Son yıllarda ortaya çıkan ve denizyolu taşımacılığının vazgeçilmez unsuru haline gelen konteyner taşımacılığı, günümüz dünya dış ticaret taşımalarında en yaygın kullanılan taşıma şeklidir. Konteyner taşımacılığının artan önemi karşısında yapılan bilimsel araştırmaların sayısı da o oranda artmaktadır. Bu araştırmanın amacı 1999-2022 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi’nin internet sitesi üzerinden ulaşılabilen ve konteyner taşımacılığını konu alan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizini yapmaktır. Araştırma sonucunda yayımlanan lisansüstü tezlerin büyük çoğunluğunu yüksek lisans tezleri oluştururken, yazım dilinin de Türkçe olduğu tespit edilmiştir. Lisansüstü tezlerin en çok 2018 yılında, İstanbul ve İzmir’de bulunan kamu üniversitelerinde, sosyal bilimler enstitülerinde, işletme anabilim dalında yayımlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca tezlerde en çok işletme konusunda çalışıldığı, anahtar kelime olarak konteyner taşımacılığının kullanıldığı ve tez danışmanı olarak profesör doktorların yoğunlukta olduğu tespit edilmiştir. Türkiye’nin dünya üzerindeki stratejik konumuna rağmen lisansüstü tezlerde konteyner taşımacılığını ele alan araştırma sayısı oldukça azdır.
31 December 2022 in Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışmanın amacı Rusya-Ukrayna arasında meydan gelen savaşın Türkiye ile Ukrayna arasındaki dış ticarete olan etkisinin araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye ile Ukrayna arasındaki ithalat ve ihracat rakamları hem miktar hem de dolar bazında 2021 ve 2022 yılları bazında ele alınmış ve 2021 ile 2022 yılları dış ticaret rakamları arasında farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. 2021 ve 2022 yıllarına ait verilerin kıyaslanabilmesi için 2022 yılında savaşın etkilerinin başladığı ve devam ettiği dönem aralığı ile 2021 yılındaki aynı dönem aralığı seçilmiştir. Savaş öncesi ve savaş sırasında dış ticaret konusunda farklılığın olup olmadığına ilişkin ithalat miktarı, ithalat tutarı, ihracat miktarı ve ihracat tutarı konusunda 4 farklı hipotez oluşturulmuştur. Hipotezlerin test edilmesi için Paired-Samples T Testinden faydalanılmıştır. Yapılan hipotez testleri neticesinde oluşturulan hipotezlerin tamamı kabul edilmiş ve savaş öncesi dönem ile savaş dönemi arasında dış ticaret rakamları konusunda anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. İthalat ve ihracat miktar ve tutarlarındaki farklılığın hangi ürün gruplarından kaynaklandığını tespit edebilmek için ise 2021 ve 2022 yılları için en çok artış ya da azalış gösteren ürün grupları araştırılmıştır. Çalışma neticesinde en çok göze çarpan sonuç ise; gıda ürünleri, hava araçları ve taşıtları ile silah sanayisine ait gereçlerin ihracatındaki meydana gelen önemli artışlar olmuştur.
Günümüzde havayolu taşımacılığı, daha ziyade sadece yolcu taşımacılığı olarak bilinmektedir. Ancak küresel ticaret ve tedarik zincirinin son yıllarda gösterdiği gelişim yük taşımacılığına da yansımaktadır. Hızlı ve güvenilir olarak küresel ölçekte yük taşımacılığına imkân veren havayolu yük taşımacılığı önem taşımaktadır. Bu çalışmada Isparta ve Burdur illerinin yurt dışı pazara ihraç edilen ürünlerinin havayolu ile taşınmasına yönelik olarak Isparta Süleyman Demirel Havalimanının sahip olduğu potansiyel değerlendirilmiştir. Özellikle hızlı bozulabilir özellikteki yaş sebze ve meyve başta olmak üzere Avrupa ve Uzak Doğu’ya ihraç edilen ürünlerin diğer taşıma türlerine ve diğer havalimanlarına alternatif olarak Isparta Süleyman Demirel Havalimanı gümrüğünden çıkış yapabileceği önerilmektedir. Böylelikle kısıtlı iç hat yolcu taşımacılığı ve eğitim uçuşları amacıyla kullanımdan dolayı hava trafiği düşük olan uluslararası havalimanının daha işlevsel hale gelebileceği değerlendirilmektedir. Ayrıca Isparta Süleyman Demirel Havalimanının lojistik faaliyetlere uygun hale getirilerek kullanımının ileride bölgede kurulması ihtimal dahilinde olan lojistik merkeze katkı verebileceği de düşünülmektedir. Diğer yandan ele alınan havalimanının lojistik faaliyetlere yönelik etkin olması bölgesel kalkınmaya da katkı sağlayacaktır.
