Po kryzysie 2008+ nasiliła się krytyka ekonomii tradycyjnej i są formułowane alternatywne ścieżki rozwoju gospodarczego. Jedną z nich jest tzw. rozwój zrównoważony, zakładający trwały i zintegrowany ład ekonomiczny, społeczno-kulturowy i ekologiczny. Takiemu rozwojowi powinien sprzyjać racjonalny, tj. zrównoważony, system podatkowy. Konstrukcja takiego systemu powinna rozpocząć się od uporządkowania podstawowych kategorii podatkowych. W artykule przedstawiono koncepcję zrównoważonego systemu podatkowego oraz zaprezentowano główne kategorie podatkowe w warunkach nowego ładu gospodarczego.

Stabilne dochody publiczne zapewniają środki na realizację zadań publicznych i gwarantują szeroko rozumiane bezpieczeństwo finansów publicznych. Pojęcie stabilności dochodów publicznych nie zostało jednak jednoznacznie zdefiniowane. W artykule przybliżono pojęcie stabilności dochodów publicznych oraz zaproponowano metody pomiaru tej stabilności za pomocą tzw. współczynnika zmienności. Analizę przeprowadzono na przykładzie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej obowiązującego w latach 2000-2010. Badania empiryczne przeprowadzono dla poszczególnych rodzajów dochodów w różnych ujęciach i uzyskano zróżnicowane wyniki. Zaproponowany współczynnik zmienności pozwala w sposób transparentny opisać i porównać stabilność różnych dochodów publicznych, niezależnie od cyklu koniunkturalnego. Ta metoda pomiaru może również być stosowana do porównania stabilności dochodów na różnych szczeblach władzy publicznej.

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego

Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego

This study assessed the level, structure, and changes in sustainable development across all 23 Polish national parks in 2021 and 2024. The National Park Sustainable Development Index (NPSDI; Polish acronym IZRPN) comprises 27 environmental, social, and economic and management indicators. Normative weights of 0.50–0.25–0.25 were applied, with separate annual normalisation for rankings and a common scale for 46 park–year observations. Financial amounts were expressed in 2021 prices. The analysis included sigma and beta convergence, k-means clustering, and sensitivity to weights and indicator selection, including a test addressing potential pandemic effects. Mean NPSDI increased from 0.4254 to 0.4265, but SD rose by 8.15% and CV by 7.89%. The baseline model provided no evidence of beta convergence for the overall index. E* and G* exhibited sigma and beta convergence, whereas S* exhibited sigma divergence. Ten-fold cross-validation identified five exploratory profiles. Fourteen parks (60.9%) retained their profile, while nine changed it. The findings should be interpreted as a diagnosis conditional on index construction, considered alongside the components, habitat conditions, and documentation of conservation activities.