Bu araştırmada eğitim alanında 21. yüzyıl becerileri ile ilgili olarak yapılan akademik çalışmaların bibliyometrik analizi yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilmiştir. Arama sonucunda WoS’ta 22 yıllık zaman dilimini kapsayan 1207 yayın ile karşılaşılmıştır. Elde edilen bu çalışmalar “eğitim/eğitim araştırmaları” kategorisi ile sınırlandırıldığında yayın sayısı 810 çalışmaya indirgenmiştir. İncelenen 810 çalışmanın bibliyometrik veri analizi VOSviewer programı aracılığı ile atıf analizi ve veri görselleştirilmesi yapılmıştır. Bu araştırma kapsamında incelenen çalışmaların yayınlandıkları yıl, dergi, dergi indeksleri, konu, yöntem, veri analiz teknikleri, veri toplama kaynakları, veri toplama araçları, anahtar kelimelerin dağılımı, çalışmaların yapıldığı ülkeler ve kıtalara göre dağılımına yer verilmiştir. Bu çalışmanın, konuya ilişkin genel bir çerçeve belirlemesi ve 21. yüzyıl becerileriyle ilgili olarak gerçekleştirilen çalışmaların eğilimlerini ortaya koyarak, alanda yapılacak benzer çalışmalara katkı sunması beklenmektedir.

Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretiminde analoji tekniği kullanımının öğrencilerin akademik başarısı ve sosyal bilgiler dersine yönelik tutumları üzerindeki etkisini belirlemek, uygulamaya ilişkin gözlemler yapmak ve öğrenci günlüklerinden elde edilen görüşleri ortaya koymaktır. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın nicel kısmı yarı deneysel desen, nitel kısmında ise durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu 22 kontrol grubu, 17 deney grubu olmak üzere 39 öğrenci ile yürütülmüştür. Deney grubuna analoji etkinlikleri uygulanırken, kontrol grubunda ise ders kitabına bağlı olarak müfredat takip edilmiştir. Çalışmanın nicel veri toplama araçları sosyal bilgiler dersi tutum ölçeği ve 7. sınıf sosyal bilgiler dersi ‘Kültür ve Miras’ öğrenme alanına başarı testi kullanılmıştır. Nitel veriler yapılandırılmamış öğrenci günlükleri ve yapılandırılmamış gözlemci görüşlerinden elde edilmiştir. Nicel veriler karşılaştırılmalı istatistiksel analiz yöntemleri ile nitel veriler de içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre analoji tekniğinin öğrencilerin sosyal bilgiler dersi başarı puanları ile sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Aynı durum nitel sonuçlarla da örtüşmektedir.

Bu araştırmanın amacı merkez üssü Kahramanmaraş olan 6 Şubat depremini yaşayan ortaokul öğrencilerinin metaforik algı ve deneyimlerini araştırmaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgu bilim) deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Gaziantep ilinde Şehitkamil ve Şahinbey ilçelerinde bulunan 5’inci, 6’ncı, ve 7’nci sınıf düzeyinde 189 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri iki sorudan oluşan “Deprem…gibidir. Çünkü…” şeklinde metafor formu ile toplanmıştır. Araştırmaya ilk etapta 200 öğrenci katılmıştır. Fakat 11 öğrencinin verileri araştırmanın amacına uygun olmadığı için çalışmada değerlendirilmeye alınmamıştır. Bu öğrenciler toplamda 69 metafor (kod) geliştirmişlerdir. Bu metaforlardan en fazla “kıyamet” metaforu üretilmiştir. Öğrencilerin deprem ile ilgili ürettikleri metaforlar; psikolojik etki, din, korku, ayrılık, hareket, kasvet, doğal olaylar, ani durumlar, nesneler ve ses teması şeklinde 10 tema altında toplanmıştır.

