22 September 2025 in Ghalib Medical Journal
مامرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون/ دانشگاه غالب کابل، دیپارتمنت کلینیک، پوهنزی/ دانشکده ستوماتولوژی، پوهنتون/ دانشگاه غالب، کابل، افغانستان
مرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون/ دانشگاه غالب کابل، دیپارتمنت کلینیک، پوهنزی/ دانشکده ستوماتولوژی، پوهنتون/ دانشگاه غالب، کابل، افغانستان
مامرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون/ دانشگاه غالب کابل، دیپارتمنت کلینیک، پوهنزی/ دانشکدi ستوماتولوژی، پوهنتون/ دانشگاه غالب، کابل، افغانستان
مرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون/ دانشگاه غالب کابل، دیپارتمنت کلینیک، پوهنزی/ دانشکدi ستوماتولوژی، پوهنتون/ دانشگاه غالب، کابل، افغانستان
+3
زمینه و هدف: مصرف تنباکوی بدون دود (نسوار) در بسیاری از ممالک از جمله افغانستان، رایج است و با مشکلات مختلف صحت دهن و دندان مرتبط است. این تحقیق به رابطه میان مصرف نسوار، پوسیدگی دندانها و مشکلات حفظ الصحه دهن، نزد مریضان مراجعهکننده به کلینیک دندان شفاخانه پوهنتون غالب در کابل میپردازد. روش بررسی: این تحقیق از نوع کیس-کنترول آیندهنگر از ماه مارچ ۲۰۲۳ تا سپتامبر ۲۰۲۳ انجام شد که شامل ۱۲۱ نفر و مشخصاَ طبقه ذکور در گروپ سنی ۱۶ تا ۶۵ سال میشود. شرکتکنندگان به دو گروپ کیس (۲۷ نفر) که نسوار مصرف میکردند و گروپ کنترل (۹۴ نفر) که هیچگونه محصول تنباکویی مصرف نمیکردند تقسیم شدند. آمار با استفاده از پرسشنامه دقیق و معاینه کلینیکی مورد جمع آوری شده با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل گردید. یافتهها: نتایج تحقیق نشان داد که ۹۵.۹٪ از مراجعین دچار پوسیدگی دندان دندان بودند و بیشترین پوسیدگی دندان در دندانهای آسیاب مشاهده شد. همچنین، ۴۳.۸٪ از شرکتکنندگان بوی بد دهن داشته اند که رابطه معناداری بین مصرف نسوار و بوی بد دهن نشان میدهد (p < 0.05). اما هیچگونه ارتباط معناداری بین مصرف نسوار و شدت پوسیدگی دندان دندانها مشاهده نشد (p > 0.05). نتیجه گیری : مصرف نسوار با مشکلات حفظ الصحه دهن، بهویژه بوی بد دهن، مرتبط است، اما تأثیر آن بر شدت پوسیدگی دندان دندانها بهطور قطعی اثبات نشد. میزان بالای پوسیدگی دندان دندانها در هردو گروپ کیس و کنترول مورد مطالعه نشاندهنده نیاز به ارتقاء آگاهی عمومی و تدابیر پیشگیرانه خاصتاَ در میان مصرفکنندگان تنباکو است.
29 April 2024 in Ghalib Medical Journal
پکپوهنتون/ دانشگاه غالبِ کابل
پوهنتون/ دانشگاه غالبِ کابل
زمینه و هدف: سینوزیت واقعهیی است که در همه سنها بهوجود آمده و میتواند در هر دو جنس قابل دید باشد، انجام این تحقیق در افغانستان، شهر کابل شفاخانۀ ملّی تخصصی ستوماتولوژی دیپارتمنت جراحی وجه فک در سال 1399 صورت گرفت. هدف کلی تحقیق بهدستآوردن معلومات کافی در مورد بهمیانآمدن سینوزیت، اعراض و علایم، شیوع و طرق تداوی، میزان واقعات و میتود تداوی سینوزیت منشأ دندانی است. روش بررسی: تحقیق انجامشده توصیفی (Descriptive) از نوع Case Series است؛ که در طول ۱۲ ماه در شفاخانۀ ستوماتولوژی بالای ۷۷۲۰ مریض با لوحههای مختلف به سرویس جراحی وجه فک مراجعهکننده صورت گرفت، از جمله ۱۴ مریض با لوحۀ سینوزیت سینوس مگزیلا داخل بستر گردید، که فیصدی شان ۰٫۱۸ فیصد را تشکیل میداد. یافتهها: واقعات سینوزیت نزد طبقۀ ذکور بیشتر بوده، در حدود ۵۷٫۱٪ است، اما نزد خانمها 42٫۹٪ دریافت شده است. بیشترین واقعات در سنین بزرگتر از ۱۵ سال بوده، که حدود ۷۸٫۶٪ میشود؛ ولی در سنین پایینتر از ۱۵ سال کمتر دیدهشده، حدود ۲۱٫۴٪ است، بیشتر مریضان (۷۸٫۶ ٪) به لوحۀ سینوزیت حاد به شفاخانه مراجعه نمودهاند. اما سینوزیتهای مزمن ۲۱٫۴ فیصد را تشکیل میدهد. بیشترین روش تداوی مریضان بستری سینوزیت را Fistulectomy تشکیل داده، که حدود ۴۲٫۹٪ شده و به تعقیب آن عملیات Cald Well Luc بوده، که ۳۵٫۷٪ میشود و یک تعداد فیصدی کم مریضان (۲۱٫۴ ٪) صرف نسخه تجویزشده است؛ این در حالی است که در کشورهای پیشرفته بیشترین عملیات جراحی را عمل با استفاده از اندوسکوپ تشکیل میدهد. نتیجهگیری: این تحقیق شیوع و تداوی سینوزیت با منشأ دندانی را بهخصوص میان مردان و کاهلان همراه با پتالوژی پیشرفتۀ دندانی نشان میدهد و پیشنهاد مینماید تا تداوی را از نوع Cald Well Luc به نوع تداوی جراحی اندوسکوپیک به اساس اینکه نتیجۀ بهبود این تخنیک بهمراتب بیشتر بوده و میزان ابتلا را هم کم میسازد، مبدل گردد. در ضمن تحقیقات بیشتری جهت راه معقول دیگر برای کنترول خوب و بهبود بیشتر برای این حالت، نیاز است.
