29 December 2023 in İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
Küresel olarak sağlık harcamaları büyük bir artış trendi içindedir. Ancak sağlık hizmetlerine ayrılan kaynaklar sınırlıdır ve bu durum sistem düzeyinde verimliliğe yönelik tedbirleri zorunlu kılmaktadır. Araştırmanın amacı, 2003 ve 2019 yıllarına ait sağlık göstergeleri ile Ekonomik İş Birliği Örgütü ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkelerinin sağlık sistemi verimliliğini incelemektir. Çalışmada, Türkiye’nin sağlıkta dönüşüm öncesi ve devam eden süreçte OECD ülkeleri arasındaki verimlilik düzeyinin nasıl değişim gösterdiği de gözlemlenmiştir. OECD ülkelerinin sağlık sistemi verimlilik düzeylerinin belirlenmesinde, girdi odaklı Charnes, Cooper ve Rhodes (CCR) ve Banker, Charnes ve Cooper (BCC) Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılmıştır. Girdi ve çıktı değişkenleri arasındaki ilişki korelasyon analizi ile test edilmiş, verimli ve verimsiz ülkelerin girdi ve çıktı değişkenleri bakımından karşılaştırmaları Mann Whitney U testi ve bağımsız örneklem t testi ile incelenmiştir. VZA sonuçlarına göre, 2003 yılında 11 ülke toplam verimli (CCR), 13 ülke teknik verimli (BCC), 11 ülke ölçek verimli, 2019 yılında 5 ülke toplam verimli, 8 ülke teknik verimli, 5 ülke ölçek verimli olarak bulunmuştur. Türkiye 2003 ve 2019 yılı verilerine göre, hem CCR hem de BCC analiz modellerinde verimli çıkmıştır.
30 September 2020 in Cukurova Medical Journal
Amaç: Son yıllarda sağlık harcamalarına ayrılan payın hızla artması ve ülkelerin eldeki sınırlı kaynakları verimli bir şekilde kullanma çabaları, sağlık sektöründe makro düzeydeki verimlilik çalışmalarını hızlandıran en önemli faktör olmuştur. Bu araştırma, Türkiye sağlık sistemi verimliliğinin iller (IBBS-Düzey 3) düzeyinde incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, Türkiye sağlık sisteminin verimlilik düzeyi ile birlikte verimsizlik kaynakları ve verimsizlikle ilişkili olan sosyoekonomik faktörler iller düzeyinde incelenmiştir.Gereç ve Yöntem: Araştırmada verimlilik için veri zarflama analizi, verimlilik ile ilişkili faktörlerin belirlenmesinde çok değişkenli Tobit regresyon analizi kullanılmıştır. Girdi yönelimli Veri Zarflama Analiz (VZA) yöntemiyle toplam verimlilik (CCR), teknik verimlilik (BCC) ve ölçek verimliliği olmak üzere üç farklı verimlilik skoru hesaplanmıştır. VZA modelinde kullanılan girdi değişkenleri başına düşen yatak (her 1000 kişide), hekim sayısı (her 1000 kişide) ve hemşire sayısı (her 1000 kişide)’dır. Çıktı değişkenleri doğumda beklenen yaşam süresi ve bebek ölüm hızı (her 1000 canlı doğumda)’dır. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, 10 ilin toplam verimli (CCR), 14 ilin ise teknik verimli (BCC) olduğu bulunmuştur. İllerin ortalama toplam verimlilik skoru 0,8051 (CCR), teknik verimlilik skoru 0,8332 (BCC) olarak bulunmuştur. İllerin ortalama ölçek verimlilik skoru 0,9649’dur.Sonuç: İllerin girdilerinde görülen verimsizlik kısmen ölçek verimsizliğinden kaynaklanırken, büyük oranda kaynak kullanımına bağlı teknik verimsizlikten kaynaklanmaktadır. Araştırma bulguları, illerin teknik verimliliğine ve verimsiz illeri nispeten verimli kılmak için sağlık girdilerinde yapılacak değişikliklere dair yönetici ve politika yapıcılara bilgi sunmuştur.
21 December 2022 in Hemşirelik Bilimi Dergisi
Öz Hakkaniyet, ahlaki ve etik boyutu olan ve matematiksel eşitlik durumunun ötesinde bir kavramdır. Sağlıkta hakkaniyet, bireylerin ya da hane halklarının herhangi bir koşula bakılmaksızın ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetini kullanabildiği durumu ifade etmektedir. Sağlıkta hakkaniyet “yatay” ve “dikey hakkaniyet” olmak üzere iki boyutta değerlendirilmektedir. Yatay hakkaniyet, eşit sağlık ihtiyacı olan bireylerin eşit düzeyde hizmet alabilmesidir. Dikey hakkaniyet ise, daha fazla sağlık ihtiyacı olan bireylere daha fazla sağlık hizmetinin sağlanması anlamına gelir. Dünyada özellikle az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde hakkaniyetli sağlık konusunda çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunlar büyük ölçüde sağlığın sosyal belirleyicileri olarak adlandırılan sosyal ve ekonomik faktörlerden ve sağlık hizmeti kullanımına dair yetersizliklerden kaynaklanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü çalışmalarında sağlıkta yaşanan hakkaniyetsizliklere vurgu yaparak, sağlık bakım sistemi ve sağlığın sosyal belirleyicilerine ilişkin yapılması gerekenler konusunda ülkelere öneriler geliştirmiş ve sağlıktaki hakkaniyetsizlikleri azaltmaları konusunda tavsiyelerde bulunmaktadır. Bu derlemede sağlıkta hakkaniyet kavramı, hakkaniyetin boyutları, sağlıkta hakkaniyeti artırmaya yönelik bilgiler sunulmaktadır.
