Merve Doğruel

Dr. Merve Doğruel

orcid

Research Focus & Metrics

Academic Career Length

5Years (2022-Present)

(Calculated once Scilit publication data is synced: current year − year of first publication + 1)

Representative Publications

View All Publications
8 February 2026 in İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Verified
Journal Article
Open access
ÜBÜlker Başar
Ülker Başar
MDMerve Doğruel
Merve Doğruel
Amaç: Araştırmanın temel amacı, Türkiye hızlı moda sektöründe faaliyet gösteren firmalar tarafından yayımlanan sürdürülebilirlik raporlarının sistematik bir şekilde incelenmesi yoluyla, sektördeki sürdürülebilirlik uygulamalarına ilişkin güncel eğilimlerin belirlenmesidir.Yöntem: Çalışmada, Türkiye Kamu Aydınlatma Platformu'nun Yıldız Pazar segmentinde faaliyet gösteren hızlı moda markalarının 2023 yılında yayımladıkları sürdürülebilirlik raporları baz alınmıştır. Bu raporlar İçerik Analizi yöntemiyle incelenmiş ve bu raporlardaki sürdürülebilirlik eğilimleri sistematik olarak sunulmuştur.Bulgular: Çalışmada içerik analizi yöntemiyle Koton, Mavi ve Sun Tekstil’in 2023 yılına ait sürdürülebilirlik raporları değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda 110 anahtar kelime ile toplam 1636 adet tematik kod belirlenmiştir. Bu kodların %58,4’ü çevresel, %31,4’ü yönetişimsel ve %10,1’i sosyal temalarda yoğunlaşmıştır. Şirketler bazında değerlendirildiğinde, Sun Tekstil özellikle çevresel temalarda en yüksek içerik yoğunluğuna sahip firma olarak öne çıkmıştır. Mavi üç temada dengeli bir dağılım sergilerken, Koton firması sosyal temalara diğer iki firmaya kıyasla daha fazla odaklanmıştır. Sonuç: Türkiye’de genel anlamda hızlı moda sektöründe sürdürülebilirlik uygulamalarının yeterince yerleşmediği, sektörün sürdürülebilirlik gelişimi açısından başlangıç evresinde olduğu söylenebilir. Pekçok hızlı moda markasının sürdürülebilirlik raporları düzenli olarak yayımlanmamaktadır. Sürdürülebilirlik raporlarını yayımlayan önde gelen moda markalarının da Ekonomik, Sosyal ve Yönetişim (ESY), temalarının içeriksel olarak farklı önceliklerle ele alındığı görülmüştür. Sun Tekstil’in çevresel sürdürülebilirliğe ağırlık vermesi, Mavi’nin tematik dengeyi gözetmesi ve Koton’un sosyal etkilere odaklanması, firmaların stratejik yönelimlerini ortaya koymaktadır. Öte yandan, “hızlı modaya karşı sürdürülebilirlik” gibi eleştirel kavramlara rapor içeriklerinde sınırlı düzeyde yer verilmiştir. Bu durum, sürdürülebilirlik iletişiminde daha derinlikli bir yaklaşım ihtiyacını ortaya koymakta; özellikle sosyal ve yönetişim temalarında içerik zenginliğinin artırılmasının kurumsal sürdürülebilirlik algısına katkı sağlayacağına işaret etmektedir.

