Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, Beslenme ve Diyetetik ile Eczacılık Bölümü lisans öğrencilerinin besin-ilaç etkileşimleri konusundaki bilgi düzeylerini, bu konuya yönelik tutumlarını ve davranışlarını değerlendirmektir. Bireyler ve Yöntem: Çalışmaya Nisan-Haziran 2022 tarihleri arasında Beslenme ve Diyetetik ile Eczacılık Bölümü dördüncü sınıf öğrencileri (n=167) katılmıştır. Veriler yüz yüze uygulanan, demografik bilgiler, tutumlar ve bilgi düzeylerini ölçen üç bölümlük bir anket ile toplanmıştır. Katılımcıların besin-ilaç etkileşimlerine ilişkin bilgi düzeyleri Karagöz (2018) tarafından geliştirilen ölçek aracılığıyla ölçülmüştür. Bulgular: Besin-İlaç Etkileşimleri Ölçeği toplam skoru Beslenme ve Diyetetik Bölümü öğrencileri için 10 [7-12], Eczacılık Bölümü öğrencileri için 13 [11-16] olarak saptanmıştır (p<0.05). Skorlarına göre sınıflandırmada, Beslenme ve Diyetetik öğrencilerinin %11.7’si “düşük”, %44.7’si “orta”, %37.2’si “iyi” ve %6.4’ü “çok iyi” düzeyindeyken; Eczacılık öğrencilerinde bu oranlar sırasıyla %1.4, %20.0, %48.6 ve %30.0 olarak bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Özellikle Beslenme ve Diyetetik öğrencilerinin besin-ilaç etkileşimleri konusunda bilgi ve uygulama eksikliklerinin giderilmesi gerektiği saptanmıştır. Bununla birlikte, her iki grubun da bilgi düzeylerinin geliştirilmesi, sağlık profesyonellerinin besin-ilaç etkileşimlerini tanıma ve yönetme becerilerini artırmada fayda sağlayacaktır. Bu doğrultuda eğitim programlarının içeriği hem teorik hem de pratik düzeyde zenginleştirilmeli; disiplinler arası iş birlikleri ve vaka temelli öğrenme gibi yöntemlerle desteklenmelidir.

Amino asit metabolizması ile ilgili bu bölümde protein sentezi öncüsü olan 20 α-amino (ve bir imino asit, prolin) α-karboksilik asidin metabolizması incelenecektir. Amino asitler diğer makro besin ögeleri karbonhidratlar ve yağlardan farklı olarak vücutta depolanmazlar. Dolayısıyla gereksinmenin karşılanması için diyetle alınması, de novo olarak sentezlenmesi veya vücut proteinlerinin yıkımı sonucu açığa çıkmaları gerekir. Protein sentezi için gerekli 20 amino asitten bazılarının karbon zinciri vücutta sentezlenemez ve bunlar elzem amino asitler olarak adlandırılır. Diğerlerinin karbon iskeletleri ise vücutta sentezlenmektedir ve bunlar elzem olmayan amino asitler olarak adlandırılır. Elzem olmayan amino asitlerin sentezi için N, amino asitlerin α-amino grubundan sağlanır çünkü vücudumuzda inorganik N’un (örn; NH3 veya NH4+) amino asitlerin yapısına eklenmesi sınırlıdır. Hücrelerin ihtiyacından daha fazla amino asit olduğunda hızla katabolizmaya uğrarlar. Katabolizmanın ilk aşaması α-amino gruplarının uzaklaştırılması (genellikle transaminasyon ve takiben oksidatif deaminasyon) ile amonyak oluşturulmasıdır. Burada oluşan amonyağın vücuttan uzaklaştırılması önemlidir ve bir kısmı serbest olarak atılırken büyük kısmı ise üre döngüsüne girer. α-amino grubunun uzaklaştırılmasından sonra kalan C iskeleti (α-keto asit) ise metabolizmanın durumuna göre enerji üreten metabolik yolaklardaki ara ürünlere dönüştürülebilir. Dolayısıyla amino asitlerin C iskeleti CO2 ve su, glikoz, yağ asitleri veya keton cisimciklerine dönüştürülebilirler. This chapter focuses on the metabolism of the 20 standard α-amino acids—which serve as the primary precursors for protein synthesis—along with one imino acid, proline. Unlike carbohydrates and lipids, amino acids are not stored in the human body. Therefore, the body must rely on a continuous supply through dietary intake, de novo synthesis, or the breakdown of endogenous proteins to meet metabolic needs.Among the amino acids required for protein synthesis, some possess carbon skeletons that cannot be synthesized endogenously, and thus must be obtained from the diet—these are known as essential amino acids. The remainder can be synthesized within the body and are referred to as non-essential amino acids. The nitrogen (N) needed for the synthesis of non-essential amino acids is typically supplied by the α-amino group of other amino acids, as the direct incorporation of inorganic nitrogen sources (e.g., NH₃ or NH₄⁺) into amino acid structures is limited in humans.When amino acids are present in excess of cellular requirements, they are rapidly catabolized. The first step in this process involves the removal of the α-amino group, primarily through transamination followed by oxidative deamination, resulting in the formation of ammonia. Because ammonia is toxic, its removal is crucial; while a portion is excreted directly, the majority is processed via the urea cycle. The remaining carbon skeletons (α-keto acids), after deamination, can be directed into various metabolic pathways depending on the cell’s energy demands. These carbon backbones can ultimately be converted into CO₂ and water, glucose, fatty acids, or ketone bodies, depending on the physiological state.

