Sosyo-bilimsel konular (SBK), temeli bilimsel araştırma sonuçlarına, uygulamalarına veya uygulama sonuçlarında ortaya çıkan problemlere dayalı olan ve çoğunlukla sonuçları canlı yaşamı, doğa üzerinde etkili, toplumsal, ekonomik, politik ve ahlaki olarak tartışmalı konulardır. Bu anlamda, öğrencilerin bilimsel okuryazar olarak eleştirel düşünme becerilerini kullanarak gelecekle ilgili karar verme sürecinde aktif rol alıcılar olarak SBK konularındaki eğitimleri toplumsal boyutta son derece önemlidir. SBK öğretiminde ise fen bilimleri ve biyoloji öğretmenlerinin diğer alanlara göre öğrenciler üzerindeki etkisi ve öğretim programları içeriği açısından daha fazla öne çıkmaktadır. Dolayısıyla bu araştırmada, Biyoloji öğretmenlerinin SBK konularının öğretimini öğrencilerle nasıl gerçekleştirdikleri ve nelere ihtiyaçları olduğunu tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden biri olan olgu bilim (phenomenology) kullanılmıştır. Çalışma grubu, 2017–2018 akademik yılı güz yarıyılında Türkiye’nin farklı şehirlerinde görev yapmakta olan on dört Biyoloji öğretmeninden (9 kadın, 5 erkek) oluşmuştur. Araştırmacılar tarafından hazırlanan görüşme formu kullanılarak veriler elde edilmiştir. Öğretmenlerle yüz yüze, telefonla ve yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde ise araştırma problemlerine göre oluşturulan kategoriler için içerik analiz yöntemiyle kodlar oluşturulmuştur. Görüşmelerin transkripsiyonu, kodlanması ve analizi bu çalışmanın araştırmacılarından ikisi tarafından bağımsız olarak yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, öğretmenlerin SBK’nın tanımı, öğretim yöntem ve teknikleri, konu içerik bilgisi ve öğretim materyalleri boyutunda desteğe gereksinimlerinin olduğu tespit edilmiştir.
Bu araştırmanın amacı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yeni okuryazarlık becerilerini ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışma grubunu İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan bir ilkokulun dördüncü sınıfında okuyan 31 öğrenci oluşturmaktadır. Yeni Okuryazarlık Becerileri Rubriği (YOBR) olarak adlandırılan rubrik, Kingsley’in (2011) uyarlama yaparak kullandığı ORCA adlı ölçme aracından faydalanılarak geliştirilmiştir. Rubrik geliştirme sürecinde, içerik, kullanım, yaş düzeyi ve güvenirlik açısından MEB onaylı web sitelerine karar verildikten sonra sınıf-içi uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Rubriğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı, madde analizi, Fleiss Kappa katsayısı ve puanlayıcılar arası güvenirlik yoluyla; geçerliği ise uzman görüşleri ve pearson momentler çarpım korelasyonu yoluyla test edilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde, dört ana bölüm ve bölüm içi sorularla toplamda 12 sorudan oluşan istatistiksel olarak geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı elde edilmiştir.
31 December 2019 in Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi
Eleştirel düşünme, mantık yürütme, tartışma sırasında gerekçeler sunma, kanıtları değerlendirme ve karar verme gibi düşünmenin en temel ölçütlerine dayanmaktadır. Bu nedenle, her yaş düzeyinde öğrencilerde geliştirilmesi gereken bir beceridir. Dünyada ve ülkemizde okul öncesi eğitim programlarında eleştirel düşünme becerilerini kazandırmak amaç ve kazanımlar arasında yer almaktadır. Ancak ülkemizdeki okul öncesi fen eğitimine yönelik kaynak kitaplar incelendiğinde, eleştirel düşünme becerilerinden hangilerinin kazandırılması gerektiği ve bunların hangi uygulamalarla kazandırılabileceği konusunda bazı eksiklikler tespit edilmiştir. Bu eksiklikleri gidermek amacıyla, bu çalışmada, okul öncesi fen eğitiminde kazandırılması gereken eleştirel düşünme becerileri ölçütleri belirlenerek bu ölçütleri değerlendirmeye yönelik bir rubrik, iki bağımsız araştırmacıdan uzman görüşü alınarak oluşturulmuş ve on bir öğretmenin görüşü alınarak son haline getirilmiştir. Bu rubriğin kullanımı ve rubrikte yer alan ölçütlerin her birinin kazandırılması için örnek etkinlik ve beklenen kazanım örnekleri verilmiştir. Son olarak, rubriğin geliştirilmesi ve eleştirel düşünme becerilerinin kazandırılması için uygun olabilecek fen etkinlikleri tartışılmış ve buna yönelik öneriler sunulmuştur.