1 January 2025 in Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
MDMerve Doğruel
Merve Doğruel
SFSeniye Ümit Oktay Firat
Seniye Ümit Oktay Firat
Dördüncü Endüstri Devrimi (4IR) veya Endüstri 4.0 olarak anılan dönüşüm ile yayılan ve büyük bir hızla gelişen dijital teknolojiler, 2020 yılında başlayan pandeminin de tetiklemesi ile hemen hemen tüm sektörlerde kullanılmaktadır. Bu nedenle, yapay zeka, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve büyük veri analizinin bir karması olan robotik uygulamalar da tekstil endüstrisinde önemli bir araştırma ve uygulama odağı olmaktadır. Sektördeki bu değişim "Tekstil 4.0" olarak da adlandırılmaktadır ve Endüstri 4.0'ın bileşenleri ve teknolojileri farklı operasyonel süreçlerde yerini bulmaktadır. Bu çalışmada; Dördüncü Endüstri Devrimi ile robotik sistemlerin ilişkileri, robotların tekstil sektöründe kullanım alanları, tekstilde robotların uygulamalarına ilişkin örnekler ile giysi imalatında robot kullanmanın avantajları ve dezavantajlarına ilişkin araştırmalara yer verilmiştir. Son yılların en önemli mega trendlerinden biri Endüstri 4.0'dır. Bu bağlamda robotik uygulamaların, tekstil sektöründeki yansımalarını yani Tekstil 4.0'ın değerlendirmesini içeren bu araştırmanın, hem literatüre, hem de uygulamacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

30 June 2025 in Alphanumeric Journal
Verified
Journal Article
Open access
PDF file
MDMerve Doğruel
Merve Doğruel
The 2024 Global Risks Report identifies misinformation and disinformation under the technology category as the foremost short-term global risk, followed closely by the risk of extreme weather events categorized under environmental concerns. In a longer-term perspective, the prominence of extreme weather events escalates to the top position, with misinformation and disinformation remaining significant, and adverse outcomes from AI technologies emerging as the seventh most critical risk. This delineation underscores the preeminent challenges posed by environmental and technological factors to global stability. These risks are not confined to the realm of environmental scientists or technologists; rather, they impact humanity as a whole. Recognizing that each individual holds inherent responsibilities, it is crucial to approach these issues through a multidisciplinary academic lens. This study, therefore, concurrently addresses climate change and technological impacts, investigating the interconnections and sub-indicators of these issues on a national scale. Countries were assessed based on these dimensions, compared, and visually represented, culminating in a comprehensive ranking. To facilitate these analyses, methodologies such as exploratory data analysis, principal component analysis, multidimensional scaling, and the TOPSIS were employed. The findings reveal a negative correlation between energy consumption and technology metrics, and a positive correlation between renewable energy indicators and technology. This study provides a nuanced understanding of how countries align with these global risks, offering a ranked evaluation starting from the most to the least affected.

29 December 2025 in İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
Verified
Journal Article
Closed access
SVSaban Onur Viga
Saban Onur Viga
MDMerve Doğruel
Merve Doğruel
ÜBÜlker Başar
Ülker Başar
ZŞZekeriya Şahin
Zekeriya Şahin
YSYasemin Sarıcı
Yasemin Sarıcı
Bu çalışma, Z kuşağı perspektifinden finansal okuryazarlık ile finansal dijitalleşme arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 111 katılımcıdan elde edilen verilerle yürütülmüş olup finansal bilgi, finansal tutum, finansal davranış, dijital finansal tutum ve dijital finansal kullanım olmak üzere beş temel boyutu kapsamaktadır. Güvenirlik analizleri, ölçeklerin büyük ölçüde yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş; yalnızca dijital finansal tutum boyutunun orta düzeyde bir güvenirlik sunduğu belirlenmiştir. Bulgular, katılımcıların finansal tutum düzeylerinin diğer tüm faktörlere kıyasla daha yüksek olduğunu, finansal bilgi ve davranış düzeylerinin ise görece daha düşük kaldığını ortaya koymaktadır. Pearson korelasyon analizi, finansal tutum ile finansal davranış arasında güçlü bir ilişki (r = .79), dijital tutum ile dijital kullanım arasında ise anlamlı ve orta-yüksek düzeyde bir ilişki (r = .62) bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca finansal davranış ile dijital kullanım arasındaki yüksek korelasyon (r = .75), dijital finansal araçların geleneksel finansal davranışları tamamlayıcı nitelikte olduğunu göstermektedir. Cinsiyet ve eğitim düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda ise tüm faktörlerde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak çalışma, Z kuşağının finansal tutum açısından güçlü bir profile sahip olduğunu, ancak bilgi ve davranış düzeylerinin tutumlarını tam olarak desteklemediğini göstermekte; dijitalleşmenin finansal davranışlar üzerindeki bütünleştirici etkisini vurgulamaktadır.