Bu araştırmada, “2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programında” yer alan 7. sınıf “Kültür ve Miras" öğrenme alanına yönelik bir başarı testinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Başarı testinin geliştirilmesinde araştırma yöntemlerinden tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep İlinin Şehitkamil ve Şahinbey ilçelerine bağlı 3 devlet ve 1 özel ortaokulunda 7. sınıfta öğrenim gören 300 öğrenci oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme yönteminden kolay ulaşılabilir durum örneklemi ile öğrenciler belirlenmiştir. 7. sınıf SBDÖP ‘Kültür ve Miras’ öğrenme alanında yer alan 5 kazanıma uygun çoktan seçmeli 42 soru, araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Madde havuzu oluşturulduktan sonra testin kapsam ve görünüş geçerliği için uzman görüşleri alınmıştır. Başarı testinin geçerli ve güvenilir olması için madde analizi yapılmıştır. Madde analizlerine göre, 4 sorunun madde güçlük ve madde ayırt edicilik değerleri zayıf çıktığı için testten çıkarılmıştır. Ayrıca soru sayılarının zorluk ve kazanımlar açısından dengeli bir dağılım göstermesi için 13 soru testten çıkarılmıştır. Test genelinde madde güçlük indeks değeri 0,41, madde ayırt edicilik değeri de 0,38 olarak bulunmuştur. Test sorularını iç tutarlılığını tespit etmek için Kr-20 güvenirlik analizi yapılmıştır. Testin Kr- 20 değeri 0,799 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak 25 sorudan oluşan geçerliliği ve güvenirliği kanıtlanmış oldukça güvenilir bir başarı testi geliştirilmiştir.

This study aimed to synthesize quantitative and qualitative evidence regarding the use of Geographic Information Systems (GIS) in social studies education through a mixed-methods meta-analysis that combines meta-analysis and meta-thematic analysis. As part of the quantitative synthesis, seventeen experimental and quasi-experimental studies were thematically analyzed, while seventeen qualitative studies were thematically analyzed as part of the qualitative synthesis. The results of the meta-analysis, which employed a random-effects model, indicated that the use of GIS has a significant positive effect on participants in the intervention groups’ academic achievement (Hedges’ g = 1.021). Moderator analyses revealed that sample size (Q = 0.382, p = .826), grade level (Q = 3.082, p = .214), duration of implementation (Q = 1.309, p = .520), and publication type (Q = 2.977, p = .226) did not result in statistically significant differences in effect sizes. The meta-thematic analysis identified six themes: higher-order thinking and cognitive skills, the learning process and environment, map literacy and spatial skills, awareness, emotional and motivational contributions, and technological and practical challenges. Qualitative findings indicate that, in the studies examined, the use of GIS was associated with positive contributions to participants in the intervention groups’ cognitive processes, spatial thinking and reasoning, learning experiences, awareness, and motivation. However, these qualitative findings were not interpreted as evidence of objective improvement in participant’ cognitive or affective characteristics. Similarly, no direct link or causal mechanism at the study level was tested between qualitative themes and quantitative effect sizes related to academic achievement. Therefore, the findings suggest that quantitative evidence of the positive impact of GIS use on academic achievement and the learning experiences and perceived benefits reported in qualitative studies provide complementary, yet non-causally linked, evidence.

: Bu araştırmada 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer alan çokkültürlülük konuları ele alınmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma materyali olarak 2023-2024 eğitim öğretim yılında Ekoyay Yayınevi tarafından 7. sınıflar için yayımlanan ders kitabı kullanılmıştır. 7. sınıf ders kitabında yer alan çok kültürlülük konuları içerik analiziyle incelenerek “Farklı Kültürleri Tanımaya Yönelik Farkındalık, Farklı Kültürlerin Bir Arada Yaşaması, İnsan Hak ve Özgürlükleri Bağlamında Çok Kültürlülük” temaları oluşturulmuştur. Bu temalar kendi içinde alt temalara göre sıralanmış, frekans ve yüzde değerleriyle gösterilerek tablo hâlinde sunulmuştur. Farklı kültürleri tanımaya yönelik farkındalık teması altında ‘Farklı Kültürler Arası Etkileşim’, Farklı kültürlerin bir arada yaşaması teması altında ‘Dini Hoşgörü’, İnsan hak ve özgürlükleri bağlamında çok kültürlülük teması altında ise ‘Düşünce Özgürlüğü’ alt temasının ilk sırada yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan bu çalışmanın çokkültürlülük kavramına ilişkin farkındalık düzeyinin artmasına, sosyal bilgiler öğretiminde kullanılan ders kitaplarında çok kültürlülük gibi temel insan hak ve özgürlükleriyle ilgili güncel konulara daha fazla yer verilmesine katkı sunması beklenmektedir.