This research delves into the evolving role of the accounting and auditing professions in the digital age, with a focus on the implications of ChatGPT, a sophisticated artificial intelligence tool developed by OpenAI. The study employs a novel approach by engaging ChatGPT to predict the future of these professions, further probing with targeted inquiries to deepen the understanding. The analysis reveals that despite the rapid digital transformation and integration of AI in accounting processes, the core accounting profession is likely to persist. However, it underscores a significant shift in skill requirements, emphasizing the importance for accountants to enhance their expertise in data analysis, cyber security, and technological adaptability. The study also explores AI's potential applications in auditing, suggesting that AI can augment efficiency, accuracy, and risk assessment, while also highlighting the irreplaceable value of human judgment in complex scenarios. Interestingly, the insights generated through interactions with ChatGPT show a strong alignment with existing literature, indicating the tool's utility and reliability in professional contexts. The findings suggest that embracing technological advancements and continuous learning are imperative for accountants to remain relevant and competitive in this rapidly evolving digital landscape.

Çalışmada Borsa İstanbul (BIST) gıda ve içecek endeksinde işlem gören işletmelerin kar düzleştirmeleri üzerinde ertelenmiş vergi varlığı, vergi planlaması ve finansal performans düzeyinin etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda gıda ve içecek endeksinde işlem gören işletmelerin 2013 ve 2022 yıllarına ilişkin kar/zarar tablosu ve finansal durum tablolarına ilişkin veriler kullanılmıştır. İşletmelerin kar düzleştirme yapıp yapmadığına karar verebilmek için Eckel (1981) endeksinden elde edilen skorlar kullanılmıştır. İşletmelerin ertelenmiş vergi varlığı kalemindeki değişimin bir dönem önceki ertelenmiş vergi varlığına bölünmesi suretiyle ertelenmiş vergi varlığı değişkeni hesaplanmıştır. Vergi planlaması değişkeni dönem net karının, aynı dönemdeki vergi öncesi kar kalemine bölünmesiyle belirlenmiştir. Finansal performans boyutunda ise vergi öncesi karın aktif toplamına bölünmesiyle hesaplanan aktif karlılığı formülasyonu kullanılmıştır. Lojistik regresyon yönteminin kullanıldığı çalışmadan elde edilen sonuçlara göre ertelenmiş vergi varlığı ve aktif karlılığı bağımsız değişkelerinin kar düzleştirme üzerinde etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. Fakat vergi planlaması bağımsız değişkeninin kar düzleştirme bağımlı değişkeni üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Bu çalışma ile 2005-2019 yılları arasında Borsa İstanbul (BIST)’da kesintisiz olarak işlem gören işletmelere ait 15 yıllık veriler yıllık bazda incelenmiş ve bu verilerden hareketle işletmelerin ihtiyatlılık düzeyleri ile finansal sürdürülebilirlikleri arasında bir ilişki olup olmadığı test edilmiştir. Finansal sürdürülebilirlik bağlamında Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları (TMS/TFRS)’na göre raporlama yapan işletmelerin uzun vadede dönem kârı ve kapsamlı kâr rakamları ile dönem sonu hisse senedi fiyatları ele alınmıştır. İşletmelerin ihtiyatlılık düzeylerinin hesaplanmasında Givoly ve Hayn (2000) tarafından geliştirilen “Negatif Tahakkuklar Yöntemi” kullanılmıştır. Araştırma ile işletmelerin finansal durum tabloları, nakit akış tabloları ve kâr/zarar ve diğer kapsamlı gelir tablolarından faydalanılarak elden edilen veriler panel veri analizi yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Araştırma sonucunda işletmelerin ihtiyatlılık düzeyleri negatif olarak arttıkça, uzun dönemde işletmelerin toplam kapsamlı kârı ve dönem sonu hisse senedi fiyatlarının arttığı, dönem kârlarının ise azaldığı tespit edilmiştir.

Kurumsal yönetim uyum derecelerinin etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 2015-2021 yılları arasında borsada kesintisiz işlem gören işletmeler tarafından raporlanan faaliyet raporları, entegre raporlar ve sürdürülebilirlik raporları üzerinde içerik analizi yöntemi uygulanarak veriler elde edilmiştir. İşletmelerin kurumsal yönetim uyum derecelerinin belirlenmesinde ulusal ve uluslararası alanda kurumsal yönetim ve kredi derecelendirme hizmetleri veren kurumların hazırladıkları derecelendirme raporları esas alınmıştır. Kurumsal yönetim uyum dereceleri; pay sahipleri, kamuyu aydınlatma ve şeffaflık, menfaat sahipleri ve yönetim kurulu ile ilişkili olmak üzere dört ana başlık altında ele alınmıştır. Karbon emisyon açıklamaların belirlenmesinde ise Choi vd. (2013) tarafından geliştirilen model kullanılmıştır. Kurumsal yönetim endeksinde işlem gören işletmelerin karbon emisyon açıklamaları üzerinde kurumsal yönetim uyum derecelerinin etkisinin belirlenmesi zaman ve kesit verilerinin bir arada analiz edilmesine olanak sağlayan panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma değişkenlerinde otokorelasyon ve değişken varyans problemi bulunduğundan sabit etkili modelde daha etkili sonuçlar verebilen Arellano (1987), Froot (1989) ve Rogers (1993) tahmincisi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre işletmelerin karbon emisyon açıklamaları üzerinde pay sahipleri kurumsal yönetim uyum derecesi ile kamuyu aydınlatma ve şeffaflık uyum derecelerinin anlamlı bir etkisi olmadığı tespit edilirken, menfaat sahipleri kurumsal yönetim uyum derecesi ile yönetim kurulu kurumsal yönetim uyum derecesinin karbon emisyon açıklamaları üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çalışmada BIST’te işlem gören işletmelerin denetim kaliteleri üzerinde borçlanma maliyetleri, kaldıraç oranı ve işletme büyüklüklerinin etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda BIST’te işlem gören işletmelerin 2012 ve 2021 yıllarına ilişkin dönem sonunda yayımladıkları bağımsız denetim raporları ile birlikte kar/zarar tablosu ve finansal durum tablolarına ilişkin veriler kullanılmıştır. Bu kapsamda elde edilen veriler lojistik regresyon yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre işletmelerin denetim kaliteleri ile borçlanma maliyetleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu ilişkiye göre “BIG 4” denetim şirketleri tarafından denetlenen işletmelerin, denetlenmeyen işletmelere göre borçlanma maliyetlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Denetim kalitesi ile işletme büyüklüğü arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenirken, denetim kalitesi ile kaldıraç oranı arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Çalışmada Borsa İstanbul (BIST)’te işlem gören sigorta işletmelerinin kazanç yönetimi ile entelektüel sermaye arasındaki ilişki ele alınmıştır. Araştırmada 2014Q2 ve 2022Q2 yıllarına ilişkin veriler kullanılmıştır. Entelektüel sermayenin ölçümünde “entelektüel katma değer katsayısı” formülasyonu kullanılmıştır. Kazanç yönetiminin ölçümünde ise “Healy Modeli” tercih edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre analize dahil edilen sigorta şirketlerinin kazanç yönetimleri ile entelektüel sermaye bileşenlerinden olan kullanılan sermaye etkinliği katsayısı ile insan sermayesi etkinliği katsayısı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Fakat kazanç yönetimi ile yapısal sermaye etkinliği katsayısı arasında negatif ve %1 düzeyinde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ulaşılan bu sonuç sistem gelişimini tamamlayan işletme yöneticilerinin finansal tablolar üzerinde makyajlama yapma ihtiyacını azaltacağını göstermektedir.