30 December 2024 in Ghalib Medical Journal
مامرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون غالب کابل، پوهنحی ستوماتولوژی، دیپارتمنت کلینیک- کابل، افغانستان.
مرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون غالب کابل، پوهنحی ستوماتولوژی، دیپارتمنت کلینیک- کابل، افغانستان.
مامرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون غالب کابل، پوهنحی ستوماتولوژی، دیپارتمنت کلینیک- کابل، افغانستان
مرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون غالب کابل، پوهنحی ستوماتولوژی، دیپارتمنت کلینیک- کابل، افغانستان
زمینه و هدف: سیستهای فولیکولر (Dentigerous Cysts) از شایعترین سیستهای رشدی با منشأ دندانی محسوب میشوند که از پوشش جنینی دندان در حال تکامل ایجاد میشوند. این سیستها عمدتاً در ارتباط با دندانهای نهفته و نیمهنهفته ظاهر شده و میتوانند به تخریب دندانها و استخوانهای فک منجر شوند. روش بررسی: این مطالعه توصیفی از نوع Case Series در سال ۱۳۹۹ در شفاخانه ستوماتولوژی-کابل اجرا شد. از میان ۴۹۷۴ بیمار مراجعهکننده، ۶۷ بیمار مبتلا به سیست فولیکولر شناسایی و تحت درمان جراحی قرار گرفتند. اطلاعات بیماران بر اساس پنج متغیر شامل سن، جنس، موقعیت سیست در فکین، دندانهای عامل و نوع درمان تحلیل شد. یافتهها: بر اساس نتایج، ٪۵۹.۷ موارد در مردان و ٪۴۰.۳ در زنان مشاهده شد. بیشترین شیوع در دهه دوم (٪۲۰.۹) و سوم (٪۳۷.۳) زندگی بود و در دهه چهارم و پنجم و ششم به ترتیب ٪۱۷.۹ - ٪۱۶.۴ و ٪۴۶.۷، واقع گردیده است. همچنین، ٪۴۹.۳ موارد در ولایت کابل و مابقی در سایر مناطق افغانستان گزارش شد. از نظر موقعیت آناتومیکی، سیستهای فولیکولر بیشتر در فک سفلی (٪۷۱.۶) و کمتر در فک علوی (٪۲۸.۴) مشاهده شدند. نتیجهگیری: درمان عمده بیماران (٪۸۸) بهصورت انوکلیاسیون (Enucleation) و تعداد کمتری (٪۱۲) به روش مارسوپیالیزاسیون (Marsupialization) انجام شد. با توجه به نتایج، انوکلیاسیون بهعنوان درمان پیشنهادی توصیه میشود.
