Bu çalışmanın amacı; öğretmen adaylarının gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) düzeyleri ile bilgisayar laboratuvarında gerçekleştirdikleri siberaylaklık davranışlarının belirlenmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma betimsel tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilen, nicel bir araştırmadır. Bu kapsamda veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Gökler, Aydın, Ünal ve Metintaş (2016)’ın Türkçeye uyarlamış olduğu “Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği (GKKÖ)” ve Yaşar (2013)’ın güncelleme çalışmasını yaptığı “Siberaylaklık Etkinlikleri Ölçeği (SEÖ)” kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Anadolu Üniversitesi, Fırat Üniversitesi ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Örneklemin seçiminde uygun örnekleme yöntemi kullanılmış olup, bu üniversitelerden kendilerine çevrimiçi ortamda gönderilen formu gönüllü olarak dolduran 79 kadın 62 erkek toplam 141 öğretmen adayı çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Elde edilen veriler üzerinde bağımsız örneklemler t-testi, bağımsız örneklemler için tek faktörlü anova, basit korelasyon ve basit doğrusal regresyon testleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre öğretmen adaylarının gelişmeleri kaçırma korkusu düzeyleri orta seviyededir ve cinsiyete göre farklılaşmamaktadır. Ayrıca öğretmen adaylarının siberaylaklık seviyeleri ortalamanın üzerindedir ve cinsiyete göre farklılaşmaktadır. Öğretmen adaylarının siberaylaklık ve gelişmeleri kaçırma korkusu düzeyleri öğrenim gördükleri üniversiteye göre farklılaşmamaktadır. Ek olarak öğretmen adaylarının gelişmeleri kaçırma korkusu düzeyleri ile sosyal siberaylaklık davranışları arasında anlamlı bir ilişki vardır. Gelişmeleri kaçırma korkusu, sosyal siberaylaklık davranışının anlamlı bir yordayıcısıdır.
30 December 2019 in Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Bu araştırmada öğretmenlerin mobil telefon yoksunluğu korkuları (Nomofobi) ve gelişmeleri kaçırma korkularının (FoMO) çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında 2016-2017 eğitim öğretim yılında İç Anadolu bölgesindeki bir ilde görev yapan ve akıllı telefonu olan 685 öğretmenden veri toplanmıştır. Verilerin toplanmasında Przybylski, Murayama, DeHaan ve Gladwell (2013) tarafından geliştirilen Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği ile Yıldırım ve Correia (2015) tarafından geliştirilen Nomofobi Ölçeği olmak üzere iki farklı ölçek kullanılmıştır. Katılımcıların nomofobi ve FoMO düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi için bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (one-way ANOVA) ve çok yönlü varyans analizi (MANOVA) yöntemleri kullanılmıştır. Ayrıca nomofobi ve FoMO arasındaki yordamanın ortaya konulması için regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda nomofobi ve FoMO arasında pozitif yönde doğrusal bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Katılımcıların nomofobi ölçeğinden aldıkları puanlar; yaşa, branşa ve cihaz kullanım sürelerine göre farklılık gösterirken, cinsiyete, mezuniyet düzeylerine, görev yapılan kuruma göre farklılaşmamıştır. Katılımcıların FoMO ölçeğinden aldıkları puanlar ise; cinsiyete, yaşa, branşa, mezuniyet düzeylerine, görev yapılan kuruma ve cihaz kullanım sürelerine göre farklılık göstermektedir. Ayrıca sosyal ağ kullanım sürelerine göre nomofobi ile FoMO düzeylerinin anlamlı bir şekilde farklılaştığı, bu farklılığın daha az süre (1 saatten az) sosyal ağ kullananlarla daha çok süre (1-3 saat arası, 4 saat ve üzeri) kullananlar arasında anlamlı olduğu görülmüştür.
