materyallerden birisidir. Bu kitapların çocuklara okunması sürecinde etkileşimli okuma yönteminin kullanılması kitapların etkisini arttıracak ve öğretimi kolaylaştıracaktır. Bu araştırmada Hayat bilgisi dersinde etkileşimli okuma yöntemi kullanımının, ilkokul 3. Sınıf öğrencilerinin Hayat bilgisi dersi ve çevreye yönelik tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırma nicel araştırma niteliği taşımakta olup yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmadaki katılımcılar kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın çalışma grubunu, Kocaeli İli Dilovası İlçesi’ne bağlı bir devlet okulunda öğrenim gören ve A, B, C şubelerinde yer alan 72 üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öncelikli olarak, çalışma grubunu oluşturan öğrencilere Çevre Tutum Ölçeği ve Hayat Bilgisi Dersi Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Yapılan analiz neticesinde öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarının ve hayat bilgisi dersine yönelik tutumlarının denk olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma materyalleri için Hayat bilgisi dersi öğretim programındaki çevre farkındalığına yönelik 6 kazanım ve bu kazanımlara ilişkin 6 resimli çocuk kitabı belirlenmiştir. Belirlenen kitaplar, A şubesine etkileşimli okuma yöntemi ile B şubesine ise geleneksel okuma yöntemi ile uygulanmıştır. C şubesi ise ilgili öğrenme alanı ve kazanımları hayat bilgisi ders kitabı ile işlemiştir. Üç şubede devam eden ve toplamda beş hafta süren uygulama sürecinin ardından Çevre Tutum Ölçeği ve Hayat Bilgisi Dersi Tutum Ölçeği kullanılarak öğrencilerin tutumları tekrardan belirlenmiştir. Araştırma sonucunda etkileşimli okuma yöntemiyle işlenen hayat bilgisi derslerinin öğrencilerin hem çevreye hem de hayat bilgisi dersine yönelik tutumlarını geliştirdiği görülürken; geleneksel okuma ve ders kitabı kullanılan grupta anlamlı bir değişimin yaşanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Buradan yola çıkılarak etkileşimli okumanın hayat bilgisi derslerinde kullanılabilecek etkili bir yöntem olduğu söylenebilir.
30 November 2022 in Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
This study aims to examine the effect of interactive reading activities on storytelling skills. A quasi-experimental design with pre-test post-test control group was used in the research. The research was carried out with 49 third-grade students in a public school in Şanlıurfa. The data of the study were obtained by means of a voice recorder during the process of reading aloud a picture book, which has the characteristics of a silent book, by the students in the experimental and control group via storytelling method. The implementation process of the research lasted for 12 weeks and a total of 18 children's picture books were used within the scope of interactive reading studies. According to the results obtained in line with the analysis of the data, there was no significant difference between the experimental and control groups in terms such as the number of words, word diversity and sentence meaning unit in the pre-test narrations structured by the students with the storytelling method, while there was a significant difference in the post-test storytelling scores in favour of the students within the experimental group. In line with the results obtained at the end of the research and the literature, it was concluded that interactive reading studies contributed to the development of expressive language skills in children and increased their vocabulary.
Kitap satış danışmanlarının, okunabilir nitelikteki çocuk kitaplarının seçimlerine ilişkin görüşlerini ortaya koymayı amaçlayan bu araştırma betimsel nitel araştırma yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilindeki farklı kitap satış merkezlerinde çalışan, bir ile 23 yıl aralığında kitap satış danışmanlığı yapan toplam 13 satış elemanı oluşturmaktadır ve araştırmada kolay ulaşılabilir örneklem tekniği tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak görüşme tekniği kullanılmaktadır. Görüşme formunda yer alan sorulara kitap satış elemanlarının vermiş oldukları cevaplar ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde nitel veri analizi tekniklerinden olan betimsel analiz tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre, resimli çocuk kitabını sesli olarak okuma deneyimine sahip katılımcıların birçoğu çocuklarda meydana gelen olumlu etkilerden bahsetmektedir. Araştırmaya katılan danışmanlar genellikle değer öğretimine yönelik resimli çocuk kitaplarının tercih edildiğini bildirmektedir. Resimli çocuk kitaplarını incelemek ve satın almak için genellikle ebeveynler gelmektedir. Bu ebeveynler arasında da çoğunluğu anneler oluşturmaktadır. Ayrıca gelen annelerin çalışan, eğitimli ve yüksek sosyoekonomik düzeyden olduğu yönünde görüşler sıklıkla belirtilmiştir. Kitap satış danışmanları, genellikle kitapların çocuğun yaşına uygunluğu, toplumsal olarak hassas olunan konulara değinmeme, çok satan kitaplar ve fiyat ile ilgili sorularla karşılaştıklarını bildirmişlerdir.
Bu çalışmanın amacı ebeveynlerin çocuklarıyla ev ortamında yürüttükleri sesli okuma deneyimlerini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 4-5 yaş aralığı çocuğa sahip ve sosyoekonomik düzeyi orta düzeyde olan beş ebeveyn oluşturmuştur. Ebeveynlerden belirlenen resimli çocuk kitaplarını çocuklarına seslendirmeleri ve aynı zamanda tüm seslendirme süreçlerini video kaydı altına almaları istenmiştir. Çocuklarla birlikte yapılan sesli okuma uygulamaları bir hafta sürmüştür. Ebeveynlerden gelen video kayıtları araştırmacılar tarafından sesli okuma envanteri yardımıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sesli okuma uygulamaları sırasında ebeveynlerin çok fazla yazı farkındalığı/alfabe bilgisi ve fonolojik/ses bilgisel farkındalık boyutlarına yönelik etkinliklere yer vermedikleri görülmüştür. Diğer taraftan ebeveynlerin sesli okuma uygulamaları sırasında anlamayı destekleme/kelime bilgisi ve metne dikkat boyutlarına yönelik etkinliklere nispeten daha fazla yer verdikleri anlaşılmıştır.