27 February 2023 in İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 81 il düzeyinde vergi gelirleri ve kamu harcamaları arasındaki ilişkinin 2004-2020 dönemine ait veri seti kullanılarak araştırılmasıdır. Çalışmada iller düzeyinde vergi gelirleri ile kamu harcamalarının GSYH içindeki payları kullanılmıştır. Panel Fourier Eşbütünleşme analizine göre vergi gelirleri ile kamu harcamaları arasında her ne kadar bazı illerde eşbütünleşik bir ilişki tespit edilemese de panel genelinde değişkenler arasında uzun dönem eşbütünleşik bir ilişki tespit edilmiştir. Panel Fourier Granger Nedensellik Testi sonuçlarına göre, panel genelinde Türkiye’de mali senkronizasyon hipotezinin geçerli olduğu sonucuna ulaşılırken, iller düzeyinde 19 ilde vergi-harcama hipotezinin, 13 ilde harcama-vergi hipotezinin, 2 ilde mali senkronizasyon hipotezinin ve 47 ilde kurumsal farklılık hipotezinin geçerli olduğuna yönelik bulgulara ulaşılmıştır. İllerin çoğunda kurumsal ayrılık hipotezinin geçerli olması vergi gelirlerinin artırılıp kamu harcamalarının azaltılması sonucu bütçe açıklarının kapatılması amacına hizmet edebilecektir.
30 June 2022 in Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
Kamu sosyal harcamaları kamu harcamaları içerisinde devletlerin ekonomik, sosyal ve diğer politikalarda kullandığı temel araçlardan birisidir. Özellikle kamu sosyal harcamaları ile devletler gelir ve servet dağılımındaki adaleti sağlamak, kaynakların etkin dağılımını sağlamak, dezavantajlı olanlara gelir transferi sağlamak, bireylerin eğitim ve sağlık düzeylerini iyileştirmek gibi temel amaçları gerçekleştirmektedirler. Buradan hareketle bu çalışmada 1990-2019 yılları arasında 29 OECD ülkesi temelinde kamu sosyal harcamaları ve insani gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişki panel veri analizi yöntemiyle araştırılmıştır. Araştırma kapsamında Westerlund ve Edgerton (2007) LM Bootstrap Eşbütünleşme Testi temelinde yapılan eşbütünleşme test sonuçlarına göre söz konusu ülkeler temelinde kamu sosyal harcamaları ve insani gelişmişlik düzeyi arasında uzun dönemli ilişki tespit edilmiştir. Bunun yanında Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) Nedensellik Testi sonuçları, panel genelinde kamu sosyal harcamaları ve insani gelişmişlik düzeyi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca, Avustralya, Fransa, Almanya, İrlanda, Japonya, Yeni Zelanda, Norveç ve İspanya’da kamu harcamalarından insani gelişmişlik düzeyinde doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi; Avusturya, İtalya, Portekiz, İspanya ve İsviçre’de ise insani gelişmişlik düzeyinden kamu sosyal harcamalarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. İspanya’da ise kamu sosyal harcamaları ve insani gelişmişlik düzeyi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
26 July 2024 in Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Günümüzde neredeyse tüm ülkeler yoksulluk ve göç ile mücadele etmekte, bu problemlere çözüm geliştirmeye çalışmaktadır. Bu araştırma, Türkiye’de kamu harcamaları ve yoksulluğun iç göç üzerindeki mekânsal etkilerini incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Bulgulara göre yoksulluk alınan göçü azaltmakta, özellikle komşuluk ilişkisi içerisindeki bölgelerde itici bir faktör olarak gözlemlenmektedir. Bunun yanında ihracat miktarı, işgücüne katılım oranı, nüfus artış hızı ve kamu harcamalarının GSYİH içerisindeki payı alınan göçü pozitif yönlü etkilemektedir. Ayrıca bu ilişki referans bölgeler ile bu bölgelere komşuluk ilişkisi içerisinde bulunan birimler itibariyle de gözlemlenmektedir. Araştırma sonuçları, göç ve yoksullukla mücadele kapsamında uygulanacak kamu politikalarına ve ilgili literatüre ampirik katkı sağlamaktadır.
18 November 2024 in EKEV Akademi Dergisi
Kamu borçlarının sürdürülebilirliği ve etkin kamu borç yönetimi hem gelişmekte olan ülkeler hem de gelişmiş ülkeler için büyük önem arz etmektedir. Bu açıdan değerlendirildiğinde kamu borçları ülkeler için fırsatları ve riskleri beraberinde barındırmaktadır. Kamu borçlarını ekonomide çeşitli ekonomik faktörler doğrudan etkilemektedir. Fakat günümüzde ampirik çalışmalar yolsuzluk gibi faktörlerin de kamu borçlarını doğrudan etkilediğini göstermektedir. Bu çalışmada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yolsuzluğun kamu borçları üzerindeki etkisi panel veri yöntemiyle araştırılmıştır. Çalışma, 2000-2020 dönemini kapsamaktadır. Analiz kısmında serilerin durağanlıkları, yatay kesit bağımlılıkları belirlendikten sonra seriler arasındaki uzun dönemli ilişki panel eşbütünleşme testleri ile tespit edilmiştir. Eşbütünleşme ilişkisi Westerlund (2008) Durbin Hausman Panel Testi, uzun dönemli eşbütünleşme katsayıları ise Panel Güçlendirilmiş Ortalama Grup Etkisi (AMG) yöntemiyle tahmin edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre gelişmiş ülkelerde yolsuzluk algılama düzeyinin kamu borç yükü üzerindeki etkisinin anlamsız olduğu, tam aksine gelişmekte olan ülkelerde yolsuzluk algılama düzeyindeki %1 artışın kamu borç yükünü %0,09 düzeyinde azalttığı tespit edilmiştir. Bunun yanında hem gelişmiş ve hem de gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyüme, ticari dışa açıklık ve kamu kesimi borçlanma gereğinin kamu borç yükü üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar özellikle gelişmekte olan ülkelerde yolsuzluk düzeyini azaltacak politikaların yürütülmesi gerektiğini göstermektedir.
18 March 2026 in Yönetim ve Ekonomi Dergisi
Ticari açıklık ile kamu harcamaları arasındaki ilişki ilk kez Cameron (1978) tarafından gündeme getirilmiştir. Bu görüşü daha kapsamlı biçimde Rodrik (1998) geliştirmiştir. Cameron (1978), ticaretin açıklığı ile kamu harcamalarını sosyal güvenlik ve refah harcamaları bağlamında ele alırken, Rodrik (1998) daha geniş bir çerçevede ele almış ve ticari açıklığın gelir dağılımı, sanayi politikaları ve ekonomik istikrar gibi nedenlerle devletin kamu harcamalarını arttırdığını ileri sürmüştür. Bu görüş literatürde telafi hipotezi olarak açıklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 81 il düzeyinde telafi hipotezinin geçerliliğini incelemektedir. Bu kapsamda ticari açıklık ile kamu harcamaları arasındaki ilişki 81 ilin 2004-2023 dönemine ait verileriyle, Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) nedensellik testi uygulanmıştır. Elde edilen ampirik bulgulara göre panel genelinde ve 17 ilde ticari açıklıktan kamu harcamalarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu durumda telafi hipotezinin geçerliliği desteklenmektedir. Çalışmada elde edilen diğer bulgulara göre 14 ilde kamu harcamalarından ticari açıklığa doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi ve 1 ilde de çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Telafi Hipotezi, Ticari Açıklık, Kamu Harcaması, Emirmahmutoğlu ve Köse Nedensellik Testi.JEL Sınıflandırması: H10, F10, C23