Two 16-year-old series of experiments with winter wheat grown in rotation after winter oilseed rape were used in the study. The experiments were located in the cold temperate dry and moist climate zones on light soils. Wheat was fertilized with nitrogen in the doses of 40, 80, 120, 160, and 200 kg N·ha⁻¹ per year. Through the several years of the experiment, critical N rates for maximum yield and gross margin from the linear-plus plateau regressions were 149 ± 23.9 and 112 ± 23.6 kg N·ha⁻¹, respectively. The estimated nitrogen indicators for these doses were as follows: nitrogen use efficiency (NUE) 93 and 108%, N surplus (Ns) 6.8 and −10.1 kg·N·ha⁻¹, yield-scaled Ns, N₂O, and NH₃ 3.5 and −0.2; 0.35 and 0.30; 0.31 and 0.25 kg N·Mg⁻¹, respectively. Experiments have shown that two strategies for reducing nitrogen losses on light soils under wheat cultivation are possible: by limiting the N dose to the critical values due to the yield requirements, or due to the gross margin. The analysis of the 11-year data for 2300 farm fields with winter wheat grown on light soils showed that only 10% of them were implementing the first strategy, and as much as 90% chose the second strategy.

The aim of the study was to determine whether there are opportunities for the development of a sustainable bioeconomy in Poland without the risk of crossing ecological boundaries. The following indicators, proposed by the Global Footprint Network, were used for the assessment: biocapacity and land footprint. An analysis and assessment of the development of biocapacity and land footprint as well as the intensity of biocapacity exploitation in the years 1961-2018 was carried out. The studied indicators are presented against the background of Germany and various other regions of Europe. On the basis of the obtained results, development prospects for a highly sustainable bioeconomy in Poland were determined. The conducted research showed that the exploitation of biocapacity in 2018 amounted to 93% and was close to the ground ecological barrier. This means that the ecological potential for increasing biomass production in Poland is minor. Greater opportunities for the development of the bioeconomy from an ecological point of view exist throughout the region of Eastern and Northern Europe. Celem opracowania było określenie, czy istnieją w Polsce możliwości rozwoju zrównoważonej biogospodarki bez narażania się na przekroczenie granic ekologicznych. Do oceny wykorzystano zaproponowane przez Global Footprint Network wskaźniki: biopojemności i śladu gruntowego. Przeprowadzono analizę i ocenę kształtowania się biopojemności i śladu gruntowego oraz wielkości eksploatacji biopojemności w latach 1961-2018. Badane wskaźniki przedstawiono na tle Niemiec i różnych regionów Europy. Na podstawie uzyskanych wyników określono perspektywy rozwojowe silnie zrównoważonej biogospodarki w Polsce. Przeprowadzone badania wykazały, że eksploatacja biopojemności w 2018 r. wynosiła 93% i była bliska gruntowej bariery ekologicznej. Oznacza to, że ekologiczny potencjał zwiększenia produkcji biomasy w Polsce jest mały. Większe możliwości rozwoju biogospodarki z ekologicznego punktu widzenia istnieją w całym regionie Europy Wschodniej i Północnej.

The aim of the study was to assess the greenhouse gases emissions in different maize cultivation systems in monoculture compared to its cultivation in crop rotation systems. To assess the GHG emissions the Biograce 4 public calculator was used. Assessments were conducted for various maize cultivation systems in the years 2013-2014 in the two IUNG experimental stations: RZD Grabów and SD Baborówko. The results showed that the values of GHG emissions in maize – taking into account allocation of emissions to by-products – were determined mainly by the yield. In SD Baborówko the emission values ranged from 14.2 to 19.5 g CO2 eq/kg/MJ of bioethanol, irrespectively of the cultivation system, and were lower than the standard value. In RZD Grabów only maize cultivated in monoculture in reduced tillage and maize cultivated in 2014 in ploughing system and crop rotation may be used for bioethanol production.

Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, uniezależnienie się od paliw kopalnych oraz ograniczenie emisji gazów cieplarnianych skłania do wykorzystywania odnawialnych źródeł energii. Celem badań jest ocena potencjału energetycznego biomasy roślinnej z produkcji rolnej i wskazanie możliwości jej wykorzystania do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Do badań wykorzystano dane z Powszechnego Spisu Rolnego 2010. Na podstawie szczegółowej analizy zmian zachodzących w produkcji rolniczej w latach 2010-2015 dokonano aktualizacji danych. Przyjęto założenie, że zmiany w gminach zachodziły w taki sam sposób jak w województwach. Potencjał energetyczny biomasy roślinnej oszacowano uwzględniając: nadwyżki słomy, siana i plantacje roślin energetycznych. Z przeprowadzonych badań wynika, że Polska dysponuje energetycznym potencjałem biomasy roślinnej kształtującym się na poziomie 305,8 tys. TJ rocznie, który może być wykorzystany do celów energetycznych bez zagrożenia dla produkcji żywności.

Agriculture, on the one hand, emits greenhouse gases which contribute to climate change, and on the other hand, it is the sector which is most affected by the progressing climate change. The aim of the study was to assess the impact of climate change on agriculture and to identify measures adapting agriculture in Poland to changing climatic conditions. The sources of information were legal acts, reports and documents of international institutions, as well as literature on the subject. The study analysed the impact of climate change effects on the conditions of conducting and the volume of agricultural production in global, European and national terms. The analysis showed that progressive climate change and its impact on changing agricultural production conditions threaten the productivity of agriculture, and thus limit the provision of food security. The dynamics of these changes, the extensive scope of threats and the strength of their negative impact prompt adaptation measures. Adaptation measures, the implementation of which enables adaptation to the current and expected climate and its impacts, have been identified.