15 January 2017 in Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Bu çalışmayla, öğrencilerin bilgisayar laboratuvarında işlenen derslerde siber aylaklık davranışına yönelme nedenlerini belirleyebilmek amacıyla bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçek maddeleri oluşturulur iken alanyazında bulunan siber aylaklık konusu ile ilgili yapılan çalışmalar incelenmiş, bunun yanında uzman görüşüne başvurulmuştur. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen uygulamalar 2014-2015 Akademik yılında Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve Mühendislik Fakültesinde öğrenim görmekte olan öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın 1. uygulamasına 92 kadın 70 erkek toplam 162 öğrenci katılmıştır. 2. uygulamaya ise 254’ü erkek, 223’ü kadın toplam 477 öğrenci katılmıştır. 3. aşamada test-tekrar test yöntemi kullanılmış, ölçek iki hafta arayla 24 erkek ve 20 kadın olmak üzere toplam 44 öğrenciye uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS ve AMOS programları ile analiz edilmiştir. Ölçeğin geçerliğini araştırma için KMO ve Bartlett testi, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmış, madde ayırt edicilikleri hesaplanmıştır. Ölçeğin güvenirliğini araştırmak için ise ölçeğin iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Toplanan veriler ile yapılan analizlere göre, Cronbach’s Alfa güvenirlik katsayısı ölçek için 0.83(>0.70) olarak bulunmuştur. Ölçeğin kararlılığını belirlemek için test-tekrar test yöntemi kullanılmış, ölçek iki hafta arayla 20 erkek, 24 kadın toplam 44 öğrenciye uygulanmıştır. Ölçeğe ilişkin Pearson korelasyon testi sonuçları ve Cronbach’s Alfa güvenirlik katsayıları ölçeğin güvenirlik düzeyinin yeterli olduğunu göstermektedir. Ayrıca, yapılan testler ölçeğin “Güdülenme”, “Yürütücü Kaynaklı Nedenler” ve “Derse İlişkin Tutum” olmak üzere toplam 3 faktörde toplandığını göstermiştir. Sonuç olarak; Siberaylaklık Nedenleri Ölçeği üç faktör altında toplanan, 11 maddeden oluşmuş 5’li Likert tipi bir ölçektir. Analizler ölçeğin, bireylerin siber aylaklık davranışlarının nedenlerini ölçmeye dönük geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma sonunda elde edilen bu sonuçlara göre, Siberaylaklık Nedenleri Ölçeği’nin öğrencilerin bilgisayar laboratuarlarında gerçekleştirdikleri siberaylaklık davranışlarını ve nedenlerini belirlemede, eğitim kurumlarında bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği söylenebilir.
1 April 2015 in Participatory Educational Research
In this research, it is aimed to reveal safety expectations of pre-service teachers in the design of smartphones and to examine them in terms of 8 variables as follows: gender, generation (Y-Z), department/branch group, main purpose of smartphone use, operating system, number of smartphones used, smartphone replacement frequency and smartphone segment preference. Quantitative research method was adopted, and the relational survey model was used. For the collection of data, Safety Expectations in the Design of Smartphones Scale (SEitDoSS) -which was developed as part of the first author’s Ph.D. thesis- consisting of 21 items and 5 factors (user-specific expectations, device-specific expectations, integration expectations, health-specific expectations and support expectations) and a Personal Information Form created to collect participants’ information about the variables. Anadolu and Osmangazi Universities (universities in Eskişehir province of Türkiye) were selected to obtain data. The application was carried out online in the spring semester of the 2020-2021 Academic Year, and a total of 252 participants were reached during the 8-week application. According to the results, pre-service teachers’ safety expectations in the design of smartphones are generally high. There was a significant difference in at least one dimension in terms of 7 variables: gender, generation, department/branch group, main purpose of smartphone use, operating system, smartphone replacement frequency and smartphone segment preference. According to the “number of smartphones used”, there was no significant difference in terms of safety expectations of smartphones in design. The implications of the results are discussed with the support of the studies in the literature.
5 June 2026 in ULUSLARARASI BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE UYGULAMALARI DERGİSİ
Yapay zekâ (YZ) alanındaki gelişmelerle birlikte bilişim alanlarında çalışacak bireylerin YZ kullanımına ilişkin kaygı durumlarının incelenmesi önemli görülmektedir. Bu kapsamda bu araştırmada 2022-2023 akademik yılında OSTİM Teknik Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojileri Bölümündeki programlarda (Bilişim Güvenliği Teknolojisi-Bilgisayar Programcılığı) öğrenim gören öğrencilerin YZ’ye yönelik kaygı düzeylerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ile Wang ve Wang (2019) tarafından geliştirilen; Akkaya, Özkan ve Özkan (2021) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Yapay Zeka Kaygı (YZK) Ölçeği kullanılmış, 157 ön lisans öğrencisi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; öğrencilerin genel YZ kaygılarının orta düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Bilişim Güvenliği Teknolojisi Programı öğrencilerinin YZ kaygı düzeylerinin Bilgisayar Programcılığı Programı öğrencilerinden genel olarak daha yüksek olduğu, “öğrenme” boyutunda anlamlı olarak farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin YZ ilgi düzeyleri arttıkça, yalnızca YZ’yi öğrenmeye yönelik kaygıları azalmaktadır. Ayrıca öğrencilerden YZ bilgisini yüksek olarak rapor edenlerin YZ kaygısının düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak YZ teknolojilerinin geleceğine ilişkin olumlu bakış açısına sahip olanların YZ kaygı düzeylerinin daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır.