Bu çalışmada 6 Şubat 2023 tarihinde sırasıyla yerel saat ile 04:17 ve 13:24’te artarda meydana gelen Sofalaca-Şehitkamil Gaziantep (Mw:7.7) ve Ekinözü Kahramanmaraş (Mw:7.6) depremlerinin öncül jeodezik sonuçları verilmiştir. Öncül jeodezik sonuçları elde etmek için deprem odak merkezleri etrafındaki ve etkili olduğu alandaki TUSAGA-Aktif istasyonlarına ait GNSS alıcılarından 30 sn (0,033 Hz) ve 1 sn’lik (1 Hz) GNSS gözlemleri kullanılmıştır. Deprem kaynaklı kosismik yer değiştirmeleri belirlemek için bağıl statik çözümler GAMIT/GLOBK yazılım takımında 30 sn’lik RINEX verileri kullanılarak yapılmıştır. Statik çözümlerde değerlendirmeye alınan istasyonlarda Sofalaca-Şehitkamil Gaziantep depreminde doğu bileşende atımın 1.1-23.4 cm, kuzey bileşende 1.1-30.9 cm aralığında değiştiği görülmüştür. Ekinözü Kahramanmaraş depreminde ise atım miktarı doğu bileşende 1.2-440.4 cm, kuzey bileşende 1.4-69.6 cm aralığında değişmiştir. Kinematik çözümler ise PPP yöntemiyle CSRS-PPP ve PRIDE PPP-AR yazılımları ile 1 sn’lik RINEX verileri kullanılarak elde edilmiştir. Her iki yazılımda seçilen istasyonlardaki deprem anı yer değiştirmeler (deplasman) ve ardışık epok farkları (hız) hesaplanmıştır. Seçilen tüm istasyonlarda hızlar Sofalaca-Şehitkamil Gaziantep depreminde doğu bileşen için 3-12.5 cm/sn, kuzey bileşen için 3.8 - 37.7 cm/sn aralığında; Ekinözü Kahramanmaraş depreminde ise doğu bileşende 3.7-20.5 cm/sn, kuzey bileşende 4.1-20.1 cm/sn tespit edilmiştir. Öncül sonuçların elde edilmesinden sonra bölgenin daha yakından takibi ve yeni noktalarda atımların tespiti için yeni bir GNSS ağı kurulmuştur. Kurulan yeni ağda TÜBİTAK 1002-C Doğal Afetler Odaklı Saha Çalışması Acil Destek Programı çağrısı kapsamında arazi çalışmalarına başlanmıştır.

Bu çalışmada, 2023 Kahramanmaraş depremleri (Mw:7.7 Pazarcık ve Mw:7.6 Ekinözü) sonrası Kuzeydoğu Anadolu Fay Zonu üzerinde bulunan Erzurum ve çevresindeki kosismik yer değiştirmelerin hesaplanması amacıyla 22.FENBIL.30 no’lu proje kapsamında kurulan 17 noktalı GNSS ağı kullanılmıştır. Ağda yer alan noktalarda 2022 ve 2023 yıllarında gerçekleştirilen GNSS ölçümlerinden elde edilen koordinatlar, bölgede yer alan TUSAGA-Aktif istasyonları ve TUTGA-99A noktalarının intersismik ve postsismik hızları kullanılarak deprem epoğuna taşınmıştır. Elde edilen sonuçlar Kahramanmaraş depremleri kaynaklı kosismik yer değiştirmelerin Erzurum civarında vektörel olarak 2.5 mm ile 30 mm arasında olduğunu ve bölgede GB yönlü bir atımın meydana geldiğini göstermektedir. Bu sonuçlar, sol yanal atım karakterine sahip fayların ürettiği bu yıkıcı depremlerin dış merkezleri ve odak mekanizma çözümleri ile literatürde gerçekleştirilen geniş ölçekli çalışmalarla uyum içerisindedir. Ayrıca, Erzurum ve çevresindeki mevcut sismik tehlikeyi değerlendirmek amacıyla 1900-2024 yılları arasını kapsayan KRDAE deprem kataloğu kullanılarak hesaplanan a ve b parametreleri, 3 ayrı alt bölgeye ayrılan alanda bulunan faylarda farklı aktivite ve gerilim birikim düzeyleri olduğunu göstermiştir. Hesaplamalar sonucunda a parametresi, Erzurum’un B-KB’sındaki bölgede yüksek (a=5.29), diğer bölgelerde ise orta seviyede sismik aktiviteyi işaret etmektedir. b parametresi ise Erzurum’un batısında küçük depremlerin daha sık olduğunu (b=0.90), doğusunu kapsayan bölgede büyük depremlerin daha fazla olabileceğini (b=0.69), güneyinde ise daha dengeli bir tehlike profili olduğunu ortaya koymuştur (b=0.76). Elde edilen sonuçlar, bölgenin sismik aktivitesiyle uyumlu olup, bölgedeki heterojen tektonik yapıların büyük deprem potansiyeli taşıdığını göstermektedir. Bu bulgular, bölgedeki gelecekteki deprem tehlike analizleri için önemli bir temel oluşturmaktadır.

