This study, which looks at the relationship between religion and the digital world, a term used to describe today's rapidly developing communication and information technologies, offers a glimpse of the future from the present of digital religion. The rituals and practices in which digitalized religion differs from traditional religion are significant in terms of mindsets and habits in the daily lives of individuals. However, the fact that individuals change their religious identity and affiliation for periods that can be considered frequent and even choose to leave religion makes them religious nomads. Religious nomadism expresses the reflection of the individual's identity construction on digital platforms. Studies show that similar cases will become more frequent in the coming years. With the concern that this and similar situations will become more frequent in the future and against possible similar phenomena, individuals, groups, or organizations should participate in digital platforms and produce content. The study examines this shortcoming through various examples.

6 Şubat Kahramanmaraş merkezli iki büyük deprem sadece 11 ili değil Türkiye’nin tamamını ilgilendiren önemli sosyal bir hadise olarak tarihteki yerini aldı. Önemli iç göç hareketlerine neden olan depremin ardından yaşananlar, afet sosyolojisinin Türkçe literatürde neden daha fazla çalışılması gerektiğini hatırlattı. Ülkemizde uluslararası düzensiz göç çalışmalarının gölgesinde kalan iç göç hareketlerinin ülke içerisinde oluşturduğu hareketliliğin tetkik edilmeye muhtaç durumu, özellikle afet sosyolojisinin göç hareketleri ile birlikte incelenmesi gerekliliği ile birleşince bu çalışmanın üzerinden uzun yıllar geçse de kendisinden sonra gelen çalışmalara rehberlik edeceği gerçeğini ortaya koymaktadır. Çalışma, 6 Şubat Depremlerinin ardından Türkiye içerisinde yaşanan iç göç hareketlerini, afet sosyolojisi bağlamında ve sosyal politikalar ekseninde analiz etmeyi ve durum tespiti yapmayı, gelecekte yaşanması muhtemel benzer afet durumlarında da yapılması gerekenleri aktarmayı amaç edinmektedir. Sonuç itibariyle düşünüldüğünde ise; Türkiye’de deprem sonrası yaşanan iç göç hareketlerinin kısa sürede geri dönüşlere sebep olduğu fakat bu süreç içerisinde toplumun belleğinde önemli kırılmalara da neden olduğu görülmüştür.

Housing is regarded as more than merely a physical shelter; it is an essential component for the preservation of familial structures and social welfare. The Industrial Revolution and subsequent societal developments have rendered housing a fundamental human right and a central concern of public policy. The composition of family units significantly influences demographic trends. Fundamental characteristics, including fertility, divorce, migration, and household size, are intrinsically linked to housing situations. This study investigates the impact of housing circumstances on family structure variables utilizing a panel dataset from 2000 to 2024, sourced from the Eurostat database. The total fertility rate and crude divorce rate were designated as dependent variables, whereas the number of rooms per capita was classified as the independent variable. The findings from the panel data analysis indicate that home width positively influences fertility and negatively impacts divorce rates. The results indicate that the comprehensive integration of housing and family policies is crucial for demographic sustainability.

İbn-i Haldun’un toplumları tasnif ederken kullandığı göçebe (bedevi) tanımlaması göç hareketleri ile birlikte düşünülünce, insanın daha iyiye, daha güzele, maddi ve manevi, bireysel veya toplumsal birtakım beklentilerle hareket etmesi yine İbn-i Haldun’dan mülhem “geçmişler geleceğe, suyun suya benzemesinden daha ziyade benzerler” ifadesindeki gibi, tarihin bir dönemindeki göç hareketinin temelinde yatan nedenler ve düşünceler de hemen hemen her dönemde karşılaşılan göç hareketlerine benzemektedir. Geçmişte yaşanılan birçok değişimin amili olan göç hareketleri, yeni medeniyetlerin kurulmasına neden olurken, İslam tarihi içerisinde de kıymete değer bir noktada kendisine yer bulmuştur. Hicret hadisesi, Peygamber (a.s.)’ın yol arkadaşı ile birlikte gerçekleştirdiği bir yer değiştirmenin çok ötesinde anlamlara sahip olmuş, İslam Devleti’nin kurulmasından dünyaya yayılmasına kadar geçen süreç içerisinde başlangıç noktası olmuştur. Dolayısıyla özel bir göç şekli olan Hicret ile inananların düşünce dünyalarında bir devrim gerçekleşmiş, öncesi ve sonrasıyla Hicret farklı anlamlar kazanmıştır. Bu farklı anlamları çalışma üç farklı göç teorisi üzerinden incelemiş ve birincil kaynaklarla metin analizi yapılmıştır. Konunun interdisipliner yapısı gereği din, tarih ve sosyoloji bilim dalları arasında karşılaştırmalı analizlerle konu tartışılmıştır. Çalışma özellikle göç hareketlerinin salt yer değiştirme olarak düşünülemeyeceğini, Hicret örneğinde olduğu gibi yeni bir dünya kurmanın başlangıcı kabul edilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Sosyal bir olgu olan göç hareketlerinin sosyolojik boyutuna dini bir perspektifle bakmakta, böylece göç olgusu bireyin inanç dünyasında farklı bir konuma yükselmektedir. Göç hareketlerini bu açıdan tekrar tekrar çalışması gerekmektedir. Hicret, bu manada özellikle İslamiyet’in ilk yıllarında zulüm ve baskıdan uzaklaşarak İslam’ı yaşayabilmenin bir yolu iken, daha sonraki yıllarda özellikle cihat anlayışıyla birlikte tebliğ faaliyetlerinin özel bir şekli olarak anlam kazanmış, göç hareketleri bugünkü anlamıyla sadece maddi anlamda daha iyi bir hayat için gerçekleştirilmemiştir. Bundan dolayıdır ki sosyolojik anlamdaki yer değiştirmenin karşılığı, dini literatürde bir hayat tarzının yaşanılması ve yaşatılması için anlatılması anlamına dönüşmüştür. Çalışma, büyük medeniyetlerin kurulmasında göç hareketlerinin ne kadar önemli bir değişime aracı olduğunu Hicret olgusunun ise bu bağlamda biricikliğini ifade etmektedir.

