Sosyal iletişim ve etkileşim becerileri, OSB olan çocukların güçlük yaşadıkları bir alandır. Dolayısıyla OSB olan çocukların dil ve iletişim becerilerinin gelişimin erken dönemlerinde değerlendirilmesi önemlidir. Bu araştırmada, OSB olan çocuklar için geliştirilmiş Sosyal İletişim Kontrol Listesi-Revize Versiyonu’nun Türkçeye uyarlanması ve Türkçe formunun geçerlik-güvenirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubunu 294 OSB olan çocuk ve çocukların ebeveynleri ile öğretmenleri oluşturmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği kapsamında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Ölçüt geçerliği için Sosyal İletişim Kontrol Listesi-Revize-Okulöncesi Türkçe Versiyonu (SİLKOL-R-OTV) puanlarıyla Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği-2-Okul Öncesi Türkçe Formu (SOYÖ-2-OTF) puanları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ölçeğin güvenirliği ise Cronbach Alfa güvenirlik katsayısıyla incelenmiştir. Analizler sonucunda SİLKOL-2-OTV’nin dört alt ölçekli yapısının model uyum indekslerinin iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra SİLKOL-2-OTV puanları ile SOYÖ-2-OTF puanları arasında yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. SİLKOL-2-OTV ebeveyn ve öğretmen formlarının Cronbach Alfa katsayılarının da yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Bu bulgular SİLKOL-2-OTV’nin geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.
28 February 2024 in Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
Bu çalışma, ebeveynlerin COVID-19 döneminde Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarıyla evde eğitim sürecinde kullandıkları bireysel stratejileri araştırmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı ve fenomenoloji deseni kullanılarak yürütülen araştırmanın katılımcılarını belirlemek için amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmış ve OSB olan çocuğa sahip on ebeveynle görüşülmüştür. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. İçerik analizi yöntemi ile verilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda ebeveynler koronavirüs pandemisinde OSB olan çocukları, aile üyeleri, akran ebeveynleri ve uzmanların işbirliği ile birlikte evde yürütülen eğitim yaşantılarını nasıl sürdürdüklerine dair deneyimlerini aktarmışlardır. Araştırma bulgularına göre OSB olan çocuklarının evde eğitim süreçlerinde ebeveynlerin ve diğer aile üyelerinin birbirlerini tamamlayıcı ve bütünleyici rolleri, bu çocukların okuldan eve rutin aktivitelere geçişini kolaylaştırmıştır. OSB olan çocukların ebeveynleri, çocuklarının COVID-19 döneminin getirdiği yeni sosyal yaşama hazırlık becerileri, sağlık ve güvenlik önlemleri hakkında bir gelişim gösterdiklerini ifade etmiştir. Bununla birlikte örgün eğitimden uzak kalmanın OSB olan çocukların yaşam tarzında ve sosyal davranışlarında çeşitliliğe yol açtığı, beraberinde öz bakım ve öğretimsel uyarlamalarda yenilikleri getirdiği, hareket kısıtlılığının psikolojik süreçlere etkisinin olduğu ve kurumların eğitim hizmeti sunmada yetersiz kalmasına neden olduğu görülmektedir. Dolayısıyla OSB olan çocukların eğitimsel desteklerinin devam etmesi yönünde politikalar geliştirilmeli ve iyi örneklerin yaygınlaştırılması gerekmektedir.
This study examines the professional needs of special education teachers as reflected in AI-generated responses to a systematically developed set of questions, within the framework of Uses and Gratifications Theory (UGT). Rather than consulting teachers directly, the study analyzes the outputs of six AI-based conversational tools in order to reveal the cognitive, emotional, social, and professional gratifications underlying teacher-AI interactions in special education contexts. The study was conducted using an exploratory and interpretive qualitative research design. Data were collected through document analysis of AI-generated responses to 20 systematically selected questions and analyzed using an inductive analytical approach. The analysis was structured within the theoretical framework of UGT. The findings indicate that teachers' interaction with AI tools reflect not only information-seeking but also efforts to reduce uncertainty, seek ethical validation, achieve emotional relief, alleviate professional isolation, and share responsibility. In addition, the questions primarily focused on inclusive education, behavior management, Individualized Education Program (IEP) processes, and ethical decision-making. The results demonstrate that AI-based digital counseling tools function as sources of emotional and professional support for teachers, alongside their pedagogical role. The study offers implications for incorporating the ethical and pedagogical dimensions of AI into teacher education and in-service support systems.
1 July 2026 in International Journal of Educational Studies and Policy
Inclusive education requires coordinated support systems to address the complex academic and socio-emotional needs of students with learning disabilities (LD). This qualitative study, employing a case study design, explores school counselors' perspectives on the provision of guidance and counseling services for students with LD in inclusive primary and secondary school settings in Türkiye. The study group consisted of ten school counselors (six female and four male) working in five primary and five middle schools located in the city center of a province in Türkiye, selected through criterion sampling. Data were collected through semi-structured interviews conducted between May and June 2025 and analyzed using inductive content analysis. The findings reveal that school counselors assume multifaceted responsibilities, including participation in identification and assessment processes, Individualized Education Programs (IEPs) coordination, teacher consultation, family collaboration, and socio-emotional support. Concurrently, structural and professional challenges such as limited preparation in special education, heavy workloads, overcrowded classrooms, and inconsistencies in Guidance and Research Center (GRCs) procedures constrain the effectiveness of these services. A key contribution of this study is the conceptualization of school counselors as ecological coordinators within inclusive education systems, whose effectiveness is shaped by interactions across microsystem, mesosystem, exosystem, and macrosystem levels. Strengthening professional development opportunities, promoting interdisciplinary collaboration, and improving institutional support mechanisms are recommended to enhance the quality of inclusive guidance services.
Elinizdeki Özel Eğitim Araştırmaları, farklı başlıkların bir araya geldiği sıradan bir derleme değildir. Bu kitap, erken akademik becerilerden kapsayıcı eğitimin gerçek sınıf pratiklerine; otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin sosyal-duygusal dünyasından, çoğu zaman görmezden gelinen cinsel gelişim konusuna kadar uzanan geniş bir çerçevede, özel gereksinimli bireyi bütüncül bir insan olarak ele alma iddiasındadır. Çünkü bir bireyi yalnızca akademik performansıyla tanımlayan her yaklaşım, eksik kalmaya mahkûmdur. Kapsayıcılık başlığı altında sunulan uygulamalar, teorik bir idealin ötesine geçerek sahadaki gerçekliği görünür kılar. Akran görüşlerine dayalı çalışmalar, çocukların birbirini nasıl gördüğünü anlamanın, en az öğretmen bakış açısı kadar kritik olduğunu ortaya koyar. İstismar ve korunma konusu ise bu alanın en zor ama en kaçınılmaz yüzüyle bizi yüzleştirir. Hastane pedagojisi ve uluslararası karşılaştırmalar ise eğitimin mekâna ve sisteme sığmayacak kadar geniş bir hak alanı olduğunu hatırlatır.