The North Anatolian Fault Zone (NAFZ) in the north of Türkiye is considered one of the most active faults on earth and have caused many major earthquakes in the last century. Surface ruptures by those earthquakes indicate that this tectonic feature consists of many segments, which reveal different characteristics in terms of geometry and mechanism. NAFZ lies along between Bingöl in the eastern Turkey and Saros Gulf in the west. This study focuses on the central part of the NAFZ between Niksar and Ilgaz provinces. In addition to the main branch, the central section of the NAFZ also contains two sub-branches extending southward: Merzifon-Esençay and Sungurlu Faults. In the literature, there are several studies for the region, however a comprehensive study mainly focusing on the main branch of the NAFZ and its sub-branches along the central NAFZ has not been conducted yet, which would fully reveal the fault mechanism and seismic potential in the region. The aim of this study is to derive an up-to-date high-spa-tial-resolution Global Navigation Satellite Systems (GNSS) velocity field for the central NAFZ and to correlate with the strain accumulations along the faults. Based on this, a high-spatial-resolution GNSS network consisting of 60 sites was established enclosing the central NAFZ. The previously archived GNSS data for the same observation sites were collected from the different studies in the region and a new GNSS campaign measurement was conducted between October 2023 and February 2024. All GNSS data were processed using GAMIT/GLOBK software, and the results indicate the GNSS velocities ranging from 3-30 mm/year and their associated uncertainties of maximum ± 1.5 mm/year with respect to the Eurasian tectonic plate.

Bu çalışmada, Ecemiş Fayı ve çevresindeki kabuksal deformasyonun belirlenmesi amacıyla kurulan 28 noktalı GNSS ağında 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri sonrası meydana gelen kosismik deformasyon incelenmiştir. TÜBİTAK 121Y409 numaralı proje kapsamında kurulan GNSS ağı, bölgede yer alan TUTGA noktaları ve TUSAGA-Aktif istasyonları ile genişletilerek 64 noktalı bir GNSS ağı oluşturulmuştur. Proje ağında kampanya tipi 25 noktada, 2022 Temmuz ayında bir kampanya GNSS ölçümü yapılmıştır. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremlerinden sonra ise 2023 Temmuz ayında bir kampanya daha ölçüm yapılmıştır. Ayrıca ağda yer alan TUTGA noktalarının ve TUSAGA-Aktif istasyonlarının deprem öncesi (presismik) dönemde en az 3 farklı yıla ait GNSS verileri temin edilmiştir. Tüm GNSS verileri GAMIT/GLOBK yazılımı ile değerlendirilmiştir. Ağda yer alan TUTGA ve TUSAGA noktalarının deprem öncesi verileri ile bu noktalara ait Avrasya sabit (ITRF14) hızları elde edilmiştir. Ayrıca TUSAGA Aktif istasyonlarının deprem sonrası (postsismik) 10 aylık verilerinin değerlendirilmesiyle deprem sonrası hızlar elde edilmiştir. Deprem öncesi ve sonrası hızlar kullanılarak kampanya tipi noktaların hızları enterpolasyon yöntemi ile hesaplanmıştır. Kampanya tipi noktalarda depremin neden olduğu atım miktarları, enterpolasyon ile elde edilen hızlar kullanılarak deprem öncesi ve sonrası koordinatların deprem anı epoğuna kaydırılmasıyla hesaplanmıştır. Kampanya tipi noktalarda atım miktarlarının doğu bileşende 10 mm ile 410 mm ve kuzey bileşende ise 18 mm ile 316 mm arasında değiştiği belirlenmiştir.

30 Ekim 2020 tarihinde Sisam adası kuzeyinde Mw:6.9 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Bu deprem İzmir şehir merkezinde ve bazı ilçelerinde can ve mal kayıplarına yol açmıştır. Deprem sonrası İzmir ve güneyinde yapılan çalışmalar, en büyüğü Seferihisar'da olmak üzere İzmir ve güneyinde 4-14 cm arasında değişen miktarlarda yatay atım meydana geldiğini göstermiştir. İzmir ve güneyinde ise Mw:6.1 ile Mw:6.9 arasında deprem üretme potansiyeline sahip olan diri faylar yer almaktadır. Meydana gelen bir depremin civardaki fayların neden olabileceği depremleri etkileyebilmesi nedeniyle bu bölgede postsismik deformasyonun takip edilmesi amacıyla 27 noktalık bir GNSS ağı kurulmuştur. Bu ağda 2020-2022 arasında 6 aylık periyotlar halinde 4 kampanya GNSS ölçümü gerçekleştirilmiştir. GNSS verileri kullanılarak tüm noktaların Avrasya sabit hızları elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ağdaki noktaların hem deprem sonrasında kendi aralarındaki hem de deprem öncesi hızlarla aralarındaki farkların 6 mm'ye ulaştığını, buna bağlı olarak bölgede postsismik etkinin devam ettiğini göstermektedir.

Batı Anadolu'nun en önemli sismik kaynaklarından biri olan Akşehir-Simav Fay Sistemi (ASFS), batıda Sındırgı ile doğuda Akşehir arasında KB-GD gidişli ve yaklaşık toplam 400 km uzunluğunda bir dizi fay segmentinden oluşan neotektonik bir yapıdır. Bu segmentlerden biri olan Banaz Segmenti 32 km uzunluğundadır ve ASFS'nin orta kesiminde Banaz ile Simav arasındaki Comburt Vadisi boyunca fay dikliğine sahip bir topografik görünüm sunmaktadır. Bu çalışmada Banaz Fayı'nın geometrisi esas alınarak 27 adet GNSS noktası kurulmuştur. 2016-2023 yılları arasında yıllık periyotlarla 6 adet kampanya ölçüsü gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen GNSS ölçümlerine dayalı olarak; öncelikle bölgenin hız alanları hesaplanmıştır. Elde edilen hız vektörleri kullanılarak bölgede yer alan faylar üzerindeki gerilmelerin miktarları ve yönleri belirlenmiştir. Ağda yapılan GNSS gözlemleri bölgenin güneybatı yönünde 20-30 mm/yıl hızlarla hareket ettiğini göstermektedir. Jeodezik hızlar kullanılarak yapılan gerilme analizleri bölgenin yıllık 40-50 nanostrain (ns) civarında deforme olduğunu göstermektedir.