İyi işleyen bir taşınmaz değerleme sisteminin tesis edilmesi ve sürdürülmesi ülke yönetimlerinin en önemli görevlerinden biridir. Bu, gerek adaletli vergilendirmenin sağlanması gerekse farklı uygulamalarda ihtiyaç duyulan değerlerin sağlıklı bir şekilde oluşturulabilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada, ülkemizdeki taşınmaz değerleme sisteminin mevcut durumu araştırılmış ve sistemin sağlıklı işleyen bir yapıya kavuşturulabilmesi için bir yaklaşım geliştirilmiştir. Çalışmaya ilk olarak ülkemizin taşınmaz değerleme sisteminin mevzuat, kurumsal ve teknik yapısının incelenmesiyle başlanmıştır. Taşınmaz değerleme sistemimizin mevcut durumunu ortaya koymak amacıyla, ülkemizde değerlemeyle ilgili faaliyet yürüten kurumların il, bölge ve genel müdürlüklerindeki idareci ve çalışanlarla ve özel sektör değerleme uzmanlarıyla mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Özellikle değerleme alanında iyi uygulamaya sahip ülkelerden Almanya, Hollanda, Danimarka, İsviçre, İngiltere ve ABD başta olmak üzere diğer bazı ülkelerin sistemleri araştırılmıştır. Bu mülakat ve araştırmalardan elde edilen bulgulardan da yararlanılarak, ülkemiz için mevzuat, kurumsal ve teknik bileşenleri içeren bir Türkiye Taşınmaz Değerleme Sistemi (TADES) yaklaşımı geliştirilmiştir. Bu yaklaşımda; değerlemenin yasal altyapısının çerçeve bir “Taşınmaz Değerleme Kanunu” altında yeniden düzenlenmesi, bu Kanunun değerleme uzmanlarına yol gösterici diğer düzenleme ve rehber dokümanlarla detaylandırılması, değerleme faaliyetlerini düzenleyen, yöneten ve denetleyen bir “Taşınmaz Değerleme Genel Müdürlüğü”nün (TDGM) tesis edilmesi, toplu değerleme çalışmalarının lisanslı değerleme şirketlerinden de destek alınarak belediyeler tarafından gerçekleştirilmesi, gerek kamu gerekse özel sektörce gerçekleştirilen tekil ve toplu değerlemelerde kullanılmak üzere taşınmaz karakteristikleri ve emsal satışlar veritabanlarının oluşturması ve sürdürülmesi önerilmektedir.

Bu çalışmada, taşınmaz (gayrimenkul) değerleme sistemimizin yeniden yapılandırılması bağlamında daha önceden yapılmış bilimsel çalışma ve önerilerin hangi uygulamaları kapsadığı ve bunların olası kullanıcılar açısından neler ifade ettiği üzerinde durulmuştur. Bu çalışmalar ışığında; mevzuat, kurumsal ve teknik açılardan ülkemize özgü bir yaklaşımın geliştirilmesi ve iyi işleyen bir değerleme sisteminin yapılandırılması için gerekli olan bilimsel bir altyapı çalışma arşivinin oluşturulması hedeflenmiştir. Konuyla ilgili bilimsel çalışma ve önerileri toplu bir şekilde görmeye imkân veren bu derleme çalışmasının, gelecek çalışmalar açısından önemli bulgular ortaya koyacağı ve özellikle bu alanda araştırma yapacak kişilere yol gösterici nitelikte olacağı düşünülmektedir.

Vergilendirme, kamulaştırma, özelleştirme, tescile esas işlemler, irtifak hakkı tesisi gibi kamusal uygulamalar ile sermaye piyasası, bankacılık, kredilendirme, sigortacılık gibi özel sektör uygulamalarında taşınmaz değerlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle, ülkelerin gerek taşınmaz pazarlarının şeffaflığını sağlama gerekse kamu ve özel sektör uygulamalarının adaletli bir şekilde gerçekleştirilmesini temin etme amacıyla değerleme altyapılarını oluşturmaları büyük önem arz etmektedir. Ülkemizin taşınmaz değerleme sistemi incelendiğinde, bu alanda sağlıklı bir mevzuatın ve kurumsal yapılanmanın bulunmadığı, değerlemede ihtiyaç duyulan veritabanlarının ve değerleme modellerinin oluşturulamadığı görülmektedir. Bu çalışmada, ülkemizde taşınmaz değerleme alanında yürütülen faaliyetlere ilişkin mevcut durum tespiti ile bu alanda yaşanan sorunların ortaya koyulması ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Akademik alanda bilimsel çalışmaların taranması ile ilgili olarak, yapılmış lisansüstü tezlerini analiz eden birçok araştırmaya rastlamak mümkündür. Ancak, taşınmaz değerlemesi alanında bugüne kadar böyle bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada, taşınmaz (gayrimenkul) değerlemesi alanında yapılan lisansüstü tezlerinin genel bir incelemesi yapılmıştır. Bu amaçla 1990-2017 yılları içerisinde Türkiye’de taşınmaz değerlemesi alanında yapılan lisansüstü tezlerinin genel profili belirlenmeye çalışılmıştır. Öncelikle, Yükseköğretim Kurulu Yayın ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Ulusal Tez Merkezinin açık erişimli olan internet (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/) sitesinden konuyla ilgili tezler indirilmiş, içerik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan taramalar sonucu 2017 yılına kadar taşınmaz değerleme alanında tamamlanan 126 adet lisansüstü (108 yüksek lisans ve 18 doktora) tezi değerlendirmeye alınmıştır.

Because summer days are long, and the weather is too hot, people desire shady spaces to escape the overwhelming effect of the sun. To keep buildings and open-air environments in the shade, a suitable building location design may be created at the planning stage. Positioning of buildings and recreation areas in the maximum amount of shade is closely dependent on the location of the buildings to be built, the distance between the buildings, the time of the day and the sun angles at a particular hour. It was found necessary to carry out this study, since no study was found to be carried out regarding the positioning of buildings in the maximum amount of shade. For buildings to be built in residential areas, separate or block arrangements are applied. This study discusses a building to be built on a reconstruction island in Adana in the Eastern Mediterranean Region of Turkey. First of all, the shading effects of the buildings adjacent to the building in a parcel were examined in detail based on various positions of the façades of the building and different values of the solar azimuth. As a result of the study, the positioning of the buildings for providing the maximum shading was investigated. If the front and rear façades of the buildings were located in the west-east direction, according to the positioning of the buildings in the north-south direction, the front and rear façades would be exposed to less sunlight and more shade. In h = ± 6 sun hours, the façades of buildings in the parcels facing the north were under the influence of the sun rays coming from the side, and the rear façades of the buildings were in the shade.

Real estate appraisal in Turkey is one of the areas that need restructuring in the field of land administration. Although this requirement has been frequently expressed in recent years, systematic attempts to solve the problem do not seem to be available yet. At the solution stage, in addition to the creation of some of the work to be done, legal and institutional structures will be needed in real characteristics and precedent transaction price databases. In appraisal, performance and maintenance of databases will be achieved by utilising development of models to perform mass appraisal, and a presentation will be made to the user regarding the specified values that may be listed as the creation of mechanisms. In this context, it is argued that the Turkish real estate appraisal system needs to be re-engineered. Primarily for this, there must be an appropriate Law on Real Estate Appraisal and a governing institution for implementing this law. Under the leadership of the lead agency, real estate characteristics and market price databases should be built for usage in real estate appraisal.