30 September 2019 in Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi
Günümüzde çevresel sorunların günlük hayatı etkilemesiyle birlikte çevre kirliliğini önleyici uygulamalar ve tedbirler yasa koyucular tarafından gündeme alınmaya başlamıştır. Özellikle Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması’nın imzalanmasından sonra söz konusu yaptırımlar ve uygulamalar daha ağır olarak yürürlüğe konmuştur. Her ne kadar ülkemizde karbon vergisi uygulaması söz konusu olmasa da uluslararası ticaret ve rekabet anlamında pek çok işletmeyi çevresel maliyetleri dikkate almaya zorlamaktadır. Bu çalışmada Isparta-İstanbul illeri arasında lojistik hizmeti sunan bir işletmenin havayolu ile yük taşımacılığı sırasında oluşan çevresel maliyetler irdelenmiştir. Daha önceleri kavramsal olarak tartışılmış olan çevre muhasebesi kavramı bu çalışma kapsamında nitel verilerden yararlanılarak örnek bir vaka için uygulanmıştır. Yapılan bu çalışma ile işletmelerin havayolu yük taşımacılığından kaynaklı çevresel maliyetleri ortaya konulurken aynı zamanda da çevre muhasebesi açısından bir hesaplama yöntemi de tanımlanmıştır. Geliştirilen yöntem kullanılarak Isparta-İstanbul arasında tek yön uçuşta tam kapasite ile yük taşıyan bir kargo uçağının karbon emisyonuna ait çevresel maliyet 784.8852 Euro olarak belirlenmiştir. Taşınan bir ton yük için emisyonlar kaynaklı çevresel maliyet ise 12.1725 Euro olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen yönteme dayanarak ileride yapılabilecek çalışmalar kapsamında benzer yaklaşımlar ve yöntemler geliştirilmesi mümkündür.
COVID-19'un hızlı yayılması nedeniyle Dünya, benzeri görülmemiş bir kriz yaşamaktadır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler için kilit sektör olarak sınıflandırılan havacılık sektörü ise mevcut krizden önemli ölçüde etkilenmiştir. Ancak hava kargo sektörü havacılık sektörünün geneline kıyasla bazı kalemlerde büyüme eğilimi göstermiştir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin en büyük havalimanlarından biri olan Antalya havalimanın hava kargo ihracatının COVID-19 öncesi ve sonrası trendini analiz etmek ve havacılık sektörünün krizden çıkış ve büyümesini Antalya havalimanı özelinde geleceğe yönelik beklentilerle incelemektir. Çalışma bulgularına göre COVID-19 öncesi ve sonrası Antalya ili ile Antalya Havalimanı hava kargo ihracatının mevcut durumu tespit edilmiş ve ilgili literatüre yönelik öneriler, veriler bağlamında tartışılmıştır. Araştırma sonucunda; 2020 yılında Türkiye genel ihracat rakamları 2019 yılına oranla %6,2 azalırken Antalya ili ihracatı ise %12,5 artmıştır. 2018 ve 2019 yılları arasında Antalya ilinden hava kargo ile yoğunlukla sanayi ve maden ürünlerinin ihraç edildiği ancak 2020 yılında ise bu ürünlerin ihracatının dramatik bir şekilde azaldığı görülmüştür. Fakat aynı yıl sırayla bitkisel gıdalar ve yaş sebze meyve ihracatı %27,1 ve %70,5 oranlarında artarak pandemi öncesi ihracat değerlerinin çok üzerine çıktığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Lojistik, Hava Kargo, İhracat, Antalya Havalimanı JEL Sınıflandırması: R10, R40
Küreselleşme ile birlikte artan rekabet ortamında uluslararası ticaret ülke ekonomileri için önemli hale gelmiştir. Uluslararası ticaretin artan önemine paralel olarak taşımacılık faaliyetleri de önem kazanmıştır. Taşımacılık faaliyetleri içerisinde uluslararası taşımalarda diğer taşıma türlerine oranla birim yük başına taşıma maliyeti en az olan denizyolu taşımacılığı ön plana çıkmaktadır. Bu çalışma, Türkiye ile G8 ülkelerinin deniz ticaretindeki mevcut durumunu karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma kapsamında ülkelerin dış ticaret hacimleri, dünya ticareti içerisindeki oranları, kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasılaları, deniz ticaretinde kullandıkları gemi sayıları ve türleri, gemilerin liman ziyaret sayıları ve gemilerin limanlarda bekleme süreleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu ülkelere ait konteyner gemilerinin mevcut durumu da ele alınmıştır. Yapılan karşılaştırmalar sonucunda Türkiye'nin dış ticaret hacmi ve gayri safi yurtiçi hasılasının G8 ülkelerine göre oldukça düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca Türkiye'nin deniz ticaret filosu ve limanlarının mevcut durumu ile ilgili tespitler yapılmıştır. Çalışmanın sonunda Türkiye'nin dış ticaret hacminin artırılması ve deniz ticaretinde uluslararası alanda etkin bir rol alabilmesi için önerilerde bulunulmuştur.