29 December 2025 in Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi
Verified
Journal Article
Open access
ÜBÜlker Başar
Ülker Başar
MDMerve Doğruel
Merve Doğruel
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki üniversitelerin 2024 yılı sürdürülebilirlik raporlarındaki stratejik eğilimleri ve öncelik alanlarını, metin madenciliği teknikleri kullanarak nicel verilerle ortaya koymaktır. Çalışma, yapılandırılmamış metinsel verilerin analizi yoluyla yükseköğretimdeki sürdürülebilirlik söylemini objektif bir şekilde ölçmeyi hedeflemektedir. Araştırma kapsamında, 65 üniversiteye ait Türkçe sürdürülebilirlik raporları incelenmiş, 2024 yılında 26 üniversite tarafından yayımlanan sürdürülebilirlik raporları veri seti olarak belirlenmiştir. PDF formatındaki dokümanların, metin ön işleme ve tematik kodlama aşamaları MAXQDA ile yapılmış; terim frekansı ve TF-IDF hesaplamaları ise Python (pandas, scikit-learn) ile doğrulanmıştır. Çalışma, durak kelime (stop-word) temizliği ve normalizasyon işlemlerinin ardından Terim Frekans (TF) ve Kod Eş-Oluşum (Co-occurrence) analizlerine tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler, Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) kriterlerine dayalı bir sözlük (dictionary) yaklaşımıyla sınıflandırılmıştır. Toplam 19.446 adet anlamsal terimin analizi sonucunda, Türk üniversitelerinin sürdürülebilirlik yaklaşımının literatürdeki genel beklentinin aksine Sosyal (%45,71) > Çevresel (%39,39) > Yönetişim (%14,90) hiyerarşisinde şekillendiği tespit edilmiştir. "Enerji" (n=1.597) ve "Atık" (n=875) terimleri operasyonel odaklanmayı gösterirken; "Eğitim" ve "Sürdürülebilirlik" kavramları arasındaki güçlü ilişki (n=151), üniversitelerin ana misyonlarını sürdürülebilirlik hedefleriyle bütünleştirdiğini kanıtlamaktadır. Buna karşın, yönetişim boyutundaki zayıflık, sürecin henüz stratejik planlama seviyesine tam entegre edilemediğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, üniversitelerin sürdürülebilirliği sadece "Yeşil Kampüs" olarak değil, eğitim ve toplumsal katkı odaklı hibrit bir model olarak benimsediğini ortaya koymuştur.

10 April 2026 in Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi
Verified
Journal Article
Closed access
MDMerve Doğruel
Merve Doğruel
This study presents a novel multi-criteria decision-making (MSDM) framework to evaluate generative AI chatbots using the Intuitionistic Fuzzy TOPSIS (IF-TOPSIS) method. Five prominent chatbots-ChatGPT, Claude, Copilot, DeepSeek, and Gemini-are assessed based on expert opinions from academia, industry, and an AI agent, creating a balanced and hybrid human-AI evaluation approach. The inclusion of an AI-based expert introduces methodological innovation by reflecting the evolving role of AI in decision-making. The IF-TOPSIS method effectively manages uncertainty, hesitation, and subjectivity in expert judgments, providing a more robust and nuanced ranking of alternatives. Results show that ChatGPT and Gemini achieve the highest scores, while DeepSeek ranks lowest, highlighting differences in performance across various evaluation criteria. The framework specifically addresses the needs of Turkish academic and industrial research environments, where context-sensitive and transparent evaluations are critical. This study not only advances the methodological integration of AI in expert-based assessments but also offers a practical decision-support model that helps both individuals and institutions select the most appropriate generative AI chatbot for their specific needs.