29 April 2024 in Ghalib Medical Journal
زمینه و هدف: دندانها برای استخوان مثل داشتن پایۀ لازم برای یک خانه است. بناءً اگر این دندانها بنابر هر دلیلی از بین بروند، همانند این است، که خانه با ازبینرفتن پایههایش نابود میشود، استخوان مربوط هم به تحلیل میرود. پس با این ملحوظ، برای اینکه ازاین تحلیل استخوانی جلوگیری صورت گیرد، امپلنتهای دندانی به عوض دندانهای طبیعی ازبین رفته غرس میشوند تا بتوانند وظیفۀ دندانِ ازدسترفته را دوباره اعاده نمایند و درعین زمان از تحلیل استخوان جلوگیری نمایند؛ ولی تعداد متنوع از امپلنتها با مواد متنوع از کمپنیهای مختلف تولید میشوند؛ بناءً از نقطهنظر محققان، این امپلنتهای متنوع میتواند بنابر یک سلسله دلایل و فکتورها در چهاراطراف خود دُچار تحلیل استخوانی شوند، که باید این میزان تحلیل استخوانی به صفر برسد؛ بنابراین، تعداد زیادی از محققان برای اینکه دلایل این تحلیل استخوانی در امپلنتهای دندانی پیدا کنند، تعداد کثیری از تحقیقات برای این هدف انجام دادند، که هرکدام آنها دلایل و فکتورهای متعددی را برملا ساختند، که منجمله، تجربۀ خود پزشک، هنگام غرسکردن امپلنت، نوع امپلنت، نوع غرس امپلنت، میزان استخوان فک موجود از قبل، سن مریض، سیستم معافیتی مریض، عکسالعمل استخوان فک در مقابل خود امپلنت، حفظالصحۀ مریض، مانند کشیدن یا عدم کشیدن سگرت، و یک سلسله فکتورهای مختلف دیگر، که همه تأثیرگذار در عدم تحلیل استخوان فک برای امپلنتهای دندانی میباشد. روش تحقیق: این تحقیق به شکل review article Systemicبوده، که با استفاده از ویبسایتهای معتبر مانند Google Scholar, PubMed, International Journal of Implant Dentistry, MDPI, صورت گرفته، که با استفاده از کلماتی مانندِ bone loss in dental implants, osseointegration for dental implants, bone quality for dental implants جستوجو گردید. مقالاتی که فکتورهای مؤثر به دلیل تحلیل استخوان را مورد بحث قرار داده وارد مطالعه شدند. یافتهها: تمام فکتورها و دلایلی که منتج به تحلیل استخوان اطراف امپلنتهای دندانی میگردد، یک موضوع چندین فکتوری است، که هم مربوط به پزشک، هم به مریض و هم مربوط به سیستم و مواد امپلنتی میباشد؛ ولی دراین مقاله، فقط سه متغییر را منحیث فکتورهای مقالهیی مورد مطالعه قرار داده شده است، که عبارتند از: سن مریض (۴۰-۵۹)، انواع امپلنتها (هم سطح استخوان)، سگرت (تنباکو).
19 April 2025 in Ghalib Medical Journal
مامرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون غالب کابل، پوهنحی ستوماتولوژی، دیپارتمنت کلینیک- کابل، افغانستان.
مرکز تحقیقات علوم طبی، پوهنتون غالب کابل، پوهنحی ستوماتولوژی، دیپارتمنت کلینیک- کابل، افغانستان.
پهپوهنځی صحت، سلامت و علوم حیاتی، پوهنتون ماستریکت، ماستریکت، هالند
پوهنځی صحت، سلامت و علوم حیاتی، پوهنتون ماستریکت، ماستریکت، هالند
+1
زمینه و هدف: TMD یکی از آفات معمول ناحیه Craniofacial میباشد میزان واقعات آن در تحقیقات مختلف بسیار متفاوت گزارششده است. اعراض آن نزد افراد جامعه بسیار معمول بوده اعراض آن مزمن بوده و تأثیر ناگوار بالای زندگی روزمره افراد دارد. تشخیص تفریقی آن از سایر دردهای ناحیه وجه و تداوی آن چالشبرانگیز و درعینحال ضروری میباشد. دانستن میزان واقعات اختلالات مفصل صدغی-فکی در شفاخانه ستوماتولوژی میتواند که توجه بیشتر را در پیشگیری این مرض و همچنان جلوگیری از تداوم و به وجود آمدن اختلاطات بعدی که در اثر تداوی های نادرست و یا تداوی های ناقص صورت گرفته جلب نماید. روش بررسی: این تحقیق از نوع تشریحی (Descriptive) به شکل Case series بوده فریکونسی و Pattern اختلالات مفصل صدغی فکی را در نزد مراجعین سرویس OPD در شفاخانه ستوماتولوژی که بین سنین ۱۰ الی ۷۰ سال قرار دارند با متغییرات سن، جنس، نوع و سمت در سال ۱۴۰۰ موردمطالعه قرار میدهد. نتیجه گیری: از مجموع مریضان مراجعهکننده به شفاخانه ستوماتولوژی، ۳۰۶ مریض، اعراض و علائم اختلالات مفصل صدغی فکی را داشتند که ازنظر جنسیت ۵۲.۹ فیصد مردها و ۴۷.۱ فیصد آن را خانمها تشکیل میداد. بیشترین واقعات آن در کتگوری سنی ۱۰ الی ۳۰ سال دریافت گردید که ۶۶.۷ فیصد مریضان را تشکیل میداد. کتگوری سنی ۳۰ الی ۵۰ سال ۲۴.۱ فیصد و کتگوری سنی ۵۰ الی ۷۰ سال، ۸.۸۲ فیصد واقعات را تشکیل میداد. از نظر نوع (۴۲.۸٪) Myofacial pain، بیشتر از (۳۳٪)Disc displacement و (٪۲۵.۲) Osteoarthritis، دریافت گردید.