Filoksera zararlısının varlığı asma yetiştiriciliğinin yapıldığı topraklarda, anaç kullanımını zorunlu hale getirmiştir. Ancak bu anaçları seçerken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır. Bunlardan biriside anaç ve çeşit arasındaki uyum ve bu uyumun fidan randımanı ve kalitesi üzerine olan etkisidir. Çalışmada; ülkemizde kullanılan Amerikan asma anaçlarının bir çoğunun (Rup. du Lot, 420A, 5BB, SO4, 8B, 110R, 1103P, 140 Ru, 41 B, Ramsey) kendi kökleri üzerine aşısız olarak ve Sultani Çekirdeksiz çeşidi ile aşılanmaları ile aşılı olarak yetiştirilen bitkiler kullanılmıştır. Aşılı ve aşısız bitkilerde randıman ve kalite özellikleri incelenmiştir. Fidan randımanı ve kalite kriterleri açısından aşılı ve aşısız bitkiler kendi aralarında değerlendirildiklerinde incelenen parametreler bakımından farklar istatistiki açıdan önemli bulunmuştur. Aşılı bitkiler arasında fidan randımanı bakımından; S.Ç/ Rupestris du Lot (%54), S.Ç/5BB (%54) kombinasyonu ön plana çıkarken aşısız bitkilerde Sultani Çekirdeksiz çeşidi (%84) ve 5BB (%82) anacı ön plana çıkmıştır. Kök uzunluğu bakımından aşılı bitkilerde S.Ç/1103P (110 mm) ve S.Ç/110R (102 mm) kombinasyonu, aşısız bitkilerde 1103P, 8B (73 mm) anaçları ön plana çıkmıştır. Yaş ve kuru kök ağırlığı bakımından aşılı bitkilerde S.Ç/1103P (2.8-1.8 g) , S.Ç/110R (3-1.9 g), aşısız bitkilerde 140 Ru (2.8-1.6 g), 5BB (1.8-1.6 g) anaçları ön plana çıkmıştır.
Bağlarda filoksera zararlısının varlığından dolayı asma fidanı üretimi pratik ve ekonomik olarak aşı ile yapılmaktadır. Asma fidanı üretiminde farklı anaç-çeşit kombinasyonları fidan randıman ve kalitesini önemli derecede etkilemektedir. 2018 yılında yapılan bu çalışmada; Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot, Pinot Noir, Syrah ve Narince şaraplık üzüm çeşitleri; Kober 5BB, 110R, 1103P anaçları üzerine aşılanmış, tüplü asma fidanı olarak yetiştirilmiş ve kombinasyonlara göre fidan randıman ve kalitesi belirlenmiştir. Kombinasyonlara göre en yüksek fidan randımanı kendi kökü üzerine Narince (% 92.7) çeşidinden elde edilmiştir. Kalite parametrelerinden sürgün uzunluğu bakımından kendi kökü üzerinde Cabernet Sauvignon (46.2 cm), yaş-kuru sürgün ağırlığı bakımından Cabernet Sauvignon/1103P (17.1 g; 3.46 g), kök uzunluğu bakımından Merlot /110 R (18 cm), yaş-kuru kök ağırlığı bakımından Syrah/110 R (3.3 g; 0.21 g) kombinasyonları ön plana çıkmıştır.
24 June 2020 in Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology
Asma gelişiminin olumsuz etkilenmemesi ve ürün kalitesinin devamı için yaprak miktarı ve alanının optimum düzeyde bulunması gerekmektedir. Çünkü omca için gerekli olan ve çoğunluğu meyve ve odun kısmında depolanan karbonhidratlar, fotosentez sonrası yapraklar aracılığı ile oluşmaktadır. Yaprak alanı ile ilgili bilgiler birçok alanda kullanılabilmektedir. Bunların başında fotosentez kapasitesi ve bitki büyüme oranı gelebilir. Yaprak alanı belirlemede çeşitli aletlerden ve yöntemlerden (planimetre, yaprak alanı ölçer, en-boy çarpımı, ağırlık-alan hesabı, görüntülü işleme programları vb) yararlanılmaktadır. Bu çalışmada materyal olarak 3 adet Amerikan asma anacı (5BB, 110 R, 1103 Paulsen ) ile 5 adet üzüm çeşidi (Alphonse Lavallée, Italıa, Mıchele Palıerı ve Narince, Yalova İncisi) kullanılmıştır. Anaç ve çeşitlere ait omcalardan 15-25 boğumlu 20 adet sürgün alınmış ve boğum sırasına göre yaprakların fotokopileri çekilmiştir. Yaprakların gerçek alan değerleri planimetre ile ölçülmüştür. Ayrıca yaprakların yaprak sapı ile ayanın genişlik ve uzunlukları da ölçülmüştür. Yaprak sapı, aya genişliği, aya uzunluğu (L1 damarı), aya genişlik x uzunluk değerleri ve gerçek alan arasında regresyon analizi yapılmıştır. Bir sürgün üzerinde en fazla yaprak alanı anaçlardan 5 BB (2484 cm2), çeşitlerden Narince‘de (2126 cm2) meydana gelmiştir. Her üç anaçta da 9.boğumda bulunan yaprak ortalama değeri vermiştir. Çeşitlere göre ortalama değer veren boğum numarası açısından Alphonse Lavallée, Mıchele Palıerı ve Yalova İncisi çeşitlerinde 11.boğum ön plana çıkmıştır. Narince çeşidinde 13., Italia çeşidinde ise 12.boğum ortalamaya en yakın değer vermiştir.