26 June 2023 in Türkiye Eğitim Dergisi
Bu çalışmada temel amaç, Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin üst düzey düşünme becerilerine uygunluğu bakımından incelenmesidir. Temel amaç bağlamında Türkçe ders kitaplarındaki etkinlikler eleştirel, yaratıcı, yansıtıcı düşünme ve problem çözme üst düzey düşünme becerileri ekseninde incelenmiştir. Nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesine göre toplanan veriler betimsel analize göre değerlendirilmiştir. Çalışmada inceleme materyalleri olarak 5. ve 6. sınıflar için hazırlanan Türkçe ders kitapları seçkisiz atama yöntemine göre seçilmiştir. Daha önce başka çalışmalarda 7. ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları bu konu bağlamında incelendiği için bu iki ders kitabındaki etkinlikler incelenmemiştir. Böylece ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin bütüncül bir açıdan değerlendirilmesi sağlanmıştır. İhtiyaç duyulan her aşamada uzman görüşüne başvurulmuş, üst düzey düşünme becerilerine uygun olduğu düşünülen etkinlik örnekleri de verilmiştir. Çalışma sonucunda 5. sınıf Türkçe ders kitabında toplam 243 etkinlik bulunduğu ve bu etkinliklerin yarısından fazlasının herhangi bir üst düzey düşünme becerisine hitap etmediği, 6. sınıf Türkçe ders kitabında ise toplam 212 etkinlik bulunduğu ve bu ders kitabındaki etkinliklerin de yine yarısından fazlasının herhangi bir üst düzey düşünme becerisine hitap etmediği tespit edilmiştir. Her iki ders kitabında da üst düzey düşünme becerilerinden en fazla eleştirel düşünme becerisine hitap eden etkinlik bulunduğu saptanmıştır.
30 December 2023 in Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Araştırmanın amacı Yaşar Kemal’in “Beyaz Pantolon” adlı hikâyesinin göstergebilimsel yaklaşımla anlatısal ve söylemsel düzeyde incelemektir. Alan yazınında, Yaşar Kemal’in eserlerine yönelik göstergebilimsel çözümlemeye rastlanmamış olması araştırmanın önemini oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman analizi modeli kullanılmıştır. Araştırmanın materyalini Yaşar Kemal’in “Beyaz Pantolon” adlı hikâyesi oluşturmaktadır. Yapılan çalışmada belgesel tarama modeliyle toplanan veriler betimsel analiz tekniğine göre çözümlenmiştir. “Beyaz Pantolon” isimli eser, göstergebilimsel çözümleme basamaklarından faydalanılarak analiz edilmiştir. Eser öncelikle bölümlere ve kesitlere ayrılmıştır. Anlatının genel düzenlenişi belirlendikten sonra eyleyenler, eksenler, anlatının izlencesi ile kiplikleri, figüratif karşıtlıklar, betimlemeler, bakış açısı ve izleksel roller belirlenerek Yaşar Kemal’in anlatısındaki gramer ortaya konmuştur. Çalışma sonucunda ulaşılan sonuçlar bağlamında öneriler sunulmuştur.
29 June 2022 in Türkiye Eğitim Dergisi
Tek başına bir anlamı olmayan, kullanıldıkları cümlede anlam ve görev kazanan, kendinden önce ve sonra gelen kelimeler arasında anlam ilişkisi kuran sözcüklere edat denilmektedir. Edatlar Türkçe dilbilgisi öğretiminde büyük bir öneme sahiptir. Ortaokul Türkçe derslerinde 6.sınıf kazanımlarında edat, bağlaç ve ünlem sözcük türlerine yer verilmiştir. Edatlar üzerinde pek çok görüş ayrılıklarının bulunduğu bir konudur. Yapılan çalışmalarda edatların anlam ve görevleri üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte cümle içinde anlam kazanmaları edatları metin bağlamında değerlendirmeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Eser seçiminde uzman görüşlerinden hareketle Mustafa Kutlu’nun “Mavi Kuş” adlı hikâyesi tercih edilmiştir. Seçilen kitapta en çok kullanılan çekim edatları, bağlama edatları ve ünlem edatları sıralanarak bu sözcük türlerine metin içinden cümle örnekleri verilmiştir. Bununla birlikte metinde bulanan çekim edatları, bağlama edatları ve ünlem edatları için sıklık tabloları oluşturularak, bu sözcük türlerinin kitaptaki tüm sözcük sayısına oranı da hesaplanmıştır. Edatlar hakkındaki farklı görüşlere ve edat sınıflandırmalarına da yer verilen çalışmamızdan hareketle bağlaç ve ünlemlerin de edat özellikleri taşıdığı ve bu sebeple edat ortak başlığı altında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Edat, bağlaç ve ünlemler konusu dilbilgisi konuları içerisinde büyük bir öneme sahiptir. Bu konular öğrencilere öğretilirken Türkçe ders kitabı içeriği zenginleştirilmeli ve bilgilerin somutlaştırıldığı etkinliklere yer verilmelidir.
30 April 2023 in Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi
Araştırmanın amacı temel dil becerilerinde kaygı konusunda yazılan lisansüstü tezleri farklı özelliklere göre incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağı Ulusal Tez Merkezi’nden alınmıştır. Araştırmada Türkçe eğitimi uzmanlarının görüşleri doğrultusunda belirlenen anahtar kavramlar kullanılarak YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde arama yapılmış ve yapılan taramada temel dil becerilerinde kaygı konusuyla ilgili 68 lisansüstü tez bulunarak söz konusu çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada, verilerin toplanması sürecinde doküman analizi yönteminden faydalanılmıştır. Ulaşılan tezlerin incelenmesinde kullanılmak üzere “Yayın Sınıflandırma Formu” geliştirilmiştir. Yapılan çalışmada toplanan veriler betimsel analizle çözümlenmiştir. Verilerin analizinde 68 lisansüstü tez; temel dil beceri alanlarına, yıllara, üniversitelere, tezlerin türüne, araştırma yöntemine, çalışma gruplarına ve en çok incelenen değişkenlere göre sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre temel dil becerilerinde kaygı konusunda en fazla lisansüstü çalışmanın okuma becerisi alanında yapıldığı, yüksek lisans düzeyindeki tezlerin doktora tezlerine göre çok daha fazla olduğu, konuya ilişkin en fazla lisansüstü çalışmanın 2019 yılında yapıldığı, en fazla Gazi Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi olmak üzere 32 farklı üniversitede konuya ilişkin lisansüstü çalışmanın yapıldığı, araştırma yöntemi olarak nicel araştırma yöntemlerinin daha fazla tercih edildiği, konuya ilişkin en fazla lisans ve ortaokul düzeyinde lisansüstü çalışma yapıldığı ve en çok incelenen değişkenin cinsiyet olduğu tespit edilmiştir.