İnsanlık tarihi ile birlikte başlatılan göç hareketleri, sebebi, şekli veya sonucu ne şekilde analiz edilecek olursa olsun bir yer değiştirme hareketi olarak ele alınmaktadır. Göç hareketleri noktasında özne Türkiye olduğu zaman Kemal Karpat’ın muhteşem ifadesiyle; “Türkiye’nin hem tarihte hem bugün göçlerden en fazla etkilenen ülkelerden biri olduğunu herkes bilir veya bildiğini düşünür; fakat önemini kavramakta güçlük çeker.” Özellikle göç hareketlerinin bazı çeşitleri tarihin farklı dönemlerinde ön plana çıkmakta, diğer bazıları göz ardı edilmektedir. İç göç – işgücü ilişkisini incelemeyi amaç edinen bu çalışmada son yıllarda göz ardı edilen iç göç hareketleri merkeze alınacaktır. Panel veri yöntemiyle analiz edilen iç göç hareketlerinin işgücüne etkisi ve sonuçları değerlendirilecek, işsizlik, istihdam ve işgücüne katılma oranları ile birlikte değerlendirilen bu hareketlerin toplumsal değişmeye etkisi incelenecektir.

Bu çalışma, göç sosyolojisi ile dijitalleşme çalışmalarının kesişiminde yer alan yapay zeka (YZ) destekli göçmen entegrasyon uygulamalarını eleştirel bir perspektiften incelemektedir. Araştırmanın temel sorusu şudur: Yapay zeka uygulamaları, göçmen entegrasyonunda bürokratik engelleri aşan bir fırsat penceresi mi sunmakta, yoksa yeni eşitsizlikler üreten bir "dijital kafes" mi oluşturmaktadır? Bu soruya yanıt vermek amacıyla beş farklı yapay zeka uygulaması ampirik vaka analizi yöntemiyle incelenmiştir: Ekonomik entegrasyon bağlamında beceri eşleştirme platformu SkillLab, sosyal entegrasyon bağlamında anlık tercüme platformu Tarjimly, kurumsal entegrasyon bağlamında hukuki danışmanlık chatbotları (MigrantHelp), mekânsal entegrasyon bağlamında algoritmalı iskân sistemi Refugees.AI ve eğitim entegrasyon bağlamında dijital eğitim platformu Kiron. Bulgular, söz konusu uygulamaların diploma fetişizmini aşma, bilgi asimetrisini giderme ve kaynak dağılımını optimize etme gibi önemli katkılar sunduğunu ortaya koymaktadır. Ancak aynı bulgular, bu teknolojilerin dijital uçurumu derinleştirme, zorunlu rıza paradoksu aracılığıyla göçmenlerin mahrem verilerini sisteme dahil etme ve "işlev kayması" riski taşıyan gözetim altyapıları oluşturma eğiliminde olduğuna da işaret etmektedir. Çalışma, Bourdieu'nün sermaye teorisi, Foucault'nun biyopolitika kavramı, Weber'in demir kafes metaforu ve Goffman'ın damgalanma kuramı gibi klasik sosyolojik çerçevelerden yararlanarak "algoritmik sermaye" kavramını önerir ve teknolojik çözümcülüğün entegrasyon politikalarını depolitize etme riskini mercek altına alır. Sonuç olarak yapay zekanın, sosyal adalet ve hak temelli yaklaşımın yerini alamayacak ancak bunları güçlendirebilecek tamamlayıcı bir araç olarak konumlandırılması gerektiği savunulmaktadır.