The growing emphasis on sustainability in fashion and textile systems has renewed interest in natural dyes as both ecological colorants and expressive design tools. This study investigates a design-oriented approach to sustainable screen-printing by combining plant-based dyestuffs with conceptual pattern development and scientific performance analysis. It assumes that natural dyes can function not only as environmentally responsible alternatives to synthetic colorants but also as active design materials within contemporary textile printing. Accordingly, the study asks how dye type and fiber type influence color performance, fastness behavior, and fiber–dye interaction in screen-printed natural fabrics. Natural dyes derived from Rubia cordifolia (Rubia^®), Punica granatum peel (Mallow^®), and Morus alba leaves (Leafy Green^®) were applied to 100% cotton, linen, and silk fabrics through an environmentally responsible screen-printing process. A garlic-inspired motif was developed to support the study’s visual and conceptual framework by representing circularity, low-impact agriculture, and cultural sustainability. Colorimetric properties (L*, a*, b*, K/S, ΔE) were measured by spectrophotometric analysis, while washing and rubbing fastness were evaluated according to international standards. FTIR spectroscopy was used to examine fiber–dye interaction mechanisms, and statistical significance was tested through two-way ANOVA. The findings show that fabric type is the dominant factor affecting color performance, with cotton exhibiting the highest color strength due to its cellulose-rich and hydroxyl-dense structure. Rubia^® produced the darkest and most saturated tones, whereas Mallow^® yielded lighter pastel-like shades. FTIR results indicated that dye fixation occurred primarily through non-covalent interactions, explaining the balance between aesthetic richness and moderate fastness. The study offers a replicable model for environmentally responsible, design-oriented textile production that integrates material innovation with cultural and visual narratives.

Ekolojik krizlerin küresel ölçekte belirginleştiği günümüzde, tekstil ve moda endüstrisinin çevresel etkileri sürdürülebilir tasarım yaklaşımlarını bir tercih olmaktan çıkarıp zorunlu hâle getirmiştir. Bu durum, tasarım eğitiminde yerleşik anlayışların yeniden düşünülmesini ve atığı yaratıcı bir tasarım girdisine dönüştürebilecek pedagojik modellerin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu süreçte öne çıkan ileri dönüşüm (upcycling), yalnızca bir geri kazanım yöntemi olarak değil, tasarımcının malzemeyle kurduğu ilişkiyi yeniden tanımlayan bir üretim pratiği olarak önem kazanmaktadır. Elde bulunan malzemelerin yaratıcı biçimde yeniden kullanılmasına dayanan bricolage kavramı ise bu pratiğin kuramsal zeminini güçlendirmektedir. Bu çalışma, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Tekstil Ana Sanat Atölyesinde yürütülen ileri dönüşüm odaklı bir atölye uygulamasını incelemektedir. Dördüncü sınıf düzeyindeki yedi öğrencinin katıldığı örnek uygulamada, atıl tekstil yüzeyleri ile kullanılmış giysiler temel tasarım girdisi olarak ele alınmış; sökme, parçalama, yeniden birleştirme ve yeniden yapılandırma süreçleri üzerinden deneysel üretimler gerçekleştirilmiştir. Veriler, yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen yanıtların betimsel olarak çözümlenmesiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, malzeme odaklı üretim pratiklerinin öğrencilerin sürdürülebilir tasarım farkındalığını artırdığını, atık malzemeyi yeni bir tasarım kaynağı olarak görmelerini sağladığını ve tasarım kararlarını dönüştürdüğünü göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, bricolage yaklaşımının tekstil tasarım eğitiminde hem kavramsal hem de uygulamaya dayalı işlevsel bir çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır.