This study evaluated the psychometric properties of the Turkish version of the Comprehensive Emotional Eating Scale (CEES) and examined its associations with emotion regulation, cognitive control, cognitive flexibility and perceived stress in adults. A cross-sectional design was conducted with 1521 adults aged 18–74 years (68 % female). The CEES was adapted following standard cross-cultural guidelines, including translation, back-translation and approval by the original scale developer. Participants also completed the Emotional Appetite Questionnaire (EMAQ), Difficulties in Emotion Regulation Scale, Cognitive Control and Flexibility Questionnaire and Perceived Stress Scale. Confirmatory factor analysis (CFA) assessed construct validity, while internal consistency, convergent validity and multiple linear regression analyses explored predictors of emotional eating. CFA supported a four-factor structure representing Undereating – Positive Emotions, Undereating – Negative Emotions, Overeating – Positive Emotions and Overeating – Negative Emotions, with item loadings of 0·48–0·77; one item was removed due to low loading. Internal consistency was high ( α = 0·88–0·91), and convergent validity was confirmed via EMAQ correlations. Multiple regression analyses indicated that greater difficulties in emotion regulation, higher perceived stress, lower cognitive control and flexibility, smoking, higher BMI and chronic disease significantly increased emotional eating. Women showed higher Undereating – Negative Emotion and total emotional eating scores, while smoking, higher BMI and chronic disease elevated scores on specific subscales. The Turkish CEES demonstrates robust psychometric properties and reliably captures multidimensional emotional eating in adults. Psychological and demographic factors increase emotional eating subscales and total scores, supporting the scale’s use in research and clinical settings in Türkiye.

Karbonhidratlar ve Karbonhidrat Metabolizması Mustafa ÖZGÜR Hacı Ömer YILMAZ Lipidler ve Lipid Metabolizması Tuba ONAY Yağlar Sevil KARAHAN YILMAZ Proteinler ve Protein Metabolizması Uğur GÜNŞEN Amino Asit Metabolizması Funda TAMER Enerji Metabolizması ve Diyet Zeynep ERCAN KARAKAYA Elif GÜNALAN Açlık ve Tokluk Metabolizması Gonca YILDIRIM Vitaminler Hatice SERÇE Makro Mineraller ve Organizmadaki Görevleri Kalsiyum ve Fosfor Aybala TAZEOĞLU Kükürt Ceyhan HACIOĞLU Klor Ceyhan HACIOĞLU Magnezyum, Sodyum, Potasyum Canan ALTINSOY Çiler ÖZENİR Mikro Mineraller ve Organizmadaki Görevleri Hüseyin ESECELİ