Bu çalışma, üniversite kampüslerinin kentsel çevrenin ayrılmaz bir bileşeni olarak kent dokusunun morfolojik gelişimine olan etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bursa Teknik Üniversitesi’ne ait Mimar Sinan ve Yıldırım Bayezid kampüsleri örneğinde, kampüslerin içinde bulundukları kentsel dokuya etkileri mekânsal dizim kuramı çerçevesinde analiz edilmiştir. Bütünleşme, sinerji, kavranabilirlik ve bağlantılılık gibi sentaktik parametreler kullanılarak 1999 ve 2024 yıllarına ait mekânsal analizler karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Eksenel haritalar, Bursa Büyükşehir Belediyesi CBS verileri temel alınarak AutoCAD ortamında üretilmiş; ardından analizler DepthmapX yazılımı aracılığıyla eksenel harita ve segment analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, kampüs alanlarının yalnızca fiziksel erişilebilirliği artırmakla kalmadığını, kentle bütünleşmeyi kolaylaştıran önemli morfolojik unsurlar haline geldiğini göstermektedir. Sosyo-mekânsal düzlemde elde edilen veriler, üniversite kampüslerinin kentlerdeki planlı veya doğal gelişim süreçlerinde nasıl birer katalizör rolü üstlendiklerini gözler önüne sermektedir. Bu yönüyle çalışma, kampüslerin gelecekteki kentsel tasarım kararlarına yön verebilecek önemli ipuçları sunması bakımından önem arz etmektedir.
Afet ve acil durum süreçlerinde güvenli toplanma alanlarının planlanması, toplumsal güvenliğin sağlanması ve risklerin en aza indirilmesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Özellikle kentleşme sürecinin hız kazandığı bölgelerde, bu alanların doğru bir şekilde belirlenmesi hem afet anındaki kaosun azaltılması hem de toplumun afet sonrası toparlanma sürecinin hızlanması için kritik bir gerekliliktir. Bu çalışma, Bursa Nilüfer ilçesi Karaman Mahallesi sınırlarında yer alan mevcut afet toplanma alanlarının, olası bir afet durumunda nüfus yoğunluğu ve erişilebilirlik açısından yeterliliğini değerlendirerek gerekli görülen bölgelerde yeni toplanma alanları önermektedir. Araştırmada, algoritmik-üretken bir yöntem olan Voronoi diyagramları ve mekân dizimi yöntemleri birlikte kullanılmıştır. İlk aşamada, Karaman Mahallesi’nin nüfus yoğunluğu verileri ile kentsel boşluklar arasında bir ilişki kurulmuş ve Voronoi diyagramları aracılığıyla bu boşlukların her birinin uygun erişim mesafelerine göre etki alanları belirlenmiştir. Bu analiz, boşlukların mevcut nüfus yoğunluğunu ne derece kapsayabildiğini ve mahalledeki yerleşim alanlarına olan mesafelerini değerlendirmeyi mümkün kılmıştır. İkinci aşamada, önerilen alanların ve mevcut toplanma alanlarının erişilebilirlik seviyeleri mekân dizimi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışma sonucunda, Karaman Mahallesi’ndeki toplanma alanlarının bazı bölgelerde nüfus yoğunluğu ve erişilebilirlik açısından yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Voronoi diyagramları ile elde edilen bulgular, özellikle yoğun nüfuslu bölgelerde daha fazla toplanma alanına ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymuştur. Mekân dizimi analizleri ise mevcut kentsel boşlukların erişilebilirlik seviyelerindeki farklılıkları göstermiş ve bu boşlukların iyileştirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
The space syntax approach has been widely used to investigate the impact of spatial configuration on land use and pedestrian movement patterns. Previous research shows that streets with high accessibility are decisive in the location of common functions and pedestrian movement intensities. This study investigates the factors that influence the movement patterns of first-time touristic users. Iznik was chosen as the research area because of its historical buildings from different civilizations, such as the Roman Theater, Hagia Sophia Church, and Nilüfer Hatun Imaret, and its high tourist value due to the fact that the first ecumenical council took place here. Within the scope of the study, the effects of form and function on users’ experiences were investigated by using space syntax and behavioral mapping methods together. The findings show that functions suitable for common use are located on streets with high integration values, but space syntax parameters are not the primary determinant in forming movement schemes. Distinctive functions and historical buildings were practical in determining the movement patterns of users experiencing the city for the first time. The most significant correlation with human movements was calculated in the global choice value among the space syntax parameters.