Artificial intelligence (AI) has the potential to support sustainable science teacher education by promoting inquiry, responsible technology use, and digital competence. This study examined the effects of an AI-supported guided inquiry intervention on pre-service science teachers’ artificial intelligence literacy (AIL), self-perceived computational thinking skills (SPCTS), and conceptual understanding of photosynthesis and cellular respiration. A quantitatively driven quasi-experimental pretest–posttest control group design with an embedded qualitative component was employed with 48 s-year pre-service science teachers in Türkiye. The experimental group participated in an eight-week AI-supported guided inquiry program integrating problem and design-based learning, whereas the control group received conventional instruction. Mixed-design ANOVA revealed significant group-by-time interactions for conceptual understanding of photosynthesis (F (1, 41) = 22.79, p < 0.001, ηp2 = 0.357) and cellular respiration (F (1, 44) = 25.70, p < 0.001, ηp2 = 0.369), whereas no significant effects were found for AIL or SPCTS (p > 0.05). Qualitative findings showed that participants reported perceived benefits and engagement in conceptual learning, inquiry, collaboration, critical evaluation of AI-generated outputs, and digital content creation. The findings suggest that AI-supported guided inquiry can strengthen disciplinary conceptual learning while fostering competencies associated with sustainable science teacher education, although longer interventions may be required to produce measurable gains in AIL and SPCTS.
1 June 2025 in Journal of Interdisciplinary Education: Theory and Practice
Food literacy/nutrition and sustainable agriculture, which are among the most important issues of our time, have started to have a significant place in education along with many other fields in recent years. In this regard, the aim of this study is to determine the effect of the ‘From Soil to Table STEAM’ project, which includes STEAM-supported applications to raise secondary school students' awareness of where the food on our tables comes from, how it is produced and about green and sustainable agriculture. The participants consisted of 20 6th, 7th and 8th grade immigrant and disadvantaged students (children of martyrs, orphans, earthquake victims) determined according to purposive criterion sampling. The research was carried out as a case study, which is one of the qualitative research methods. The forms ‘Where Does Our Food Come From?’ and “Let's Draw Our Meals in 2050” created by the researchers were used as data collection tools. The forms were applied at the beginning and the end of the project. As a result of the content analysis, it was seen that the students' knowledge about the sources of nutrients was good in the pre-treatment and some students, although few, corrected their mistakes on this subject. Also, after the training, it was observed that some students became aware of the production methods of healthy foods and tended to prefer healthy nutrition. In addition, it was observed that students were provided with both knowledge and hope for the sustainability of healthy meals for the future.
11 April 2026 in Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi
Bu araştırma, eğitim fakültelerinde uygulama okullarının gerekliliğine ilişkin öğretmen adaylarının görüşlerini ölçmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi hedeflemiştir. Keşfedici sıralı desen kullanılan çalışmada, nicel ve nitel yöntemler birlikte uygulanmıştır. Örneklem, Türkiye'deki 111 son sınıf ilköğretim matematik ve fen bilgisi öğretmen adayından oluşmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde, 45 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşleri ve madde analizi sonucunda 33 maddeye indirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonrası ölçek 17 maddelik son halini almıştır. AFA, ölçeğin bir faktörlü yapıda olduğunu ortaya koymuş, DFA sonuçları ise uyum iyiliği değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir (RMSEA = .0938, CFI = .899). Güvenirlik analizinde Cronbach’s alfa katsayısı 0.910 bulunmuş, ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet ve öğretmenlik alanlarına göre ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > .05). Genel bulgular, öğretmen adaylarının büyük çoğunluğunun fakülte bünyesinde uygulama okullarının mesleki gelişimlerine olumlu katkı sağlayacağına inandığını göstermektedir. Bu sonuçlar, uygulama okullarının öğretmen yetiştirme süreçlerine önemli katkılar sunabileceğine işaret etmektedir.