Tarihsel süreç içerisinde birçok alanda sosyal, kültürel ve fiziksel anlamda değişim ve dönüşümler meydana gelmiştir. 21.yüzyılda kentlere dair yaklaşımlarda da değişmeler görülmeye başlanmıştır. Geleceğin kentlerinin artık geçmişteki kentlerin devamı niteliğinde olmayacağı düşünülmektedir. Sonsuz sayıda unsurlarla ve yapılarla meydana gelen kentler artık dinamik, doğrusal olmayan, sürekli değişim ve dönüşüm içerisinde olan karmaşık sistemler olarak açıklanmaktadır. Değişen yeni yaklaşımda ise kentleri tanımlayan, kimliklerine önemli ölçüde katkı sağlayan en önemli unsurun kentsel mekân zenginliği olduğu belirtilmektedir. Bu bağlamda çalışmada kentsel mekân zenginliği fraktal geometri yöntemi ile değerlendirilmiştir. Sokak ölçeğinde yapılan çalışma, İstanbul ve Ankara kentlerinden seçilen 46 sokağın mekânsal zenginliğinin bir analizini sunmaktadır. Örneklem alan olarak sokakların seçiminde fiziksel niteliklerin farklılaşması belirleyici olmuştur. İlk olarak HarFa 5.5 programı yardımıyla sokak görüntülerinin fraktal boyutları hesaplanmış, elde edilen değerler ile sokakların fiziksel nitelikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi için SPSS 22 programında korelasyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda fraktal boyutu istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde etkileyen nitelikler tespit edilmiştir. Daha sonra bu nitelikler etki yönü ve düzeylerine göre sıralanmıştır. Etki düzeyinin en yüksek olduğu niteliklerin, sokaklardaki bina cephelerinin yoğunluğu ve farklı cephe düzenlemesine sahip bina sayısı olduğu tespit edilmiştir.

Urban green spaces (UGSs) are widely recognized as a key strategy to mitigate urban heat islands (UHIs) through evapotranspiration and shading. However, their cooling effectiveness depends not only on size but also on spatial configuration and surrounding urban morphology. This study provides a cross-latitude, local climate zone (LCZ)-based comparative analysis of UGS cooling effects in four medium-sized cities located at similar latitudes but with distinct morphological patterns: Salt Lake City (USA), L’Aquila (Italy), Krakow (Poland), and Kastamonu (Türkiye). Using MODIS-derived land surface temperature (LST), LCZ classification, and Getis-Ord (Gi*) hotspot analysis, we quantified spatial clustering of heat. We identified where parks and natural landscapes are most effective in lowering temperatures. Furthermore, Ordinary Least Squares (OLS) regression was used to establish global relationships between green space coverage and LST, followed by Geographically Weighted Regression (GWR) to capture local variations and spatial heterogeneity in this relationship. Results reveal that green areas significantly lower LST, with the strongest cooling observed within 400 m of parks. Rather than treating this buffer distance as a universal planning threshold, the analysis demonstrates that cooling magnitudes and spatial consistency vary systematically across LCZ types and urban contexts. In Salt Lake City, for instance, UGSs reduced temperatures by up to 4.2 °C in compact residential zones (LCZs 2–3). Hot spot analysis further shows that statistically significant heat clusters (95–99% confidence) are concentrated in dense, built-up LCZ types, while cold spots are predominantly associated with natural LCZ classes (A–D). Together, these findings suggest that urban morphology not only influences the presence but also the effectiveness of cooling buffers around green spaces. By integrating LCZ mapping, spatial statistics, and a comparative, cross-latitude design, this study moves beyond distance-based generalisations. It advances urban climate research by demonstrating a transferable yet context-sensitive framework for diagnosing UHI intensity and prioritising green space interventions. The results provide actionable guidance for planners: park siting and design should prioritize heat-prone, high-density zones to maximize cooling benefits and support climate-resilient urban development. Graphical abstract

Turizm, dünyada önemini giderek arttıran bir sektör haline gelmektedir. Tarihi ve kültürel çekicilikleriyle önemli bir yere sahip olan alanlarda ziyaretçilerin destinasyonla kurduğu ilişkiden memnuniyet düzeyi, destinasyonun imajının güçlenmesi ve destinasyonun gelişimi açısından oldukça önemlidir. Araştırma, Türkiye’nin önemli kültür turizm destinasyonu olan Hasankeyf’te yürütülmüştür. Bu bağlamda çalışmada destinasyon ziyaretçilerinin profillerini belirlemek ve memnuniyet düzeylerini sorgulamak amacıyla anket tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Bu kapsamda ziyaretçilerin profilleri ve memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ki-kare bağımsızlık testi yapılmıştır. Testte katılımcıların cinsiyetleri, yaşları, gelir durumları ve eğitim düzeyleri ile memnuniyetleri arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki olup olmadığı sorgulanmıştır. Test sonucunda, ziyaretçilerin cinsiyetleri, yaşları, eğitim düzeyleri ve gelir durumları ile memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ziyaretçilerin destinasyondan memnuniyet düzeylerinin fazla olması ulaşılan önemli bir sonuç olmuştur. Araştırmanın Hasankeyf için daha sağlıklı, sistematik ve planlı bir turizm anlayışının geliştirilmesi için yapılacak çalışmalarda önemli bir referans olacağı düşünülmektedir.