Sanayi Devrimi’nden bu yana ivme kazanan modernleşme, kentleşme ve endüstrileşme süreçleri, çevresel sorunları salt bilimsel bir tartışma olmanın ötesine taşıyarak sanatçıların düşünme ve üretim pratikleri arasında yeni bir etkileşim alanı açmıştır. Ekolojik krizin yarattığı kaygılar, sanatsal perspektifi yeniden şekillendirmiş; üretim süreçlerine doğa merkezli bir ifade dili olarak yansımıştır. Bu bağlamda gelişen ekolojik sanat; doğayı pasif bir konu veya estetik bir dekor olarak ele almak yerine, ekosistemdeki bozulmaları odağına alan, çevre etiğini savunan ve sanatı toplumsal farkındalık aracı olarak konumlandıran disiplinler arası bir alan haline gelmiştir. İnsan etkinliklerinin jeolojik ölçekte belirleyici bir güç olduğu Antroposen Çağı’nda bu pratikler, ekosistemin savunuculuğunu üstlenerek izleyiciyi etik bir sorgulamaya davet eder. Doğa üzerindeki insan tahakkümü biyosferde geri dönülemez izler bırakmaktadır. Güncel sanatta iklim değişikliği ve plastik kirliliği sıklıkla ele alınsa da literatür taramaları, Marmara Denizi’ndeki müsilaj olgusunun tekstil sanatıyla doğrudan ilişkilendirildiği kapsamlı bir çalışmaya işaret etmemektedir. Bu durum, yerel bir ekolojik krizin tekstil temelli bir dille görselleştirilmesi ve somutlaştırılması açısından uygulamayı özgün kılar. 2021’de Marmara’yı kuşatan müsilaj felaketi, insan kaynaklı çevresel baskıların ve deniz kirliliğinin en somut çıktısı olarak bu çalışmada ekolojik krizin görsel metaforu şeklinde kavramsallaştırılmıştır. Uygulama, müsilajın akışkan, amorf ve katmanlı dokusunu yansıtan beş pano yerleştirmeden oluşur. Malzeme seçimi kavramsal çerçevenin uzantısıdır: %100 polyester brokar kumaşlar ve sentetik iplikler, petrol temelli üretim zincirlerinin tahribatına ve mikroplastik kirliliğine eleştirel vurgu yapar. Çalışma, sentetiklerin yapısal olanaklarıyla kirliliği sanatsal forma dönüştürür; malzemeyi ise sistemik bir eleştiri aracına çevirir. Böylelikle tekstil sanatının ekolojik kriz karşısındaki farkındalık

Aile içinde eğitimine başlayan çocuk, okul öncesi eğitim ile okula ilk adımını atar. Öğretmenlerinin yardımı ile bulunduğu dünyayı kavrama beceresini elde eder. Öğretmenlerinin kişisel tutumlarını gözlemleyerek kendi davranışlarını şekillendirir. Bu durum, öğrencilerin öğretmenlerini taklit ederek benzer davranışları sergileme eğiliminde olduklarını göstermektedir. Yapılan araştırmalar, öğretmenlerin özel yaşamlarında edindikleri bilgi ve benimsedikleri tutumların, okul ortamında sergiledikleri davranışlara yansıdığını ve bu şekilde öğrencilere örnek olma potansiyeline sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Sürdürülebilirlik ve geri dönüşüm değerlerini benimseyen öğretmenler, bu değerleri okul içindeki davranışlarına yansıtarak öğrencilere liderlik edebilir, farkındalık yaratmada etkili bir araç olabilir. Bu süreçte, eğitimcilerin sürdürülebilirlik bilincinin yaygınlaştırılmasında kritik bir rol üstlendiği düşünülmektedir. Araştırmanın temel amacı, öğretmenlerin sürdürülebilirlik konusundaki bireysel tutumlarının, okul ortamındaki davranışlarına yansıyarak öğrenciler üzerinde farkındalık yaratma potansiyelini değerlendirmektir. Öğretmenlerin kişisel yaşantılarında benimsedikleri sürdürülebilir uygulamaların, öğrencilere aktardıkları değerler üzerinde belirleyici olabileceği öngörülmektedir. Araştırmada, Bilfen Okulları'nda görev yapan toplam 378 lise öğretmeni örneklem olarak seçilmiştir. Veri toplama yöntemi olarak anket tekniği kullanılmış; elde edilen veriler, SPSS 26 paket programı ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bu çalışma, sürdürülebilirlik ve geri dönüşüm konularında öğretmenlerin eğitimdeki rolünü ortaya koyarak, gelecekteki araştırmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.