31 December 2024 in Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
Son yıllarda yaygın hale gelen sağlık turizmi özellikle gelişmekte olan ülkelerde önemli bir gelir kaynağıdır. Bu çalışmada, akredite bir Vakıf üniversite hastanesine tedavi amacıyla gelen sağlık turistlerinin Türkiye’yi tercih nedenleri incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde bir Vakıf üniversitesi bünyesinde hizmet veren bir üniversite hastanesine sağlık hizmeti almak için başvuran yabancı uyruklu 284 hasta oluşturmuştur. Veriler, çevirmen eşliğinde yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma ve yüzde dağılımlar) ve Spearman sıra korelasyon analizi kullanılmıştır. Tedavi amaçlı gelen yabancı hastaların Türkiye’yi tercih nedenleri arasında, “birinci sınıf doktor, hemşire ve sağlık personeli” (4,39±0,65) en önemli faktör olarak bulunmuştur. Çalışmada ayrıca, hastaların Türkiye’yi ve hizmet aldıkları hastaneyi tekrar tercih etme ve tavsiye etme niyetleri ile “yaş”, “eğitim durumu”, “uluslar arası akreditasyon”, “tedavi sonrası ücretsiz/uygun fiyatlı seyahat turları”, “Türkiye’nin turistik özellikleri” ve “dini ve kültürel yakınlık” arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p
21 June 2024 in İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
Küresel olarak sağlık sektöründe tıbbi atık miktarı belirgin bir artış göstermektedir. Sağlık kuruluşlarının faaliyetleri sonucu ortaya çıkan tıbbi atıkların kurum içinde toplanması, taşınması, geçici depolanması ve işleme tesisine güvenli bir şekilde taşınması oldukça önemlidir. Bu çalışmada, hastane çalışanlarının tıbbi atıkların toplanması, taşınması, depolanması ve işlem tesisine ulaştırılmasına ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kesitsel olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İzmir İli Urla Devlet Hastanesi’nde görevli 170 hastane çalışanı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak yazarlar tarafından oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve Ki-kare, analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılanların %62,35’i kadın, %37,87’si 41 yaş ve üzeri, %72,9’u evli, %32,54’ü lisans mezunu, %47’si hekim ve hemşire ve %45,56’sı 16 yıl ve üzeri mesleki deneyimlidir. Çalışmada hastane çalışanlarının tıbbi atıklar konusunda bilgi düzeyi anketine verdikleri doğru cevap ortalaması %86’dır. Hastane çalışanlarına mevcut atık yönetmeliği kapsamında tıbbi atıklar konusunda sürekli eğitim verilmesi ve belirli aralıklarla denetlenmesi atıklar konusundaki farkındalığı artıracaktır.
10 December 2022 in Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi
Anne sağlığında temel bir gösterge olan anne ölüm oranı özellikle gelişmekte ve az gelişmiş ülkelerde küresel bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Bu ülkelerde üreme çağındaki kadınlar genellikle gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemde görülen komplikasyonlar nedeniyle yaşamlarını kaybetmektedir. Sağlık hizmetlerinin ötesinde yer alan ve sağlık sonuçlarını etkileyen bir takım sosyal belirleyiciler anne sağlığının iyileştirilmesinde, ölüm oranlarının azaltılmasında, sağlık maliyetlerinin düşürülmesinde, hizmete erişim ve bakım kalitesinin artırılmasında sağlık sistemlerini destekleyici bir rol üstlenmektedir. Literatürde anne sağlığını etkileyen bir dizi yapısal ve ara belirleyiciler açıklanmıştır. Anne sağlığı, içinde yaşanan toplumun ekonomik, politik, sosyal ve kültürel yapı, aile özellikleri ve sağlık hizmetleri gibi bir takım sosyal ve ekonomik faktörden geniş ölçüde etkilenmektedir. Dünya Sağlık Örgütü anne sağlığının sosyal belirleyicilerine dikkat çekerek, annelerin yeterli sağlık hizmetlerine erişimini sınırlayan engellerin belirlenmesi ve sağlık sisteminin tüm seviyelerindeki hakkaniyetsizliklerin ele alınması gerektiğini vurgulamıştır. Ulaşılabilir ve kaliteli sağlık hizmetleri ile birlikte sağlıkta sosyal belirleyicilerin iyileştirilmesine dair politikalar anne sağlığını önemli ölçüde geliştirerek anne ölüm oranlarının azalmasına katkı sağlamaktadır.